Điện ảnh là lựa chọn thứ hai và sau cùng của Chloé Zhao. Trước đó, cô đã theo đuổi chuyên ngành chính trị tại Đại học Mount Holyoke. Nhưng bốn năm là đủ để Zhao chán ngán với khoa học chính trị và quyết định theo đuổi điện ảnh. Một phần bên trong Chloé Zhao bị thu hút bởi tính nhân bản, và muốn kể câu chuyện về con người bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Những tác phẩm phi thường của một người đàn bà nhỏ bé

Tác phẩm đầu tay của Chloé Zhao là một bộ phim ngắn có tên The Atlas Mountains ra mắt năm 2009. Phim kể câu chuyện về một người phụ nữ nảy sinh mối quan hệ ngắn ngủi nhưng nồng nàn với người công nhân nhập cư qua sự kiện sửa nhờ máy tính. Một năm sau, Chloé Zhao cho ra mắt bộ phim ngắn thứ hai có tên Daughters, kể về cuộc tảo hôn và nỗ lực giải thoát của một thiếu nữ 14 tuổi sống tại một vùng nông thôn Trung Quốc.

Bộ phim dài đầu tay của Chloé Zhao - Songs My Brothers Taught Me là một hành trình trầy trật ở khâu xin tài trợ và thực hiện. Nhưng sau bốn năm ngụp lặn để đi tìm ra một tiếng nói điện ảnh, Zhao đã tạo ra những phức cảm đầu tiên về thứ điện ảnh chân thật và gần gũi với con người. Cũng từ đó, cô dần tạo ra ngôn ngữ kể chuyện của riêng mình.

The Rider là một bước tiến mới của Chloé Zhao trong hành trình điện ảnh. Bộ phim, như chính cô thừa nhận, là cộng gộp của sự tình cờ và ngẫu nhiên. Các diễn viên trong phim đều đóng chính mình ở đời thực nhưng kịch bản gần như được hư cấu hoàn toàn. Bộ phim ra mắt tại LPH Cannes và gây chú ý tại LHP Sundance, đưa tên tuổi Chloé Zhao lên một tầm cao mới.

Có thể nói Nomadland, bộ phim dài thứ ba của Chloé Zhao là tác phẩm nổi bật nhất cho phong cách điện ảnh mà cô theo đuổi từ đầu. Câu chuyện về một người phụ nữ gặp chấn thương tâm lý, lang thang trên chiếc xe van, sống đời nay đây mai đó đã vẽ nên bức tranh về những kẻ bên lề của nước Mỹ và của tự do. Zhao đã "mở đường" cho những thân phận bé nhỏ được cất lên tiếng nói thực thà nhất. Cộng đồng người trong Nomadland trở nên u buồn và rực rỡ, thực tế nhưng cũng đầy tự do. Dường như Zhao muốn nói với khán giả rằng, không phải kẻ lang thang nào cũng lạc lối.

Zhao và đoàn làm phim đã dành nhiều tháng lang thang khắp nước Mỹ để ghi lại những thước phim chân thực và vị tha nhất của Nomadland. Cũng giống như trong The Rider, các nhân vật xuất hiện trong Nomadland hầu hết tự đóng vai chính họ ngoài đời. Họ là những tiếng nói trong cộng đồng người lang thang dọc miền Tây nước Mỹ. Những bình minh hồng tía, những hoàng hôn tím thẫm và những linh hồn chơi vơi, đặc biệt là nhân vật Fern của Frances McDormand, đã truyền tải mạnh mẽ câu chuyện về tự do trong mỗi con người.

Nomadland đưa tên tuổi Chloé Zhao lên bản đồ điện ảnh Hollywood và thế giới. Chỉ sau đó một năm, cô cầm trịch dự án phim bom tấn siêu anh hùng đầu tiên – Eternals của hãng Marvel Studios. Phim tạo ra nhiều tranh luận trái chiều nhưng không ai có thể phủ nhận phong cách ngôn ngữ khác biệt của Zhao khi đặt trong toàn bộ “vũ trụ” siêu anh hùng Marvel trên màn ảnh rộng.

