Trên đường trượt phủ tuyết trắng của Olympic Mùa đông 2026, một nữ vận động viên khiến khán giả kinh ngạc với những cú xoay mình trên không và tiếp đất chính xác. Chỉ ít ngày sau, vẫn là nữ vận động viên đó nhưng lần này cô lại xuất hiện đầy tự tin dưới ánh đèn flash tại hàng ghế đầu trong buổi trình diễn Prada Thu Đông 2026, thuộc khuôn khổ Milan Fashion Week 2026.

Đó là Eileen Gu (Cốc Ái Lăng), nữ vận động viên trượt tuyết tự do mang hai dòng máu Trung - Mỹ, đồng thời là sinh viên ưu tú tại Đại học Stanford danh giá và là gương mặt thời trang toàn cầu.

Hình ảnh ấy không đơn thuần là sự đối lập thú vị giữa thể thao và thời trang. Nó cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong cách công chúng nhìn nhận về vận động viên. Ở kỳ đại hội năm nay, họ không còn bị đóng khung như những “cỗ máy thành tích” chỉ tồn tại để thi đấu và đại diện quốc gia. Thay vào đó, họ xuất hiện với nhiều lớp bản sắc, đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc. Một thế hệ “đa bản sắc” đang dần viết lại hình tượng vận động viên truyền thống.

Khuôn mẫu cũ dần rạn nứt

Trong nhiều thập niên, các vận động viên thường được định hình theo khuôn mẫu quen thuộc, gắn liền với những buổi tập luyện khắc nghiệt, những trận thi đấu đỉnh cao và các tấm huy chương lấp lánh. Đời sống cá nhân của họ hiếm khi được chú ý, trong khi hình ảnh bên ngoài được xây dựng chỉn chu theo một chuẩn mực nhất định. Khi đó, trọng tâm của một vận động viên gần như tuyệt đối đặt vào thành tích, còn cá tính và đời sống cá nhân, nếu được nhắc đến, cũng chỉ đóng vai trò thứ yếu.

Thế nhưng, Olympic Mùa đông 2026 đã cho thế giới thấy một “diện mạo” khác. Dưới lá cờ quốc gia, người ta vẫn nhận ra các vận động viên qua những mái tóc nhuộm cá tính, lớp trang điểm nổi bật hay trang phục thi đấu mang dấu ấn riêng. Họ không còn thu mình để vừa vặn với khuôn mẫu cũ. Chính sự hiện diện ấy khiến hình tượng truyền thống về vận động viên bắt đầu rạn nứt.

Một thế hệ vận động viên đa bản sắc

Eileen Gu: Hình mẫu toàn diện của Gen Z

“Công chúa tuyết” Eileen Gu là minh chứng rõ nét cho sự dịch chuyển này. Nữ vận động viên trượt tuyết tự do sinh năm 2003 không chỉ là chủ nhân sáu tấm huy chương Olympic mà còn là sinh viên ưu tú tại Đại học Stanford danh giá và là gương mặt quen thuộc tại các sự kiện thời trang quốc tế.

Điểm đáng chú ý không nằm việc cô xuất hiện ở nhiều lĩnh vực cùng lúc mà ở cách các vai trò ấy hòa vào nhau thành một hình ảnh thống nhất. Với Eileen Gu, thời trang không phải “nghề tay trái”, học thuật không phải phương án dự phòng, và mạng xã hội không chỉ là công cụ quảng bá. Tất cả cùng tồn tại trong một bản sắc xuyên suốt, nơi vận động viên vượt ra khỏi sân băng, trở thành điểm giao thoa giữa thể thao, học thuật, truyền thông và văn hóa đại chúng.

Alysa Liu: Khi cá tính trở thành một phần của thi đấu

Nếu Eileen Gu đại diện cho hình mẫu toàn diện, thì Alysa Liu cho thấy một hướng đi khác, đó là một “cá tính tự thân”. Nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật người Mỹ gốc Trung gây ấn tượng không chỉ bằng kỹ thuật mà còn bởi phong cách thi đấu tự nhiên, năng động đậm chất Gen Z. Sau Thế vận hội, lượng người theo dõi cô trên mạng xã hội tăng vọt từ vài trăm nghìn lên hơn 5 triệu.

Tại Olympic Mùa đông 2026, Alysa Liu gây chú ý với mái tóc vân gỗ đan xen những vệt vàng nâu cá tính, những bộ trang phục thi đấu nổi bật mang tinh thần high fashion và cả khoảnh khắc vội vã kiểm tra lại lớp son ngay sau phần thi. Những chi tiết nhỏ ấy khiến cô vừa nổi bật vừa gần gũi, đồng thời phá vỡ nhiều quy chuẩn lâu nay của làng trượt băng nghệ thuật, nơi hình ảnh quen thuộc thường là váy xòe mềm mại và mái tóc búi gọn gàng.

Trong bức tranh chung của kỳ đại hội này, Alysa Liu đại diện cho lớp vận động viên trẻ vừa thi đấu, vừa chủ động xây dựng hình ảnh và tiếng nói riêng, thay vì chấp nhận một khuôn mẫu có sẵn.

