Dựa theo những giai thoại về 'con ma nhà họ Hứa' được truyền miệng cả trăm năm qua, phim điện ảnh Lầu chú Hỏa gieo rắc nỗi ám ảnh kinh dị khi tạo dựng căn biệt thự ma ám chân thực, khai thác hiệu quả vai trò kể chuyện, cài cắm chi tiết của từng không gian trong bối cảnh.

Câu chuyện phim theo chân nhóm streamer tìm đến khu vực đồng không mông quạnh, bước vào căn nhà bỏ hoang đã lâu, giải mã lời đồn oan hồn trù yểm đã cả trăm năm. Tương truyền, nơi đây xưa kia là biệt thự nguy nga của thương gia họ Hứa (còn được gọi là chú Hỏa). Con gái út được ông hết mực cưng chiều chẳng may mắc bệnh phong, bị nhốt trên căn gác, chịu đau đớn trong những tháng ngày trị bệnh. Ôm theo bi kịch rời xa trần thế, cô Hứa hóa thành oán linh, bám riết căn nhà, khiến chẳng ai dám bén mảng tới đây.

Đọc thêm: Đạo diễn Hùng Trần phim Lầu Chú Hoả: “Làm phim kinh dị, mình phải sợ mới làm khán giả sợ”

“Biệt thự trên phim có thật sự là biệt thự ngoài đời của gia tộc họ Hứa?”

94 phút phim Lầu chú Hỏa gần như gói gọn trong một đêm tại biệt thự cổ của nhà họ Hứa. Theo đạo diễn Hùng Trần, với thể loại found footage (giả tài liệu) bộ phim theo đuổi, khoảng 70% thời lượng phim, khán giả được nhập vai nhân vật, thông qua đôi mắt của nhân vật để nhìn thẳng vào bối cảnh. Do đó, căn nhà đóng vai trò quan trọng đối với việc kể chuyện. Anh giải thích thêm: “Bối cảnh là một nhân vật, có câu chuyện, nằm sẵn chờ các nhân vật chính đến khám phá nó”.

Đúng như tiêu chí “căn nhà đáng sợ hơn cả ma” mà đạo diễn đặt ra, từ những phút đầu tiên, căn nhà trên phim gây ấn tượng về một nơi chốn cũ kỹ, xuống cấp, nằm giữa nơi chốn heo hút, bám dày bụi bặm, không ánh đèn và nặng âm khí bởi bị bỏ không đã lâu. Không ít khán giả đặt ra câu hỏi: “Biệt thự trên phim có thật sự là biệt thự ngoài đời của gia tộc họ Hứa?”.

Trả lời câu hỏi này, đạo diễn Hùng Trần gây bất ngờ khi tiết lộ: 60% bối cảnh được dựng mới. Từ những ngày khởi động dự án, anh và nhà sản xuất định hướng căn nhà trên phim nhuốm màu ma mị, gần gũi với các biệt thự hiện còn lại của gia đình chú Hỏa, nhưng không vì thế mà giới hạn sức sáng tạo của đội ngũ làm phim.

Theo yêu cầu của đạo diễn, lầu chú Hỏa trên phim cần một hành lang dài 40m. Nhưng thực tế, hành lang của bối cảnh chỉ 15-20m. Do đó, đội ngũ thiết kế phải dựng hành lang giả. Chưa hết, địa điểm mà đoàn phim lựa chọn chỉ có hai tầng, trong khi bối cảnh được mô tả trong kịch bản là biệt thự ba tầng. Để giải bài toán không gian này, đoàn phim lựa chọn phương án quay “ăn gian”.

Theo chia sẻ của thiết kế mỹ thuật Anh La, cô cùng các cộng sự phải chia tách không gian, dựng vách, tận dụng thay đổi kiến trúc, bài trí nội thất để biến một dãy hành lang thành hành lang của hai tầng khác biệt. Quá trình này kéo dài gần hai tháng. Bên cạnh đó, đạo diễn hình ảnh tính toán nhiều góc máy đa dạng, để thuận tiện “phù phép” cho bối cảnh liên tục biến đổi, đánh lừa thị giác của khán giả.

Mỗi căn phòng một bi kịch

Với phim một bối cảnh, từng góc nhỏ trong căn nhà đều cần được khai thác tối ưu để kể chuyện. Với tầng trệt, đạo diễn Hùng Trần bắt buộc có trần nhà cao với cầu thang gỗ rẽ hướng hai bên, bởi đây là kiểu kiến trúc đặc trưng của biệt thự Đông Dương đầu thế kỷ 20. Hình ảnh này vừa đánh dấu niên đại của gia đình họ Hứa, khởi lên cảm giác hoài cổ, vừa ngụ ý về hành trình chia lẻ của từng thành viên trong đội streamer khi khám phá từng góc nhỏ trong biệt thự.