Năm 2025, Chloé Zhao một lần nữa khiến người yêu điện ảnh trên toàn thế giới thổn thức với tác phẩm Hamnet. Bộ phim kể lại bi kịch mất con của đại văn hào William Shakespeare (Paul Mescal đóng) với người vợ đầu Agnes (Jessie Buckley đóng). Sự kiện bi thương này đã “khóa chặt” nguồn sống của Agnes và trở thành nguồn cảm hứng để Shakespeare tạo nên kiệt tác Hamlet.

Hamnet là một trong những khoảnh khắc điện ảnh độc đáo nhất trong năm 2025. Zhao đã tạo nên một cuộc đối thoại về sự vụn vỡ và khía cạnh dễ tổn thương trong mỗi con người. Cô gọi dậy được những cảm xúc từ thẳm sâu trong mỗi chúng ta: tình mẫu tử và phụ tử thiêng liêng, nỗi dày vò u uẩn của việc mất con, những mâu thuẫn về sự hy sinh và lòng vị tha, cũng như giá trị đích thực của nghệ thuật.

Kể câu chuyện con người từ những cảm xúc được bào chế trong tâm can

Ngay từ những tác phẩm đầu tay, Zhao đã cho thấy một phong cách làm phim rất gần với thể loại tài liệu, đồng thời rất gần gũi con người. Cô nói chuyện với nhân vật, tìm hiểu họ và quyết định kể câu chuyện ở khía cạnh nhân bản.

Tự nhận mình là "người ngoài", Chloé Zhao luôn xác định rõ thân phận và tâm thế của mình khi bước tới một dự án điện ảnh. Dù là kể câu chuyện về vấn đề tảo hôn ở một tỉnh Trung Quốc hay cuộc đời của một chàng cao bồi ở Mỹ, một người nomad hay van-lifer (lang thang bằng xe van) hay bi kịch Hamnet, Zhao luôn đặt vấn đề "lòng nhân" lên hàng đầu.

Chloé Zhao từng chia sẻ rằng: "Sẽ ra sao nếu tôi kể một câu chuyện về cao bồi viễn Tây cho mẹ mình - một người phụ nữ Trung Quốc từng trải qua Cách mạng Văn hóa, người chẳng nói nổi một từ tiếng Anh và cũng không cảm thấy sự liên hệ nào?" Zhao cho rằng người làm phim phải đối xử với nhân vật trong phim và khán giả trước hết như những con người. Sở dĩ cô nghĩ như vậy, bởi chúng ta đều sống chung dưới một bầu khí quyển. Zhao cũng cho rằng, đây là thời điểm vô cùng quan trọng để các nhà làm phim tạo ra những tác phẩm về vấn đề xã hội, và tính nhân bản phải được đặt lên trước tiên.

Trong quá trình làm nghề, với việc tiếp xúc và nghiền ngẫm, Chloé Zhao đã minh định cách làm phim của riêng mình. Cô tin rằng những người sống trong một cộng đồng nhất định sẽ kể câu chuyện điện ảnh về những người trong đó một cách đa chiều, phức tạp và thú vị. Nhưng những “người ngoài” như cô cũng có những lợi thế nhất định. Và bản chất con người chính là yếu tố giúp Zhao tiến đến tầng sâu hơn trong câu chuyện điện ảnh mà cô muốn kể.

Chloé Zhao luôn xác định cô làm phim cho phổ khán giả rộng lớn thay vì cho một nhóm đối tượng ngách. Vì thế, phim của Zhao là phim về con người, kể cả khi họ khác nhau về màu da, ngôn ngữ, văn hóa hay giai cấp. Nữ đạo diễn cho rằng:

khuynh hướng chính trị hay niềm tin tôn giáo sẽ mất đi khi nhà làm phim tiến sâu hơn vào cảm xúc của con người. Bởi sự yêu thương, ghét bỏ, lòng đố kỵ hay tuyệt vọng ở mọi người đều giống nhau

Chloé Zhao tin vào sức mạnh của thể loại chính kịch cũng như các thể loại khác, nếu nhà làm phim đạt được yếu tố tối hậu chính là cảm xúc của con người. Zhao luôn muốn tạo ra những bộ phim mà khán giả không thường thấy nhưng khi thưởng thức, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được những điều giống nhau. Những tác phẩm như Nomadland và đặc biệt là Hamnet đã thể hiện rõ phong cách, ngôn ngữ và ý tưởng về điện ảnh nhân bản của Chloé Zhao một cách trọn vẹn nhất.

