Những năm gần đây, nhóm thuốc GLP-1 đang trở thành liệu pháp giảm cân thu hút sự chú ý của phái đẹp. Nếu đã từng tìm hiểu về GLP-1, bạn chắc hẳn không còn xa lạ với các tên gọi như Ozempic, Wegovy, Saxenda hay thế hệ mới như Zepbound và Mounjaro - những loại thuốc đang định hình lại cách con người tiếp cận việc giảm cân trong y học hiện đại.

GLP-1 (glucagon-like peptide-1) là nhóm thuốc được phát triển để điều trị tiểu đường type 2, hoạt động bằng cách điều hòa đường huyết, làm chậm quá trình tiêu hóa, tạo cảm giác no lâu và trở thành tên gọi quen thuộc trong các phác đồ kiểm soát cân nặng. Thế nhưng, sức nóng của GLP-1 không chỉ dừng lại ở phòng khám mà đang dần lan rộng sang các phòng tập.

Lý giải mối liên hệ giữa nhóm thuốc GLP-1 và nhu cầu tập luyện, Anton Severin, Phó Chủ tịch nghiên cứu của Health & Fitness Association, cho biết, khi cân nặng giảm nhanh nhờ thuốc, nhiều người bắt đầu đối mặt với vấn đề mất khối cơ nạc. Để khắc phục vấn đề trên, những người dùng GLP-1 sẽ tìm kiếm các giải pháp tập luyện để giữ cơ, tăng sức mạnh, cải thiện chuyển hóa lâu dài và góp phần định hình lại văn hóa tập luyện tại các phòng tập.

Cụ thể, xu hướng sử dụng GLP-1 đang có tác động rõ rệt đến các phòng gym trên khắp nước Mỹ. Theo báo cáo sắp công bố của Health & Fitness Association - tổ chức thương mại trong ngành thể hình, từ năm 2024 đến 2025, việc sử dụng các thiết bị tạ tự do đã tăng đáng kể: hội viên có xu hướng dùng tạ tay nhiều hơn 6,7%, tạ đòn tăng 3,8% và tạ ấm tăng 3,6%. So với năm 2021 (thời điểm thuốc Wegovy được FDA phê duyệt), mức sử dụng tạ tay đã tăng tới 28%.

“Dữ liệu hiện có cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với tập luyện sức mạnh là một xu hướng mang tính cấu trúc và dài hạn, trong đó, sự phổ biến của GLP-1 đóng vai trò như một chất xúc tác thúc đẩy”, Anton Severin chia sẻ.

Vì sao tập luyện sức mạnh là điều bắt buộc khi dùng GLP-1?

Theo bác sĩ Jyotsna Ghosh, chuyên gia y học béo phì tại Johns Hopkins Medicine, bất kỳ hình thức giảm cân nào, dù là ăn kiêng, phẫu thuật hay dùng thuốc đều có thể làm mất khối cơ. Vì vậy, “hai yếu tố bảo vệ hiệu quả nhất để hạn chế tỷ lệ mất cơ là bổ sung đủ protein và tập kháng lực đều đặn”, chuyên gia cho biết.

Vì vậy, các bác sĩ thường khuyến nghị bệnh nhân sử dụng GLP-1 tập kháng lực ít nhất hai lần mỗi tuần và khoảng 150 phút cardio cường độ vừa hoặc 75 phút cường độ cao mỗi tuần. Dù bạn hoàn toàn có thể tập tại nhà với tạ tay hoặc dây kháng lực, nhiều người vẫn chọn đến phòng gym để có môi trường và thiết bị phù hợp.

Ngoài ra, theo nhận định từ các huấn luyện viên thể thao, để đảm bảo sự phát triển của các khối cơ trong quá trình sử dụng GLP-1, nhiều người cần tập với mức tạ nặng và xây dựng giáo án theo nguyên tắc “progressive overload” (tăng tải tiến triển) - nâng độ khó qua thời gian để kích thích cơ phát triển. Những bài tập này đòi hỏi hệ thống máy móc và mức tạ đa dạng, vì vậy, tham gia tập luyện tại các phòng gym là lựa chọn được nhiều người ưu tiên để duy trì kết quả giảm cân một cách bền vững.

