Phần lớn phụ nữ hiện nay đều có nhận thức tốt về việc chăm sóc bản thân để làm chậm tiến trình lão hóa. Tuy nhiên, nhiều người cho biết làn da vẫn không có nhiều cải thiện dù đã sử dụng các sản phẩm trẻ hóa chuyên sâu. Vậy nguyên nhân thật sự đến từ đâu?

Thực tế, để có quá trình chống lão hóa hiệu quả, bạn cần hiểu rõ những thay đổi gì đang thực sự diễn ra sâu dưới lớp biểu bì, từ đó chọn ra giải pháp và sản phẩm thích hợp. Đằng sau những đốm đồi mồi có thể là sự mất cân bằng giữa gốc tự do và khả năng chống oxy hóa, khiến tế bào hắc tố hoạt động thất thường, hay những vết chân chim nơi khóe mắt lại là dấu hiệu cho thấy cấu trúc nâng đỡ làn da đang suy yếu.

Nhìn chung, để có tiến trình lão hóa lành mạnh, việc hiểu rõ những chuyển biến sinh học đang diễn ra bên trong chính là bước quan trọng đầu tiên. Vậy sau tuổi 40, cơ thể bắt đầu có những thay đổi gì? Mời bạn cùng Marie Claire tìm hiểu qua bài viết sau.

Sự suy giảm năng lượng nội sinh

Một trong những thay đổi nền tảng nhưng ít được nhắc đến nhất chính là sự suy giảm năng lượng ở cấp độ tế bào. Theo thời gian, khả năng sản sinh và duy trì năng lượng của cơ thể trở nên kém ổn định hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất hoạt động hằng ngày và sức bền tổng thể.

Về mặt sinh học, quá trình này gắn liền với sự suy giảm chức năng của ty thể - bào quan nằm bên trong tế bào, có nhiệm vụ chính là tạo ra năng lượng cho tế bào hoạt động. Khi tuổi tác tăng lên, ty thể hoạt động kém hiệu quả hơn, đồng thời mức NAD⁺, một coenzyme thiết yếu cho quá trình chuyển hóa năng lượng và sửa chữa DNA, cũng giảm dần. Hệ quả là tế bào không còn đủ năng lượng để duy trì các chức năng tự bảo vệ và tái tạo tối ưu.

Sự thiếu hụt năng lượng này không chỉ biểu hiện qua cảm giác mệt mỏi hay giảm sức bền. Đối với làn da, nó còn làm chậm chu kỳ tái tạo tế bào, suy yếu hàng rào bảo vệ và giảm khả năng tổng hợp collagen. Theo các nghiên cứu về lão hóa tế bào, khi năng lượng nội sinh suy giảm, da dễ mất đi độ đàn hồi và các dấu hiệu lão hóa từ đó cũng trở nên rõ rệt.

NAD⁺ suy giảm theo thời gian

NAD⁺ là một coenzyme thiết yếu, tham gia trực tiếp vào các phản ứng sinh hóa trong cơ thể, nổi bật nhất là trong quá trình sản xuất năng lượng ATP, sửa chữa DNA, điều hòa phản ứng viêm và hoạt hóa nhóm enzyme sirtuin - được mệnh danh là “gen trường thọ”.

Các nghiên cứu đăng tải trên tạp chí khoa học Nature Communications (2018) và Cell Metabolism (2020) đã chỉ ra rằng, nồng độ NAD⁺ trong mô và tế bào người giảm dần theo tuổi, đặc biệt sau độ tuổi 35-40. Sự thay đổi này có thể kéo theo việc suy giảm chức năng ty thể - cơ quan sản xuất năng lượng của tế bào, gây rối loạn khả năng sửa chữa DNA và làm suy giảm hoạt động nhận thức và chức năng miễn dịch.

Bên cạnh đó, sự suy giảm NAD⁺ không chỉ là một dấu hiệu sinh học đơn thuần, đây còn được xem là chỉ dấu trung tâm giúp giải mã quá trình lão hóa và sự hình thành của nhiều bệnh lý mạn tính. Trong bối cảnh y học hiện đại đang dần dịch chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng ngừa sớm”, NAD⁺ ngày càng được nhìn nhận như nền tảng sinh học cho các chiến lược nâng cao chất lượng sống, đặc biệt ở giai đoạn trưởng thành và trung niên, khi cơ thể bắt đầu bộc lộ những dấu hiệu suy giảm từ bên trong.

Khả năng phục hồi cũng dần thay đổi

Khi cơ thể lão hóa, hiệu suất sản xuất năng lượng của ty thể suy giảm rõ rệt, kéo theo sự thiếu hụt năng lượng dành cho quá trình phục hồi và ổn định tế bào. Ty thể không chỉ tạo ATP mà còn tham gia điều hòa stress oxy hóa, kích hoạt các tín hiệu sửa chữa DNA và giữ ổn định môi trường nội bào.

Khi hiệu suất ty thể chậm lại, tế bào gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu năng lượng cho việc duy trì và bảo toàn cấu trúc, bao gồm chu trình tổng hợp - thoái hóa protein, các cơ chế đáp ứng, phục hồi tổn thương DNA và quá trình tái tạo mô. Đồng thời, stress oxy hóa gia tăng còn làm tổn hại ty thể, tạo thành vòng xoắn bệnh lý khiến chức năng tế bào suy giảm nhanh hơn theo thời gian.

Năng lực phục hồi suy giảm sẽ khiến cơ thể ngày càng khó duy trì sức bền, mất đi tính linh hoạt trong chuyển hóa và khả năng thích ứng sinh lý tổng thể dù các dấu hiệu bề ngoài chưa lộ rõ.

Sự thay đổi các tín hiệu sinh học điều khiển quá trình phát triển và tái tạo

Sau tuổi 40, các đường truyền tín hiệu liên quan đến hormone trong cơ thể bắt đầu điều chỉnh theo hướng chậm rãi hơn. Các thay đổi này dù khó nhận biết, song lại tác động sâu sắc đến cách cơ thể duy trì sức bền, năng lượng và khả năng hồi phục.

Các tín hiệu tăng trưởng suy giảm hoặc hoạt động kém hiệu quả có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì khối cơ. Dù vẫn vận động và tập luyện đều đặn, cơ thể không còn đáp ứng nhanh với các kích thích tăng cơ như thời trẻ, đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn cho việc duy trì sức bền và phom dáng săn chắc. Song song đó, tốc độ chuyển hóa cơ bản cũng có xu hướng chậm lại. Cơ thể tiêu hao năng lượng ít hơn khi trong trạng thái nghỉ, làm gia tăng nguy cơ tích lũy mỡ theo thời gian.

Không chỉ dừng lại ở việc chuyển hóa và khối cơ, sự thay đổi các tín hiệu sinh học này còn ảnh hưởng rõ rệt đến năng lực phục hồi. Quá trình tái tạo mô sau vận động, phục hồi các tổn thương vi mô trong cơ và mô liên kết đều cần nhiều thời gian hơn để hoàn thiện. Điều này lý giải vì sao sau tuổi 40, cảm giác mệt mỏi thường kéo dài, thời gian hồi sức chậm hơn và cơ thể cũng dần nhạy cảm hơn trước các yếu tố căng thẳng.