Từ những ngày đầu năm 2026, điện ảnh Việt được dự đoán sẽ bước vào thời kỳ chưa từng có trước đây. Khoảng 80 dự án sẽ lần lượt ra mắt trong năm, không chỉ tạo nên kỷ lục mà còn khiến phòng vé Việt Nam rộn ràng cũng như "khốc liệt" hơn bao giờ hết. Cuộc cạnh tranh này cũng dự báo về thời gian "trụ rạp" của các bộ phim Việt sẽ giảm xuống, phải cạnh tranh với nhiều “bom tấn” cũng như phim đặc sắc đến từ nước ngoài.

6 tháng vừa qua, thị trường phim Việt ghi nhận con số doanh thu khả quan. Dẫu vậy, không phải phim nào thành công về mặt doanh thu cũng chiếm được lòng công chúng, hay giới quan sát và bình luận phim. Trong khi đó, các phim "thảm họa" hay tác phẩm có nội dung nghèo nàn vẫn lần lượt ra rạp. Điện ảnh Việt đang đứng trước những bước chuyển quan trọng, đặc biệt là sau Công văn 1040 được Cục Điện ảnh Việt Nam ban hành vào giữa tháng 6 vừa qua.

Doanh thu nội địa tăng, tạo dấu ấn quốc tế

Trong khoảng nửa đầu năm 2026, doanh thu phòng vé Việt Nam đạt hơn 1.700 tỷ đồng, với 8 bộ phim vượt mốc 100 tỷ. Trong đó, tác phẩm hơi hướng giật gân kinh dị của Trấn Thành - Thỏ Ơi!! đoạt doanh thu khoảng 450 tỷ đồng. Các tác phẩm kinh dị vẫn hút khách như Quỷ Nhập Tràng 2, Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng, Ma Xó đều đạt doanh thu trên 100 tỷ. Bên cạnh đó, các tác phẩm thuộc thể loại rom-com và tình cảm gia đình như Nhà Ba Tôi một phòng, Tài, Hẹn Em Ngày Nhật Thực, Báu Vật Trời Cho... cũng ghi nhận doanh thu trên 100 tỷ.

Dù con số doanh thu tăng khoảng 68,4% so với cùng kỳ năm 2025, nhưng trên thực tế, số phim ra rạp trong nửa đầu năm 2026 là 29 phim, so với 19 phim của năm trước đó. Điều này cho thấy, dù doanh thu tăng nhưng lại không đồng đều, vẫn chỉ tập trung ở một số tác phẩm cụ thể. Thực tế, số lượng phim thua lỗ, thất bại phòng vé cũng đang tăng lên nhiều hơn. Vì vậy, điện ảnh là ngành hấp dẫn và thu hút đầu tư sản xuất nhưng cũng chứa đựng khả năng rủi ro thất bại dẫn đến lỗ vốn.

Những tác phẩm ngô nghê, thiếu thuyết phục như Một Thời Ta Đã Yêu, Thẩm Mỹ Viện Âm Phủ… khó có “cửa thắng” ngoài rạp. Các tác phẩm như Mesdames Thanh Sắc hay dạng phim độc lập như Trường Hè, 2021 cũng chứng kiến sự thất bại tại phòng vé.

Một mặt, dòng tác phẩm hướng đến thương mại cần nhiều sự chỉn chu hơn về mặt nội dung, kịch bản. Những tên tuổi lớn không phải lúc nào cũng là "bảo chứng" phòng vé. Bên cạnh đó, dòng phim độc lập, phim nghệ thuật (phim tác giả) vẫn kém thu hút khán giả, dù có ý tưởng độc đáo cũng như đầu tư vào mặt nghệ thuật, phong cách.

Ở một góc độ khác, điện ảnh Việt Nam cũng đã ghi dấu ấn trên trường quốc tế trong thời gian qua. Đạo diễn trẻ Nông Nhật Quang chiến thắng hạng mục Burning Lights trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) Visions du Réel, Thụy Sĩ. Phim cũng tham dự một vài liên hoan phim quốc tế khác tại Canada, Australia…

LHP Cannes 2026 cũng ghi nhận những gương mặt Việt Nam tài năng trong lĩnh vực điện ảnh. Đạo diễn trẻ Nguyễn Thiên Ân tham dự hạng mục Cành cọ vàng cho phim ngắn với tác phẩm đầu tay Dream Is a Snail (Giấc Mơ Ốc Sên). Bộ phim hoạt hình In Waves của Nguyễn Mai Phương được chọn mở màn cho Tuần lễ phê bình (Semaine de la Critique) của Cannes năm nay.

Bên cạnh đó, đạo diễn hình ảnh trẻ Nguyễn Phan Linh Đan vừa được xướng tên tại hạng mục Special Encouragement của giải thưởng danh giá Pierre Angénieux Tribute trong khuôn khổ Liên hoan phim Cannes 2026. Sắp tới đây, Nguyễn Phan Linh Đan sẽ góp mặt ở vị trí D.O.P của hai dự án gây chú là Hoàng Hậu Cuối Cùng và Chớp Bóng.