Khoa học và y học đã định hình cách chúng ta tập luyện ra sao?

Đây không phải lần đầu tiên y học tạo ra những “cú xoay trục” trong văn hóa thể hình. “Các lĩnh vực sức khỏe và y học luôn định hình cách chúng ta được khuyến nghị tập luyện”, Natalia Mehlman Petrzela, giáo sư lịch sử tại The New School chia sẻ.

Theo giáo sư, những bước ngoặt khoa học lớn từng làm thay đổi hoàn toàn thói quen vận động của công chúng. Cụ thể, vào cuối những năm 1960, khi giới khoa học xác nhận rằng cardio có lợi cho sức khỏe tim mạch, cách mọi người tập luyện đã chuyển hướng rõ rệt. Một “cơn sốt cardio” đã bùng nổ trong nhiều thập kỷ sau đó với sự phổ biến của các lớp aerobic theo nhạc vào thập niên 1970-1980, đặc biệt là cộng đồng phụ nữ.

Bước sang thập niên 1990 và 2000, tập luyện sức mạnh lên ngôi khi ngày càng nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nâng tạ giúp cải thiện mật độ xương và phòng ngừa loãng xương. Ngày nay, sau hơn hai thập kỷ, làn sóng sử dụng thuốc giảm cân GLP-1 đang tiếp tục thúc đẩy sự phổ biến của hình thức tập luyện này như một chiến lược sức khỏe mang tính khoa học và dài hạn.

Các phòng gym đang thích nghi như thế nào?

Theo ghi nhận từ các trang tin về sức khỏe, nhiều phòng gym đang dần thu hẹp khu cardio để nhường chỗ cho các dàn tạ và rack tập sức mạnh. Dữ liệu do Anton Severin chia sẻ cho thấy các máy cardio truyền thống ngày càng ít được sử dụng, buộc các nhà vận hành phải tái phân bổ không gian và ưu tiên nhiều hơn cho thiết bị tập kháng lực. Song song đó, nhu cầu huấn luyện cá nhân và các lớp tập nhóm nhỏ cũng tăng mạnh, riêng dịch vụ huấn luyện cá nhân đã tăng tới 22% từ năm 2024 đến 2025.

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở cách các phòng gym cá nhân hóa dịch vụ cho người dùng GLP-1. Nhiều nơi tại Mỹ đã bắt đầu đào tạo huấn luyện viên chuyên về GLP-1 để hiểu rõ hơn về nhóm khách hàng này, từ đó xây dựng chương trình tập luyện phù hợp với đặc thù sinh lý và mục tiêu cá nhân.

Theo chia sẻ từ huấn luyện viên Kelvin Gary, việc tích hợp kiến thức về GLP-1 vào giáo án tập là một phần của chiến lược giảm cân toàn diện. Khi lượng ăn giảm do tác động của thuốc, chương trình tập cũng cần được điều chỉnh linh hoạt, chẳng hạn như giảm cường độ hoặc thay đổi cấu trúc bài tập. Bên cạnh đó, các tác dụng phụ như buồn nôn cũng là yếu tố cần được tính đến khi thiết kế lịch tập.

Ở quy mô rộng hơn, ngành fitness đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt sang mô hình tích hợp. Các chương trình huấn luyện dần có sự kết hợp giữa hướng dẫn vận động, tư vấn dinh dưỡng và hiểu biết y khoa, biến phòng gym thành một mắt xích trong hệ sinh thái sức khỏe toàn diện. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo rằng việc sử dụng GLP-1 cần có sự tham vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia nhằm xây dựng liệu trình phù hợp với thể trạng từng người, đảm bảo hiệu quả và hạn chế rủi ro.