Thời gian như trái ngọt diệu kỳ, nó nuôi dưỡng con người lớn lên và gieo vào không gian sống của họ những mảnh ký ức đầy màu sắc. Thời điểm ngôi nhà của Đạo diễn Chung Chí Công được thành hình vừa đúng lúc Hủ Tiếu - con gái đầu lòng của anh - chào đời. Vài năm sau, ngôi nhà lại lớn thêm cùng với sự ra đời của bé Mì. Nhà Hủ Tiếu Mì từ đó mà có tên, có tuổi.

Trên mảnh đất 50 mét vuông, ngôi nhà hướng ra khoảng sân cuối hẻm, phía sau là vườn cây ăn trái của một gia đình hàng xóm, “bối cảnh” này vừa vặn để đạo diễn Chung Chí Công lưu giữ thước phim về đời sống gia đình bên ngoài những khung hình 16:9. Trước khi có bước chân trẻ con chạy loanh quanh hay những buổi tối ấm cúng bên bàn ăn nhỏ, ngôi nhà ấy đã bắt đầu từ dạng ký ức khác. Chủ nhà tìm đến kiến trúc sư Trần Quốc Khôi Nguyên bằng sự đồng điệu với định hướng thẩm mỹ của văn phòng thiết kế sgnhA, đó là sự cẩn trọng trong lựa chọn vật liệu và những tham chiếu đến kiến trúc hiện đại miền Nam Việt Nam những năm 1960. Cuộc trao đổi giữa họ dần đi xa hơn câu chuyện về ý tưởng, bản vẽ mà nhường chỗ cho điện ảnh, quá khứ và những kỷ niệm.

Ngôi nhà được bàn giao vào đầu mùa mưa, cũng là lúc chủ nhà và kiến trúc sư cân nhắc điều chỉnh vài chi tiết để phù hợp hơn với việc sử dụng thực tế. Riêng cầu thang xoắn ở giữa nhà vẫn giữ nguyên, với hình dáng như chiếc vỏ ốc khiến âm thanh lan tỏa và tạo thành tiếng vọng kéo dài. Sau đó, một quy ước nhỏ đã được gia đình đặt ra: không nói chuyện quá lớn ở khu vực này. Việc sống trong một ngôi nhà, theo cách nào đó, cũng như cảm giác của mối quan hệ yêu đương. Ban đầu, cả hai có những điều chưa biết rõ về nhau, những thói quen lạ lẫm và những khác biệt cần thời gian để thích nghi. Sau đó, người ta học cách điều chỉnh mình trước khi nghĩ đến việc thay đổi đối phương.

Đọc thêm: MC Maison: Yêu, và sự trưởng thành của một không gian "Trendy"

Trong quá trình học hỏi lẫn nhau ấy, người ta sẽ nhìn thấy nhau qua ký ức của mỗi người. Ký ức đó có thể được ghi lại trong những hình ảnh nhất định, hoặc đơn giản là một cảm giác không thể lãng quên - nền nhà mát lạnh vào buổi trưa, tiếng quạt máy chạy trong căn phòng cũ hay cảm giác nằm dài trên sàn nhà và ngước nhìn lên trần nhà cao, rộng. Từ ký ức về căn nhà tuổi thơ ở miền Nam của Chung Chí Công, nền đá mài trong ngôi nhà hiện tại được hữu ý gợi lại cảm giác ấy, dù giữa hai không gian là nhiều năm tháng đã đi qua.

Với nhà Hủ Tiếu Mì, sự hiện diện thân quen của nền đá mài với họa tiết gợi nhắc những ô gạch cũ, đã giữ cho những ký ức ấy luôn sống động. Vừa bước qua mái hiên dẫn vào không gian bếp mở, mọi sự chú ý dồn vào chiếc đèn dài của Ném thả xuống đảo bếp, thắp sáng không gian bếp - ăn bằng ánh sáng vàng dịu nhẹ. Trên chiếc bàn được đặt riêng từ Quasar Khánh là nơi đạo diễn Chung Chí Công thường ngồi làm việc vào những buổi tối muộn. Từ vị trí ấy có thể nghe tiếng lá xào xạc và tiếng côn trùng reo từ khu vườn phía sau. Cứ như thế, chiếc bàn trở thành nơi diễn ra phần lớn sinh hoạt của gia đình.

Qua quá trình nghiên cứu và xem các tác phẩm của Chung Chí Công, kiến trúc sư nhận ra cách kể chuyện đặc trưng của đạo diễn và chuyển nó thành ngôn ngữ của không gian bằng các lớp lang nội thất. Từ phòng khách có thể nhìn sang khu vực bếp, từ khoảng nghỉ cầu thang lại bắt gặp khu vườn, tầm nhìn không dừng lại ở điểm cố định mà tiếp tục nối tiếp nhau như “cú máy dài” không cắt.

Có lẽ vì vậy mà khi nhắc đến sự hoài niệm trong điện ảnh và trong không gian sống, đạo diễn nhìn thấy giữa chúng tồn tại hai cách lưu giữ ký ức khác nhau. Chiếc đồng hồ sưu tầm, chiếc ghế làm việc hay món đồ chơi cũ đều lưu giữ một thời điểm cụ thể, chúng đưa người ta về một thời điểm hay kỷ niệm trong quá khứ. Điện ảnh thì khác. “Cùng một bộ phim, ở những thời điểm khác nhau của cuộc đời, mình lại nhìn thấy những điều khác nhau trong khung hình ấy”, đạo diễn Chung Chí Công chia sẻ.

Ở góc nhìn của người chồng, người cha, đạo diễn Chung Chí Công cho rằng những đứa trẻ mới là người thực sự lớn lên cùng ngôi nhà. Chúng ghi nhớ về “nhà của mình” thông qua những điều bình thường nhất, từ chiếc giường tầng nơi chúng thức dậy mỗi ngày, cánh cửa phải chú ý mỗi khi đóng-mở, hay tiếng vọng du dương từ cầu thang xoắn trông như vỏ ốc. Theo thời gian, những đứa trẻ sẽ lớn lên và nhịp sống của gia đình cũng thay đổi, ngôi nhà vì thế cũng tiếp tục dịch chuyển cùng những người sống bên trong nó. Dù đã trải qua 3 năm cùng Nhà Hủ Tiếu Mì nhưng với đạo diễn Chung Chí Công, cuộc sống bên trong ngôi nhà dường như chỉ vừa mới bắt đầu. Mọi thứ trong đó vẫn đang lớn lên từng ngày, từ những đứa trẻ, những thói quen sinh hoạt thay đổi cho đến những lớp ký ức đang chờ được thành hình.

Ảnh: Quang