Điện ảnh Việt sẽ thay đổi trong thời gian tới

Cùng với sự tăng lên của số lượng tác phẩm và quy mô thị trường, điện ảnh Việt được kỳ vọng sẽ bứt phá trong thời gian tới. Tuy nhiên, số phim thất bại tại rạp chiếu cũng được dự đoán sẽ ngày càng nhiều hơn. Những tên tuổi ăn khách như Trấn Thành, Lý Hải, Victor Vũ… hứa hẹn sẽ vẫn là những nhà làm phim dẫn đầu phòng vé. Bên cạnh đó, những tên tuổi trẻ hơn như Khương Ngọc, Huỳnh Lập, Đỗ Quốc Trung… cũng đang dần tìm thấy công chúng của mình.

Giữa tháng 6 vừa qua, Cục Điện ảnh đã ban hành công văn 1040 về tình trạng quá nhiều tác phẩm thuộc thể loại kinh dị (nội địa và quốc tế) ra rạp Việt Nam. Theo đó, Cục khuyến khích các đơn vị làm phim, nhập phim và phát hành phim nên đa dạng hóa nội dung thay vì tập trung vào yếu tố kinh dị, bạo lực, máu me, giật gân. Thực tế, nhiều phim kinh dị nước ngoài cũng đã phải chỉnh sửa nội dung để phù hợp hoặc không đủ điều kiện để được phổ biến tại Việt Nam.

Có thể nói, điện ảnh Việt trong những năm vừa qua vẫn chứng kiến sự lên ngôi của dòng phim kinh dị. Đây cũng là thể loại phim chứng kiến những sự thay đổi rõ nét về kỹ thuật và sáng tạo, không chỉ nằm ở việc kết hợp các yếu tố dân gian, văn hoá bản địa mà còn ở những phong cách mới. Tác phẩm Lầu Chú Hỏa vừa ra mắt, mang đến thủ pháp kể chuyện “found footage” (những thước phim được tìm thấy) khá mới mẻ trong phong cách kể chuyện.

Dòng phim kinh dị đang trở thành “át chủ bài” của điện ảnh Việt lẫn thế giới nhờ có kinh phí đầu tư thấp nhưng doanh thu ổn định. Tuy vậy, điều này cũng cho thấy sự mất cân bằng về thị trường, cũng như hạn chế sự phát triển đa dạng của các thể loại phim khác.

Bên cạnh việc định hướng giảm sự phụ thuộc vào dòng phim kinh dị, Công văn 1040 của Cục Điện ảnh còn khuyến khích các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tính nhân văn cao, phản ánh chân thực, sinh động đời sống xã hội, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.

Thời gian qua, điện ảnh Việt cũng cho thấy dòng phim lịch sử, chiến tranh ngày càng phát triển và được đông đảo khán giả yêu thích. Những tác phẩm như Mưa Đỏ (Đặng Thái Huyền), Tử Chiến Trên Không (Hàm Trần)... được đông đảo khán giả đón nhận. Bên cạnh đó, những tác phẩm thuộc đề tài gia đình, hay lãng mạn hài vẫn có chỗ đứng trong lòng công chúng, thu hút khán giả ra rạp.

Trên thực tế, 5 tác phẩm điện ảnh Việt Nam có doanh thu cao nhất mọi thời đại khá đa dạng về mặt chủ đề. Mưa Đỏ (2025), bộ phim đề tài chiến tranh, cách mạng của đạo diễn Đặng Thái Huyền đứng đầu, đạt 714 tỷ đồng. Xếp thứ 2 là phim rom-com Mai (2024) đạt 551 tỷ đồng. Tác phẩm chính kịch Lật Mặt 7: Một Điều Ước (2024) đạt doanh thu khoảng 483 tỷ đồng. Hai bộ phim khác của Trấn Thành nằm trong Top 5, về thể loại gia đình (Nhà Bà Nữ) và giật gân mang màu sắc kinh dị (Thỏ Ơi!) lần lượt đạt doanh thu 475 và 449 tỷ đồng.

Tại LHP châu Á Đà Nẵng (DANAFF) vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã khẳng định:

Phát triển điện ảnh Việt Nam là phát triển một ngành nghệ thuật, đồng thời là phát triển một ngành công nghiệp văn hóa mang tính chiến lược, phát huy tối đa sức mạnh mềm, nguồn lực nội sinh của dân tộc.

Nếu như mùa hè là “vùng trũng” của phim Việt tại phòng vé thì dịp lễ 2/9 và cuối năm chính là lúc để các tác phẩm nội địa trở lại rạp mạnh mẽ. Liệu với những gì đã diễn ra trong 6 tháng đầu năm cùng những khuyến khích của Cục Điện ảnh, điện ảnh Việt Nam kỳ vọng sẽ có những thay đổi lớn.

Nội dung và thể loại phim có thể sẽ trở nên đa dạng, phong phú hơn. Ngoài ra, những tác phẩm về chiến tranh, cách mạng, lực lượng an ninh, có yếu tố văn hoá - lịch sử được kỳ vọng sẽ ra rạp nhiều hơn, sau thành công của những tác phẩm cùng đề tài này.