Một tính nữ dịu dàng phảng phất chất Á Đông trong nền điện ảnh phương Tây

Chloé Zhao từng chia sẻ rằng cô rời nhà ở Bắc Kinh từ khi mới lên 14 tuổi. Cô tự chất vấn rằng mình thuộc về nơi nào? Liệu cô có phải là người Trung Quốc? Liệu cô có thẩm quyền để kể về một người Trung Quốc hay rộng hơn là người châu Á đương thời? Sự tự vấn này cho thấy việc Zhao muốn xác định danh tính và vị thế khi kể những câu chuyện về những cộng đồng mà cô thực sự không thuộc về.

Nhưng Chloé Zhao thực sự có quyền năng trong việc kể chuyện qua những khuôn hình. Điều đó đến từ một tính nữ dịu dàng, đồng cảm và vị tha. Nó toát lên từ The Atlas Mountains cho đến Nomadland, từ The Rider đến Hamnet Tác phẩm của Zhao thể hiện một “nhãn quan phụ nữ” đặc biệt. Thế giới thông qua đôi mắt cô luôn có những yếu tố dễ vụn vỡ nhưng cũng đầy dịu dàng. Đó cũng chính là sức mạnh để nâng đỡ con người vượt qua trong kiếp sống vô thường.

Vì thế, khi xem phim của Chloé Zhao, công chúng không tìm kiếm sự kịch tính mà là sự đồng cảm, không chờ đợi những tình tiết dồn dập mà là những khoảng tĩnh lặng đầy thấu hiểu. Cô luôn khiến người ta rung động tâm can với những góc máy rộng, cho thấy sự nhỏ bé và hữu hạn của con người, đồng thời cho thấy con người luôn gắn chặt với tự nhiên.

Tính nữ trong phim của Chloé Zhao cũng gắn liền với tình mẹ, sự nguyên thủy của người phụ nữ. Chúng ta càng thấy rõ điều này trong Hamnet, đặc biệt là thông qua nhân vật Agnes Shakespeare.

Cũng trong Hamnet, khán giả không chỉ nhìn thấy một tính nữ dịu dàng mà còn phảng phất nét Á Đông. Yếu tố âm dương trong phim được truyền tải đầy tự nhiên nhưng cũng sâu sắc, từ trang phục đến vai trò trong gia đình cũng như cảm xúc của Agnes và Shakespeare. Có lẽ, Chloé Zhao không cố tình đặt để vào tác phẩm nên yếu tố này trở nên tự nhiên và đầy hợp lý.

Cùng với đó, yếu tố tín ngưỡng phương Đông và Đạo giáo cũng xuất hiện trong phim này. Câu chuyện về những linh hồn sau khi chết nán lại ở dương gian đã được truyền tải qua nhân vật Hamnet một cách đầy cảm xúc và day dứt. Vở kịch Hamlet diễn ra ở cuối phim giống như một lễ cầu siêu cho linh hồn Hamnet, để đứa bé tội nghiệp có thể siêu thoát. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến khán giả phương Tây thổn thức khi thưởng thức Hamnet và chỉ có Chloé Zhao mới truyền tải tuyệt vời đến như vậy.

Trong bài phát biểu khi nhận giải Phim hay nhất (hạng mục chính kịch) cho Hamnet tại Quả cầu vàng 2025, Chloé Zhao dẫn lại chia sẻ của nam diễn viên Paul Mescal (vai William Shakespeare) rằng:

“Anh ấy [Paul Mescal] nói rằng, thực hiện Hamnet khiến anh ấy nhận ra điều quan trọng nhất về làm phim là học cách đủ tổn thương để cho phép bản thân được nhìn thấu chúng ta là ai và sẽ trở thành người thế nào; cho phép bản thân đón nhận thế giới, ngay cả khi một phần trong con người mình cảm thấy tủi hổ, khiến ta sợ hãi, sự không hoàn hảo. Rằng, chúng ta có thể nói với người khác và chấp nhận con người thực sự của mình”.

Chloé Zhao cũng nhận thấy một điều hết sức quan trọng khác. Cô thấy mọi người trở nên mạnh mẽ và cũng dịu dàng hơn cùng một lúc. Cô muốn chia sẻ điều đó với thế giới. "Vì vậy, chúng ta hãy trân trọng lòng dũng cảm và sự tận tâm, tiếp tục gặp gỡ và để cho mọi người thấy được sự hiện diện của nhau".