Khai thác chân dung người hùng của xã hội đương đại với nhiều mảng sáng - tối, xấu - đẹp đan xen, phim ‘Anh hùng’ đang chiếu rạp dịp lễ cũng trở thành câu chuyện nhiều cảm hứng trong thị trường điện ảnh nội địa, bởi tinh thần tận hiến của những con người đứng sau tác phẩm. 

Hùng (Thái Hòa) từ lâu góa bụa, một mình nuôi hai con bằng nghề lái taxi. Cuộc sống vốn trăm bề khó càng thêm khắc nghiệt khi con gái nhỏ của anh mắc bệnh nặng, cần số tiền quá sức tưởng tượng của gia đình để chữa trị. Giữa lúc lòng rối như tơ, Hùng bắt gặp một người hàng xóm bỗng chốc nổi tiếng, được ca tụng, được quyên tiền bởi hành động nghĩa hiệp. Như được truyền cảm hứng, anh ước mình cũng hóa người hùng giữa chốn đời thường như thế, để dễ bề nhờ cậy bà con tứ phương giúp anh trị bệnh cho con gái. Nhưng làm người hùng khó lắm, phải đâu chuyện đùa. Ý tưởng ấy dẫn anh vào cơn lốc xoáy anh khó lòng lường trước. 

Được dẫn dắt bởi một nhà làm phim nữ, vậy mà phim Anh hùng lại mang nhiều sự gai góc, nam tính. Từng làm nhiều phim truyền hình nhưng mới lần đầu dấn bước với điện ảnh, đạo diễn Võ Thạch Thảo đã chọn đánh liều với nhiều cảnh khó, mang tính mạo hiểm trong dàn dựng. Qua đó, người ta cũng cảm nhận được tinh thần lăn xả của dàn diễn viên.

Diễn viên lớn tuổi nhất 

từng đóng cảnh hành động 

Xưa nay, phim Việt thường chọn diễn viên trẻ vào cảnh đánh đấm, mạo hiểm, để đáp ứng yêu cầu cơ bản về thể lực. Nếu nhân vật lớn tuổi sẽ do diễn viên trẻ hơn hóa trang người già, ví dụ Hứa Vĩ Văn trong vai ông cảnh sát về hưu, tuổi U70 ở phim Nghề siêu dễ. Ở tuổi 81, NSƯT Lê Thiện là trường hợp hiếm hoi cao niên còn đóng cảnh hành động. 

Cảnh hành động ở đây không phải rượt đuổi, đấu võ, nhưng có tính nguy hiểm, bởi diễn ra trong không gian hỏa hoạn, và nghệ sĩ lớn tuổi được Thái Hòa cõng trên lưng, trèo ban công, leo xuống lầu thoát hiểm. Xem đại cảnh này, ai cũng thót tim theo từng chuyển động của nhân vật.

Từ lúc tập luyện đến ngày quay chính thức, cả ê-kíp cũng canh cánh nỗi lo về sức khỏe của nghệ sĩ Lê Thiện, bởi bà từng bị chấn thương vai, việc đeo dây cáp bảo hiểm sẽ khiến bà đau mỏi cơ thể và khó thở. 

Sau khi tính toán nhiều phương án quay và dàn dựng vừa an toàn cho diễn viên vừa khả thi cho kịch bản, đạo diễn Võ Thạch Thảo quyết định chỉ quay một đúp, vài giây cảnh toàn Thái Hòa cõng nghệ sĩ Lê Thiện. Ở những góc máy, cỡ cảnh khác, đoàn phim sử dụng thủ pháp đặc biệt. Nhớ lại cảnh phim quan trọng này, Thái Hòa nói “cả đoàn sợ xanh mặt”. Trong khi, nghệ sĩ Lê Thiện cho rằng: "Làm diễn viên, đóng cảnh càng khó càng thích!".

Nhân vật nhọc sức bao nhiêu, 

Thái Hòa tận lực bấy nhiêu

Không phải dân chuyên phim hành động, Thái Hòa gây ấn tượng khi tự mình thể hiện nhiều cảnh nguy hiểm khi đóng Anh hùng. Ngoài cõng NSƯT Lê Thiện, anh còn cõng Đoàn Thế Vinh, cũng trong cảnh cháy nhà. Trước đó, anh có trường đoạn liên tục đeo bao cát, leo tường chung cư, được quay trong hai ngày. 

Trên trường quay, nghệ sĩ Lê Thiện lo bạn diễn vất vả vì mình. Bà nói hóm hỉnh: “Tương quan lực lượng thì Thái Hòa ốm hơn tôi. Tôi đã cố gắng ép ký mà không kịp để quay. Ngồi trên lưng Thái Hòa, tôi rất lo Thái Hòa mệt. Nhưng Thái Hòa thực sự quá giỏi”. Trong khi, với nam diễn viên: 

Sự cực khổ là thứ mình kiểm soát được, cái tôi lo là mình có sống đúng là nhân vật không.

