Trong khuôn khổ chương trình Breaking Boundaries, Inspiring the Next Generation nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ trong ngành Ngoại giao 24/6, do Tổng Lãnh sự quán Hà Lan tại TP.HCM phối hợp cùng các Tổng Lãnh sự quán khác trên địa bàn thành phố tổ chức, các nữ Tổng Lãnh sự đến từ Hà Lan, Anh, Ý, Đức, Canada, Indonesia, Úc và Thái Lan đã cùng sinh viên Khoa Quan hệ Quốc tế, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM chia sẻ về hành trình nghề nghiệp, những bước ngoặt định hình cách nhìn về ngoại giao và những bài học tích lũy qua nhiều năm làm việc giữa các nền văn hóa khác nhau.

“Những bạn trẻ mà chúng ta đang trò chuyện hôm nay chính là những người sẽ tạo nên tương lai. Tôi rất vui khi được gặp gỡ, trò chuyện cùng họ và chứng kiến những thay đổi mà thế hệ này sẽ mang đến cho thế giới”, Tổng Lãnh sự Hà Lan Raïssa Marteaux bày tỏ sau sự kiện.

Điều thú vị là dù đại diện cho những quốc gia khác nhau, các nữ Tổng Lãnh sự lại không đưa ra một công thức chung cho thành công. Mỗi người đến với ngoại giao bằng một con đường riêng, và chính sự đa dạng ấy đã trở thành chủ đề xuyên suốt của buổi trò chuyện.

Nhiều trải nghiệm cùng có mặt quanh bàn đối thoại

Điều thay đổi đáng chú ý của ngoại giao hiện đại có lẽ nằm ở việc ngày càng nhiều kiểu trải nghiệm khác nhau hiện diện trong những cuộc đối thoại quốc tế, tạo nên những góc nhìn đa dạng hơn trong quá trình tìm kiếm giải pháp chung.

Với Tổng Lãnh sự Anh Alexandra Smith, giá trị của sự đa dạng nằm ở khả năng đưa nhiều cách suy nghĩ khác nhau cùng tham gia vào quá trình tìm kiếm giải pháp.

Tôi cho rằng, dù trong ngoại giao hay bất kỳ lĩnh vực nào khác, việc có nhiều góc nhìn khác nhau là điều quan trọng để mở rộng cách tiếp cận vấn đề và có thể góp phần xây dựng những hướng đi phù hợp hơn. Vì vậy, việc ngày càng có nhiều phụ nữ đảm nhận vai trò lãnh đạo là điều rất quan trọng. Khi có nhiều góc nhìn khác nhau cùng hiện diện, chúng ta có thể đưa ra những hướng đi tốt hơn, đặc biệt trong mối quan hệ giữa Anh và Việt Nam.

Tổng Lãnh sự Canada Annie Dubé cho biết Canada đã đạt được sự cân bằng về tỷ lệ nữ giới trong đội ngũ những người đứng đầu các cơ quan đại diện từ năm 2018. Với bà, ý nghĩa của sự thay đổi này nằm ở việc người dân có thể nhìn thấy nhiều góc nhìn hơn được hiện diện trong hoạt động đối ngoại.

Thế giới cần những người có thể đưa mọi người ngồi lại cùng nhau, thảo luận các vấn đề và tìm ra giải pháp. Người đó có thể là nam hoặc nữ. Điều quan trọng nằm ở phẩm chất, sự bền bỉ và những giá trị mà mỗi người xây dựng để có thể đóng góp tốt nhất cho các cuộc đối thoại chung.

Trong khi đó, Tổng Lãnh sự Indonesia Carolina Tinangon nhấn mạnh rằng sự tham gia của phụ nữ trong Ngoại giao cũng giúp mở rộng sự chú ý dành cho những vấn đề gắn với đời sống xã hội, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và chương trình nghị sự về phụ nữ, hòa bình và an ninh. Có lẽ đó cũng là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của ngoại giao hiện đại.

Mỗi hành trình đều bắt đầu từ sự thấu hiểu bản thân

Đằng sau những câu chuyện về ngoại giao, các nữ Tổng Lãnh sự lại cùng quay về một giá trị. Đó là cách một người xây dựng niềm tin vào chính mình.

