Sự xuất hiện của Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh khiến nhiều khán giả kỳ vọng về một bom tấn hành động Việt với những đại cảnh hoành tráng và phần hành động mãn nhãn. Trong số dàn diễn viên hùng hậu, gương mặt nữ Trần Thiên Tú cũng được chú ý khi đóng chính, với nhiều cảnh hành động tự thực hiện cùng hình tượng nữ tráng sĩ Việt hiếm thấy.

Đáng tiếc, tác phẩm chưa thực sự bùng nổ ở phòng vé như kỳ vọng. Điều đó cũng nhắc lại một thực tế đáng buồn: Màn ảnh Việt vẫn chưa tìm được chỗ đứng xứng đáng cho những đả nữ thực thụ.

Thấy gì từ nữ tráng sĩ?

Trong Hộ linh tráng sĩ, Trần Thiên Tú vào vai nữ chính An Nhiên, vốn là một nữ tráng sĩ mê võ từ nhỏ nhưng bị cha ngăn cản, quyết tâm tự định đoạt số phận. Mô-típ nhân vật không mới, nhưng xuất hiện giữa một câu chuyện với dàn nhân vật nam lấn át thì lại tạo kỳ vọng không nhỏ. Cô gợi nhắc đến hình tượng những nữ tướng Việt thời xưa: Không khuất phục trước quân thù mà tự cầm gươm đao xông pha, tự viết lấy số phận của mình.

Để chuẩn bị cho vai diễn, Trần Thiên Tú trải qua khoảng 7 tháng tập luyện dưới sự hướng dẫn của đạo diễn võ thuật Johnny Trí Nguyễn. Nữ diễn viên sinh năm 1991 phải học võ, luyện cách di chuyển, thở và phản xạ như người thực sự luyện võ. Đó là những nỗ lực đáng ghi nhận với một diễn viên vốn không có nền tảng võ thuật.

Trên phim trường, Trần Thiên Tú cũng tự thực hiện nhiều cảnh hành động, hạn chế tối đa sự trợ giúp từ diễn viên đóng thế. Kết quả, không ít khán giả khen ngợi các cảnh đánh đẹp, có lực và phục vụ tốt cho câu chuyện.

Song, vai diễn của An Nhiên vẫn để lại nhiều điểm tiếc nuối với người xem. Một số ý kiến nhận xét nữ diễn viên còn hạn chế trong việc xử lý lời thoại, khiến phần diễn xuất đôi lúc thiếu tự nhiên. Hơn nữa, kịch bản chưa trao cho An Nhiên đủ không gian để thực sự tỏa sáng. Nhân vật có thế mạnh ở khâu đánh đấm, nhưng chưa đủ sâu ở mảng tâm lý.

Bộ phim cũng loay hoay trong việc kết nối các tuyến nhân vật, cũng như xây dựng hành trình nội tâm thuyết phục cho nữ chính. Điều đó khiến An Nhiên xuất hiện và rồi mờ dần đến khi câu chuyện khép lại.

Nhìn lại những đả nữ Việt

Nhắc đến đả nữ Việt, không thể không nghĩ đến Ngô Thanh Vân. Từ lần xuất hiện đầy ấn tượng với Dòng máu anh hùng (2007), đến khi tạo cơn sốt mới với Hai Phượng (2019), cô đều ghi dấu như một biểu tượng đả nữ thực thụ trên màn ảnh. Không chỉ tự thực hiện những cảnh hành động từ rượt đuổi, đánh đấm cho đến cận chiến tay không, cô còn chứng minh rằng một bộ phim hành động do nữ chính dẫn dắt hoàn toàn có thể chạm đến cảm xúc khán giả, để rồi thắng lớn tại phòng vé.

Sau đó, Trương Ngọc Ánh cũng có màn biến hóa ấn tượng qua Hương Ga (2014). Từ hình ảnh dịu dàng, thanh lịch, chị “lột xác” để hóa thân thành một "nữ quái" có số má, trải qua nhiều biến cố và phải đấu tranh giữa thiện - ác. Sau khi bộ phim ra mắt, nhiều người kỳ vọng về một hậu truyện trong tương lai nhưng rất tiếc dự án dần chìm vào dĩ vãng.

Một số cái tên cũng được kỳ vọng sẽ nối gót Ngô Thanh Vân nhưng bất thành. Midu từng gây chú ý với vai diễn võ thuật trong Thiên mệnh anh hùng (2012), Diệp Lâm Anh xuất hiện khá ít ỏi trong Siêu nhân X (2015) hay Ninh Dương Lan Ngọc chưa “phá kén” thành công với Găng tay đỏ (2016).

Đáng tiếc nhất là Thanh Sói (2022) do chính Ngô Thanh Vân đạo diễn và đầu tư sản xuất. Dù có kinh phí cao, phim thất thu nặng, chỉ đạt 22,9 tỷ đồng trên tổng vốn 46 tỷ. Cú ngã ấy không chỉ khiến Ngô Thanh Vân quyết định tạm gác lại sự nghiệp điện ảnh, mà còn khiến thị trường cũng thêm dè dặt với các dự án hành động tập trung vào nữ chính.

Nỗ lực của các diễn viên như Đồng Ánh Quỳnh, Tóc Tiên và Rima Thanh Vy lại chưa thể để lại dấu ấn mạnh mẽ với khán giả. Với họ, bộ phim chỉ dừng lại như một cuộc dạo chơi, không đủ để định hình một thương hiệu đả nữ bền vững.

Khoảng trống chưa thể lấp đầy

Nhìn ra thế giới, không ít sao nữ nổi danh với thể loại hành động. Angelina Jolie từng biến Lara Croft thành huyền thoại trên màn ảnh, Charlize Theron tự luyện võ để đóng Atomic Blonde, Michelle Rodriguez và Zoe Saldana gần như gắn cả sự nghiệp với súng đạn và bộ giáp. Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản không thiếu những đả nữ nhiều thế hệ. Không chỉ dừng lại ở một dự án, các diễn viên còn liên tục tái xuất trong nhiều vai diễn khác nhau, tạo nên những biểu tượng hành động mới.

Tất nhiên, điện ảnh Việt gặp nhiều khó khăn vì nước ta không có cơ sở đào tạo bài bản như các nước bạn. Các nữ diễn viên Việt phải loay hoay, tự mày mò, mất nhiều thời gian lẫn công sức hơn. Kịch bản cũng là vấn đề. Phần lớn các biên kịch để nhân vật nữ xuất hiện chỉ để tô điểm hơn là trọng tâm của câu chuyện.

Cú ngã ngựa của nhiều dự án hành động cũng khiến nhà đầu tư ngại rủi ro, bị lép vế hơn hẳn so với các thể loại ăn khách hơn như gia đình, hài hước hay kinh dị. Phim hành động có nữ chính vốn đã kén khán giả, lại càng khó được bật đèn xanh.

Dẫu vậy, khán giả yêu điện ảnh Việt vẫn có lý do để hy vọng. Hộ linh tráng sĩ chưa thể thỏa mãn cơn khát về một nữ chính phim hành động, nhưng sự xuất hiện của An Nhiên vẫn là tín hiệu đáng mừng, cho thấy màn ảnh Việt chưa từ bỏ việc tìm kiếm một đả nữ đủ sức tạo dấu ấn riêng.