Chloe Kim: Bản sắc ngoài đường piste

Trong khi nhiều vận động viên trẻ tại Olympic Mùa đông 2026 đang thể hiện hình ảnh đa bản sắc, nữ vận động viên trượt ván trên tuyết (Snowboard) Chloe Kim được xem là một trong những gương mặt sớm định hình xu hướng này. Trở thành gương mặt trẻ nhất giành huy chương vàng môn Snowboard tại Olympic PyeongChang 2018, nữ vận động viên mang hai dòng máu Mỹ - Hàn không chỉ khẳng định đẳng cấp trên sân tuyết mà còn sớm xây dựng phong cách riêng trong đời sống cá nhân.

Bên cạnh sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp, nữ vận động viên sinh năm 2000 còn là sinh viên Đại học Princeton, vừa là gương mặt đại diện của nhiều thương hiệu thời trang lớn. Cô từng xuất hiện trong bộ sưu tập của SKIMS - thương hiệu do ngôi sao truyền hình thực tế Kim Kardashian sáng lập.

Đặc biệt, Chloe Kim cũng là tiếng nói có ảnh hưởng trong cộng đồng người Mỹ gốc Á. Với Chloe, vận động viên không chỉ thi đấu mà còn là một chủ thể văn hóa có bản sắc, quan điểm riêng và sức ảnh hưởng vượt ra ngoài đường piste.

Ba gương mặt, ba hành trình khác nhau nhưng tất cả cùng chung một điểm: họ không sống trong một vai trò duy nhất.

Vì sao sự thay đổi này xảy ra?

Trước hết, thế hệ vận động viên trẻ lớn lên cùng kỷ nguyên mạng xã hội. Họ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào truyền thông truyền thống để kể câu chuyện về mình. Trái lại, họ có thể chủ động xây dựng hình ảnh và trực tiếp kết nối với khán giả.

Một yếu tố khác là kinh tế thương hiệu cá nhân. Bởi lẽ, một kỳ Olympic chỉ kéo dài vài tuần nhưng sự nghiệp hình ảnh của vận động viên có thể kéo dài nhiều năm sau đó. Một thương hiệu cá nhân vững chắc giúp một vận động viên bảo đảm tính bền vững cả về tài chính lẫn tầm ảnh hưởng.

Cuối cùng, đó là đặc trưng của Gen Z - một thế hệ không chấp nhận bị đóng khung. Họ không phân chia rạch ròi giữa nghề nghiệp và đam mê. Với họ, việc vừa là vận động viên, vừa là sinh viên, vừa hoạt động trong thời trang đơn giản là cách họ sống và phát triển bản thân.

Một định nghĩa thành công đang mở rộng

Sự chuyển dịch này vừa gây chú ý nhưng cũng kéo theo nhiều câu hỏi. Khi một vận động viên đồng thời là influencer (nhân vật có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội), áp lực hình ảnh liệu có gia tăng? Khi họ xuất hiện trên sàn diễn thời trang, công chúng có nhìn nhận thành tích thể thao của họ khác đi? Và khi theo học những trường đại học danh tiếng, kỳ vọng xã hội ở họ có trở nên nặng nề hơn?

So với hình tượng truyền thống vốn gần như tập trung tuyệt đối vào huy chương, hình mẫu vận động viên mới có phần đa chiều và linh hoạt hơn, song cũng đi kèm với áp lực lớn. Họ không còn hiện diện trong một vai trò duy nhất mà đồng thời tồn tại trong nhiều không gian xã hội khác nhau, vừa thi đấu, vừa học tập và xây dựng tiếng nói riêng.

Một số nhà quan sát cho rằng khi vận động viên trở thành những nhân vật truyền thông đa nền tảng, ranh giới giữa thể thao và giải trí cũng dần trở nên mờ nhạt hơn. Điều đó đặt ra một thách thức mới: làm sao duy trì sự tập trung và tính chuyên môn trong khi vẫn đáp ứng kỳ vọng ngày càng lớn của công chúng.

Cùng với đó, định nghĩa về thành công cũng đang mở rộng. Huy chương vẫn quan trọng nhưng không còn là thước đo duy nhất của một sự nghiệp. Trong kỷ nguyên truyền thông số, thành công còn được nhìn qua bản sắc cá nhân, tầm ảnh hưởng và sức lan tỏa văn hóa.

Vận động viên hôm nay không chỉ thi đấu để giành chiến thắng trước đối thủ, họ thi đấu để chinh phục giới hạn của chính mình. Vì thế, thành công không còn là một đường thẳng đơn tuyến mà là sự hòa quyện giữa thành tích, bản sắc cá nhân và dấu ấn mà họ để lại trong lòng công chúng.

Có lẽ thay đổi lớn nhất của kỳ Olympic này không nằm ở những kỷ lục mới mà ở việc khái niệm “vận động viên” đang được mở rộng. Từ những biểu tượng của huy chương, họ trở thành những cá nhân đa bản sắc, những người đang định hình lại diện mạo của thể thao đỉnh cao trong thế kỷ 21.