Đó cũng là điều đã theo chân Tổng Lãnh sự Hà Lan Raïssa Marteaux trong hơn một thập kỷ công tác trong ngành. Nhắc lại lời khuyên bà từng nhận được khi còn là một nhà ngoại giao trẻ, bà cho rằng điều quan trọng nhất là luôn giữ được sự chân thật với chính mình.

Tinh thần ấy cũng xuất hiện trong chia sẻ của đại diện Indonesia khi bà khuyến khích các phụ nữ trẻ tin vào năng lực của bản thân và chủ động nắm bắt cơ hội. Cơ hội có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau nhưng để bước qua cánh cửa ấy thường vẫn cần đến sự tự tin đầu tiên.

Với Tổng Lãnh sự Ý Alessandra Tognonato, sự tự tin bắt đầu từ việc tin vào quá trình chuẩn bị và con đường mình lựa chọn. Nhìn lại hành trình hơn hai thập kỷ trong ngành ngoại giao, bà cho rằng người trẻ không nên nghi ngờ năng lực hay tham vọng của bản thân, bởi tri thức, sự tò mò và tinh thần học hỏi sẽ là hành trang đồng hành trên chặng đường dài.

Hành trình của chính bà cũng phản ánh những thay đổi trong môi trường ngoại giao qua nhiều thế hệ. Khi bắt đầu sự nghiệp, bà từng trải qua giai đoạn mà những hình mẫu nữ trong ngành còn khá ít, khiến việc hình dung về tương lai nghề nghiệp trở nên khó khăn hơn.

Qua nhiều năm, số lượng và tỷ lệ này đã thay đổi, vì vậy tôi cảm thấy hiện nay các sinh viên nữ dễ dàng hơn trong việc nhìn thấy bản thân mình trong những người phụ nữ đang thực sự giữ vai trò quan trọng trong ngành ngoại giao.

Hành trang cho tương lai

Bên cạnh việc tạo dựng vị trí trong nghề nghiệp, các nữ Tổng Lãnh sự cũng nhấn mạnh rằng một hành trình dài cần được xây dựng từ nhiều yếu tố ngoài công việc.

Tổng Lãnh sự Ý Alessandra Tognonato cho rằng một hành trình sự nghiệp bền vững cần được xây dựng song song với những khía cạnh khác trong cuộc sống. Theo bà, bên cạnh công việc, mỗi người cũng cần duy trì những mối quan hệ quan trọng, nuôi dưỡng sở thích, đam mê và sự phát triển của bản thân. Bởi với bà, sự phát triển nghề nghiệp chỉ thực sự bền vững khi đi cùng với việc duy trì những giá trị và mối quan tâm riêng trong cuộc sống.

Tổng Lãnh sự Canada Dubé cũng nhắc đến những người phụ nữ từng truyền cảm hứng cho bà trong sự nghiệp. Với bà, những hình mẫu ấy đáng ngưỡng mộ bởi họ vừa đạt được những thành tựu trong công việc, vừa tạo ra những đóng góp riêng thông qua cách họ hiện diện và thực hiện vai trò của mình.

Những hình mẫu cho thế hệ tương lai

Với nhiều phụ nữ thuộc thế hệ ngoại giao đi trước, sự hiện diện của các nữ đại sứ, tổng lãnh sự hay nhà hoạch định chính sách ngày nay cũng phản ánh một sự thay đổi lớn trong cách thế hệ trẻ hình dung về con đường nghề nghiệp. Những hình mẫu ấy giúp các bạn trẻ nhìn thấy nhiều khả năng hơn cho tương lai của chính mình.

Giá trị lớn nhất mà chương trình Breaking Boundaries, Inspiring the Next Generation để lại có lẽ nằm ở việc mở ra những cách nhìn khác nhau về hành trình trong ngoại giao. Mỗi nữ Tổng Lãnh sự mang đến một câu chuyện riêng, với những lựa chọn, trải nghiệm và định nghĩa khác nhau về thành công.

Và có lẽ đó cũng là điều họ muốn gửi gắm tới thế hệ kế tiếp rằng ngoại giao được xây dựng từ sự kết nối giữa những con người khác biệt. Chính những góc nhìn và hành trình riêng ấy tạo nên sự phong phú trong những cuộc đối thoại giữa con người với con người và giữa các quốc gia.