Phòng thờ ám khói nhang, đầy ma mị. Phòng trị bệnh bao trùm bởi sự lạnh lẽo, nơi cô Hứa trải qua những đau đớn, bất lực cho tới khi đối diện cái chết. Trong khi hai căn phòng này chỉ cần bài trí ở thời điểm hiện tại, phòng sân khấu và phòng ngủ của cô Hứa cần thiết kế sự đối lập ở hai giai đoạn xưa và nay.

Trong ký ức, phòng sân khấu gợi lên cảm giác sung túc, là không gian đặc trưng của các gia đình giàu có, nơi họ tận hưởng thú vui sang cả. Với riêng cô Hứa, ấy còn là nơi chốn xe duyên cho cô và chàng kép hát, lưu giữ những ngày tháng ái ân của tình đầu.

Trăm năm qua đi, căn phòng phủ rèm nhung đỏ, nhuốm ánh đèn vàng, lấp đầy bởi lời ca tiếng nhạc nay đã thành nơi ghế bàn đổ nát, nhạc cụ ngổn ngang, phông màn có vết cháy xém.

Tương tự, phòng ngủ thuở xưa là nơi êm ấm, tiện nghi, nay hóa thành khung cảnh ma mị đến rợn người. Đối với ê-kíp, đây là không gian khó dàn dựng nhất của phim, không chỉ là không gian quan trọng về mặt hình ảnh, còn là nơi chứa đựng nhiều lớp câu chuyện và cảm xúc của nhân vật ở các giai đoạn khác nhau.

Được dẫn nối từ căn phòng này, căn hầm bí mật gây rùng rợn hơn cả, hé mở về oan hồn thứ hai bị giam giữ trong biệt thự cổ, đó là người yêu của cô Hứa. Cánh cửa ở đây có ổ khóa nhưng không có lỗ để tra chìa, chỉ khắc chữ “Nhị”. Theo lời đồn, đó là bùa phép để cánh cửa không bao giờ có thể mở ra, người bên ngoài cũng không thể can thiệp. Nhờ vậy, gia đình họ Hứa dễ bề ngăn cấm tình yêu của đôi trẻ.

Trong khi, khe hở nhỏ sát mặt đất bên dưới cánh cửa của căn phòng gác mái lại liên quan đến nỗi đau bệnh tật của gia chủ. Thông qua khe hở ấy, hầu gái khi xưa ngày ngày đẩy khay thức ăn cho cô Hứa ở bên trong, rồi lấy khay mâm bát trở ra. Tương truyền, vì chú Hỏa không muốn dung nhan héo tàn vì bệnh tật của con gái bị bất kể ai trông thấy, cánh cửa căn phòng này luôn bị khóa chặt.

Những món đồ dự báo chết chóc

Cùng với các căn phòng, một số đạo cụ đóng vai trò quan trọng không kém. Đó là những món đồ gắn liền thăng trầm trong quá khứ của cô Hứa, đồng thời liên kết với số phận của từng người trong nhóm streamer ở hiện tại. Con búp bê vải gắn liền thời ấu thơ êm đềm của cô Hứa, cây đàn kìm gói ghém hạnh phúc lứa đôi thuở xuân thì, chiếc ghế sắt lại gắn liền tháng ngày cô vật lộn với bệnh tật.

Vô tình làm đứt đầu con búp bê, Nhàn bị con búp bê đeo bám không buông, dẫn dụ rơi vào mê cung của khu rừng và căn biệt thự, không thể tìm đường trốn thoát. Nghịch ngợm đập vỡ cây đàn, Dũng sau cùng bị tiếng đàn tra tấn. Chiếc ghế sắt thì tự di chuyển khắp không gian, có lúc truy đuổi nhân vật, có trói chặt họ trên đó.

Biểu tượng gợi nỗi sợ hiệu quả nhất là bộ áo đỏ và đôi hài đỏ cô Hứa từng dùng. Giữa căn phòng âm u, mọi thứ phủ bụi và mục nát, hai đồ vật ấy vẫn phẳng phiu, mới tinh và sạch sẽ. Hình ảnh bất thường như vậy tức khắc làm người ta giật mình, vẽ ra đủ thứ hình dung ghê rợn. Chưa kể, màu đỏ đánh mạnh vào thị giác, lại là gam màu thuộc về văn hóa tâm linh, thờ cúng của người Việt và người Hoa.

Khác với nhiều phim kinh dị, Lầu chú Hỏa không tạo dựng các khoảnh khắc gây giật mình với gương mặt ma quái thình lình xuất hiện giữa màn hình. Hồn ma cô Hứa gần như giấu mặt hoàn toàn, vậy nhưng bằng cách tận dụng các đồ vật đại diện cho oan hồn, phim vẫn cho cảm giác cô Hứa hiện hữu khắp nơi trong ba tầng biệt thự, đưa mắt dõi theo bước đi, cử chỉ của từng vị khách không mời mà tới.

Thông qua bối cảnh và đạo cụ, tác phẩm đầu tay của đạo diễn Hùng Trần làm nên chất kinh dị ám ảnh, có thể khiến những người yếu tim mang theo nỗi sợ sau khi rời rạp chiếu, xứng đáng là một trong những phim kinh dị sáng giá nhất của điện ảnh Việt.