Phim Việt hiếm khi khai thác hình tượng ma nữ trên màn bạc, nhưng mỗi lần xuất hiện đều để lại dấu ấn mạnh mẽ. Gần 20 năm trước, Ma Mười gieo rắc nỗi kinh hoàng với bức chân dung ma quái và câu chuyện đầy uẩn khúc. Gần đây, Mẹ Mìn tiếp tục đẩy mạnh hình tượng phụ nữ ma quái, mở ra góc nhìn về cách điện ảnh Việt xây dựng hình tượng ma nữ trên màn bạc.

Ma Mười - hình tượng kinh dị khó quên

Ra mắt năm 2007, Mười: Truyền thuyết về bức chân dung là một trong những phim kinh dị đáng chú ý nhất thập niên 2000. Bởi lẽ, đây là một trong những dự án hợp tác Việt - Hàn có chất lượng tốt, thu hút khán giả ra rạp. Hơn nữa, tác phẩm cũng góp phần khởi động lại dòng phim ma Việt sau nhiều năm vắng bóng trên màn ảnh rộng.

Đã 2 thập kỷ trôi qua, khán giả có thể không còn nhớ rõ nội dung phim, nhưng hình ảnh Ma Mười do Anh Thư thủ vai vẫn in đậm trong ký ức. Nữ diễn viên hóa thân thành cô gái bước ra từ bức chân dung, mang ánh mắt hờn căm và nỗi oan khuất chưa được hóa giải.

Vai diễn tạo nên một trong những hình tượng kinh dị đáng nhớ của màn ảnh Việt, cũng là vai diễn quan trọng trong sự nghiệp của Anh Thư. Dù tiếp tục hoạt động nghệ thuật với nhiều vai trò khác nhau, chị vẫn thường được khán giả nhắc đến qua cái tên Ma Mười.

Năm 2022, nhân vật tái xuất trong phần hậu truyện độc lập Mười: Lời nguyền trở lại. Anh Thư tái xuất cùng Hồng Ánh và Bình Minh, bên cạnh dàn diễn viên mới gồm Chi Pu, Rima Thanh Vy và Đinh Y Nhung... Dù câu chuyện được phát triển theo hướng khác, hình ảnh Ma Mười rơi từ trần nhà và gương mặt biến dạng vẫn là một trong những phân cảnh đáng nhớ, góp phần tăng không khí rùng rợn cho phim.

Sức sống của nhân vật còn lan ra ngoài màn ảnh. Anh Thư liên tục đưa hình tượng trở lại trong các chương trình truyền hình thực tế, giúp Ma Mười trở thành chủ đề được bàn tán. Thành công của Ma Mười là minh chứng cho thấy một hình tượng phim Việt vẫn có thể được nhiều thế hệ khán giả nhớ đến, thậm chí có đời sống tách biệt khỏi bộ phim.

Kỳ vọng gì ở Mẹ Mìn của Minh Hằng?

Mẹ Mìn cũng là một trong những phim Việt được chờ đón nhất mùa Halloween năm nay. Dự án gây chú ý từ khi sản xuất với dàn diễn viên hùng hậu gồm Minh Hằng, Nhật Kim Anh, Khương Lê, Rima Thanh Vy… Nội dung phim cũng gây tò mò vì khai thác hình tượng Mẹ Mìn quen thuộc.

Trong văn hóa dân gian Việt, Mẹ Mìn là nhân vật thường xuất hiện trong những câu chuyện truyền miệng nhằm hù dọa trẻ con. Nhân vật chưa từng được mô tả chi tiết mà chỉ có thể là một bóng tối ẩn nấp ở đầu ngõ, sẵn sàng xuất hiện bất cứ lúc nào, bắt cóc những đứa trẻ ham chơi khi trời chập choạng.

Bộ phim của đạo diễn Jack Carry On tái định nghĩa hình tượng này theo hướng kỳ ảo và bí ẩn. Trong phim, Mẹ Mìn là một thực thể huyền bí, có ngoại hình trẻ trung nhưng thực chất đã sống qua rất nhiều năm, sở hữu khả năng ban phát điều ước cho mọi người.

Hóa thân nhân vật, Minh Hằng nổi bật với chiếc áo dài và sắc đỏ đen ma mị. Cô không khỏi khiến người xem “sởn gáy” vì mái tóc dài, móng tay nhọn hoắc, đôi mắt sắc lạnh và nụ cười bí hiểm. Câu chuyện càng thêm kỳ ảo khi gắn liền với hình ảnh Công viên Mẹ Mìn, cùng bi kịch của mỗi nhân vật khi phải trả giá cho những điều ước nhận được.

Trước nay Minh Hằng nổi tiếng có thế mạnh ở dòng phim tình cảm lãng mạn. Lần này, cô mạo hiểm thử sức với dòng phim kinh dị, lại không ngại làm xấu hình ảnh để vào vai thực thể quỷ quyệt. Tinh thần dám thử thách bản thân để bước ra khỏi vùng an toàn giúp khán giả có thêm lý do để chờ đợi màn thể hiện của Minh Hằng.

Từ ma nữ châu Á đến những bóng ma Việt

Nhìn rộng hơn, châu Á với thế mạnh về phim kinh dị tâm linh đã không ít lần đưa hình tượng ma nữ trở thành biểu tượng văn hóa đại chúng. Khán giả Việt cũng không còn xa lạ với Mae Nak, hồn ma người vợ trẻ chờ chồng sau khi qua đời, trở thành biểu tượng của tình yêu bi thương trong hàng loạt phim điện ảnh lẫn truyền hình Thái Lan.

Không kém cạnh, điện ảnh Hàn Quốc mở đầu series phim kinh dị học đường bằng Whispering Corridors (1998), với hình ảnh nữ sinh áo trắng, tóc đen dài, tạo nên dấu ấn riêng cho dòng phim ma học đường. Trong khi đó, Sadako Yamamura với mái tóc đen che kín mặt trong thương hiệu kinh dị Ringu (1998) đã trở thành kinh điển, đến mức Hollywood cũng phải lên kế hoạch remake.

Nhìn từ các nước bạn, điện ảnh Việt hoàn toàn có thể tự tin khi Ma Mười hay Mẹ Mìn đều sở hữu những nét riêng về tạo hình lẫn câu chuyện. Dù chưa tạo được tầm ảnh hưởng ở quy mô khu vực, các nhân vật này cho thấy tiềm năng xây dựng những hình tượng ma nữ mang bản sắc Việt, kết hợp yếu tố tâm linh với bi kịch và những nỗi ám ảnh trong đời sống.

Sức hút của họ không chỉ đến từ tạo hình hay những màn hù dọa, mà còn nằm ở bí mật và số phận chưa được giải đáp. Nếu Mẹ Mìn khơi gợi sự tò mò bằng những điều ước đen tối và bí ẩn, Ma Mười gây ám ảnh với câu chuyện oan khuất. Đó cũng là yếu tố tạo nên sức sống cho hình tượng ma nữ trên màn ảnh Việt.

Tất nhiên, những hình tượng này sẽ trở nên đáng nhớ hơn nếu được đặt trong một câu chuyện chặt chẽ, đủ sức thuyết phục và duy trì không khí kinh dị xuyên suốt. Đây là yếu tố quyết định liệu các nhà làm phim có thể biến chất liệu dân gian thành những biểu tượng mới của phim kinh dị Việt hay không.