Đạo diễn Võ Thạch Thảo tiết lộ Thái Hòa đã tập hít xà, luyện thể lực vài tháng để chuẩn bị cho vai diễn Trần Anh Hùng. Các vết bầm, trầy trụa trên cơ thể nhân vật hầu hết là thật trong quá trình anh tập luyện, thay vì được hóa trang. Đạo diễn kể: "Có một điều tôi hối hận là quên cảnh đặc tả bàn tay của anh Hòa. Khi phát hiện hai bàn tay anh trầy xước, rỉ mái, tôi rất xót, nhưng anh dặn đi dặn lại không được nói với ai, sợ mọi người lo”. Đạo diễn xúc động vì cả nghệ sĩ Lê Thiện và Thái Hòa đều hết lòng với vai diễn, không than vất vả.

Sao nhí làm mủi lòng mọi khán giả

Bên cạnh các diễn viên thâm niên như NSƯT Lê Thiện, Thái Hòa, Hồng Ánh, phim Anh hùng giới thiệu những gương mặt trẻ tiềm năng. Để lại nhiều thiện cảm hơn cả là sao nhí Gia Tuệ vai con gái út của Hùng. Tuổi lên 7, bé lột tả được suy nghĩ già trước tuổi của một đứa trẻ lớn lên trong nghịch cảnh, nhưng không làm mất đi vẻ ngây thơ, trong veo của trẻ thơ. Phim hết, sự rung động ở lại mãi trong lòng khán giả bởi biểu cảm mộc mạc, giọng thoại tự nhiên và những giọt nước mắt chân thành của cô bé.

Biết đến Gia Tuệ ở một dự án trước đây, đạo diễn Võ Thạch Thảo viết nhân vật My trong kịch bản phim Anh hùng dựa theo hình ảnh của bé. Quá trình tập diễn, mẹ của Gia Tuệ đọc toàn bộ kịch bản rồi giải thích từng cảnh của vai My cho bé. Về phần đạo diễn, chị gợi mở để bé được diễn trước tiên bằng cảm nhận cá nhân, sau đó chỉ dẫn, uốn nắn từ tốn, thay vì gò ép con trẻ vào khuôn khổ, dễ gây mất cảm giác tự nhiên. 

Trước cảnh quay cuối cùng ở bệnh viện, đạo diễn thủ thỉ với Gia Tuệ: “Đây là ngày quan trọng của con. Nhân vật có được thương không, Gia Tuệ có được gọi là diễn viên giỏi không là phụ thuộc cảnh này. Con biết mình làm gì rồi đúng không?”. Chỉ vậy thôi, cô bé vào vai mượt mà, lấy nước mắt của người xem.

Năm ngày, hai không gian, 

một đám cháy

Đại cảnh cháy nhà được đoàn phim Anh hùng thực hiện trong năm ngày, ở hai bối cảnh. Chung cư thật ở Gò Vấp, TP HCM được trưng dụng cho cảnh leo trèo và có khói, với lượng khói nhân tạo vừa đủ quay phim. Các cảnh có lửa được bấm máy tại phim trường, với không gian căn hộ được dựng giống hệt căn hộ ngoài đời. Chi tiết trần nhà sập, cháy lan rộng, gây nổ là sản phẩm của kỹ xảo VFX. 

Lực lượng PCCC và CNCH cùng bác sĩ được mời túc trực tại hiện trường, hỗ trợ đoàn phim kiểm soát sự cố ngoài ý muốn. Cảnh phim nam shipper đỡ một em bé rơi từ cửa sổ chung cư cũng được kết hợp quay thật ở ngoại cảnh với các thủ pháp điện ảnh tương tự.

Đạo diễn Võ Thạch Thảo thừa nhận lần đầu làm phim điện ảnh đã dựng các cảnh nguy hiểm như thế là liều lĩnh, nhưng chị có được dũng khí nhờ sự cổ vũ, giúp sức của các đồng đội giỏi. Để có được cảnh phim chất lượng, ê-kíp tính toán kỹ lưỡng từng khâu. 

Khi quay, họ khoanh vùng cụ thể diễn viên đứng ở đâu, di chuyển thế nào, lửa bùng lên chỗ nào. Nguồn sáng được làm cẩn trọng, để đáp ứng cả đúp quay thật lẫn kỹ xảo. Đội ngũ VFX chỉnh sửa từng cú máy, có khi, chỉ một đúp hình được làm hơn 30 phiên bản mới ưng ý. Còn diễn viên thì nhập tâm nhân vật, làm tròn cảm xúc với trí tưởng tượng về khung cảnh căn nhà bị lửa tàn phá.

Hậu trường dàn dựng cảnh hỏa hoạn của phim Anh hùng. Video: HK 01