Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, đã có tới 8 phim kinh dị Việt ra mắt. Rạp chiếu càng trở nên ngột ngạt trước sự đổ bộ của hàng loạt phim kinh dị quốc tế. Đến mức, Cục Điện ảnh Việt Nam phải ra văn bản báo động về nguy cơ mất cân bằng thể loại và kêu gọi đa dạng hóa thị trường.

Điều đó đặt ra một câu hỏi lớn: Khi rạp chiếu ngày càng bị phim kinh dị phủ kín, điện ảnh Việt sẽ đối mặt với những nguy cơ gì?

Thị trường bão hòa

Không khó để lý giải sự bùng nổ của phim kinh dị. Đây là một trong những dòng phim dễ sinh lời nhất hiện nay, nếu so với bom tấn hành động đắt đỏ hay phim rom-com đang dần khó tạo sức hút.

Một dự án kinh dị không nhất thiết phải sở hữu dàn diễn viên ngôi sao, bối cảnh đồ sộ hay kỹ xảo tốn kém, do đó kinh phí sản xuất thường cũng sẽ thấp hơn nhiều dòng phim khác. Thực tế cho thấy rất nhiều dự án được thực hiện với số vốn chỉ vỏn vẹn 1-5 triệu USD, nhưng có thể mang về doanh thu gấp hàng chục lần nếu gây sốt.

Gần nhất, Obsession (tựa Việt: Ám ảnh) chứng minh luận điểm đó theo cách không thể thuyết phục hơn. Phim được thực hiện với kinh phí rất thấp, chỉ 750,000 USD nhưng hiện đã hốt hơn 403 triệu USD, đứng thứ 7 trong danh sách các phim điện ảnh ăn khách nhất năm 2026 tính đến hiện tại.

Lợi nhuận hấp dẫn khiến nhiều nhà sản xuất chọn kinh dị như một hướng đi an toàn, ít rủi ro hơn so với các thể loại đòi hỏi kinh phí lớn như hành động, giả tưởng hay phim lịch sử.

Nhưng nếu quá nhiều người cùng chạy theo một con đường, lợi thế ban đầu dần trở thành bất lợi. Sự xuất hiện ồ ạt của phim kinh dị khiến chúng phải cạnh tranh với nhau về suất chiếu lẫn khán giả. Một dự án chưa kịp tạo hiệu ứng đã phải nhường chỗ cho tác phẩm khác, doanh thu vì thế bị chia nhỏ thay vì cùng mở rộng quy mô thị trường.

Người xem dễ bội thực

Với các “mọt phim”, thưởng thức một bộ phim hay luôn là trải nghiệm đáng nhớ. Nhưng khi số lượng tăng nhanh, bài toán chất lượng càng trở nên cấp thiết. Nếu hàng tuần ra rạp đều phải xem phim kinh dị vì không có lựa chọn nào khác, đó hẳn sẽ là một cơn ác mộng đối với cả công chúng lẫn phòng vé.

Một vấn nạn hiện nay là thể loại này đang đi vào lối mòn với những mô-típ quen thuộc. Từ hù dọa bằng yếu tố tâm linh, các màn jump scare dồn dập, sát nhân hàng loạt đến những lời nguyền truyền kiếp… đều không còn mới lạ. Không ít tác phẩm chỉ thay đổi lớp vỏ câu chuyện, trong khi cách xây dựng kịch bản, nhân vật và nhịp kể gần như giống nhau.

Nói không ngoa, cứ vài bộ phim xuất hiện mới có một tác phẩm đủ sức tạo khác biệt, khiến ta nhớ đến sau khi rời rạp.

Điều đáng lo không phải số lượng phim tăng lên, mà là sự mới mẻ đang giảm dần. Theo thời gian, ai cũng có thể đoán trước diễn biến, chiêu trò hù dọa hay thậm chí là cái kết… Lúc đó, cảm giác sợ hãi cũng sẽ nhường chỗ cho sự nhàm chán.

Tần suất phát hành dày đặc khiến ngưỡng kích thích cảm xúc của người xem ngày càng cao. Các tác phẩm hời hợt, làm qua loa sẽ tạo định kiến với thể loại, khán giả cũng dè dặt trước mỗi bộ phim mới. Hậu quả là các dự án dễ dàng đối diện khả năng thua lỗ hơn là tạo cơn sốt như trước.

Kinh dị chưa thể đại diện cho một nền điện ảnh

Kinh dị không phải xu hướng nhất thời. Lịch sử điện ảnh thế giới đã nhiều lần chứng kiến thể loại này vươn lên đỉnh cao. Đơn cử, The Silence of the Lambs (1991) từng xuất sắc vượt nhiều đối thủ để thắng Phim hay nhất tại Oscar 1992, trở thành phim kinh dị đầu tiên chinh phục hạng mục danh giá này.

Năm nay, Sinners cũng lập kỷ lục khi nhận đến 16 đề cử tại Oscar 2026, bao gồm Phim hay nhất. Thành công phòng vé của các dự án Obsession hay Backrooms càng khẳng định kinh dị vẫn là mảnh đất màu mỡ bậc nhất hiện tại.

Nhưng một nền điện ảnh không nên bị giới hạn chỉ bằng một thể loại. Thị trường phải là sân chơi của nhiều tiếng nói và nhiều cách kể chuyện. Phim kinh dị chiếm quá nhiều suất chiếu thì các dòng phim khác sẽ mất cơ hội tiếp cận khán giả, nhà sản xuất cũng dễ chọn lặp lại công thức an toàn thay vì thử nghiệm những hướng đi mới.

Đó cũng là lý do Cục Điện ảnh Việt Nam ban hành văn bản khuyến khích đa dạng hóa thể loại và hạn chế tình trạng phát hành quá nhiều phim kinh dị chất lượng thấp. Thông điệp không nhằm phủ nhận giá trị của dòng phim này, mà nhấn mạnh rằng một nền điện ảnh muốn phát triển bền vững cần mang đến nhiều lựa chọn hơn cho người xem.

Với thị trường quốc tế, kinh dị là một lợi thế nhưng không phải "tấm vé thông hành". Muốn đi xa, điện ảnh Việt cần nhiều hơn những nhãn quan độc đáo, những tiếng nói nguyên bản với cùng khát vọng khám phá những vùng đất mới của điện ảnh.