Xu hướng đồ uống ít cồn (low-alcohol) và không cồn (zero-proof) đang thầm lặng tạo nên một cuộc cách mạng trong văn hóa thưởng thức toàn cầu. Dạo quanh những điểm đến du lịch nổi tiếng hay các không gian nghỉ dưỡng dọc Châu Á, danh mục thức uống từng bị coi là phụ trợ giờ đây đang chiếm giữ vị trí trung tâm. Sự thay đổi này không dừng lại ở việc thay đổi một thói quen gọi món đơn thuần, mà phản ánh bước chuyển mình sâu sắc trong cách con người hiện đại du lịch, kết nối và lắng nghe cơ thể mình.

Tự do lựa chọn và tư duy thưởng thức tỉnh thức

Nhiều năm trước, việc chọn một ly đồ uống không cồn tại quầy bar thường gắn liền với sự thỏa hiệp, một ly nước ép đóng hộp quá ngọt hoặc ly soda đơn điệu. Thực khách chọn thức uống không cồn thường vì bất đắc dĩ, do lái xe hoặc lý do sức khỏe cá nhân. Ngày nay, định kiến ấy hoàn toàn sụp đổ.

Báo cáo “Future of Food 2027” của Marriott International khảo sát tại 20 thị trường Châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận có tới 42% nhà hàng và quán bar báo cáo doanh số đồ uống không cồn tăng trưởng vượt bậc, cùng 22% ghi nhận sự gia tăng từ các dòng đồ uống ít cồn. Đặc biệt tại Việt Nam, nhu cầu đối với các lựa chọn thanh nhẹ này đã chạm mốc 41%. Sự gia tăng này minh chứng cho sự trỗi dậy của tư duy “Mindful Drinking”, thưởng thức có chủ niệm, nơi con người chủ động kiểm soát những gì mình đưa vào cơ thể.

Song song đó, báo cáo thị trường ngành đồ uống năm 2026 của tổ chức nghiên cứu IWSR (International Wines and Spirits Record) cũng phác họa một chân dung tiêu dùng đầy thú vị mang tên “Zebra Striper”. Họ là nhóm du khách lựa chọn uống xen kẽ giữa một ly cocktail truyền thống và một ly zero-proof trong cùng một đêm tiệc. Việc kết hợp này giúp họ giữ được sự tỉnh táo, kéo dài thời gian chung vui cùng bạn bè mà không lo ngại những cơn nhức đầu ngắt quãng. Niềm vui của chuyến đi giờ đây được đo bằng chiều sâu của những cuộc trò chuyện, thay vì mức độ choáng váng vào cuối ngày.

Câu chuyện bản địa và nghệ thuật lên men thủ công

Đằng sau sự phát triển của đồ uống không cồn là bước tiến vượt bậc trong nghệ thuật pha chế. Những chiếc ly zero-proof hôm nay không còn là phiên bản rút gọn bị loại bỏ cồn, mà là các sáng tạo độc lập mang cấu trúc hương vị phức hợp. Các chuyên gia pha chế ứng dụng kỹ thuật chưng cất lạnh, trích xuất thảo mộc và lên men thủ công để tạo nên độ đằm, độ ngấu và hậu vị sâu lắng.

Báo cáo của Marriott International chỉ ra rằng 68% các cơ sở F&B đã chủ động đưa nguyên liệu địa phương vào thực đơn thức uống. Trong đó, các thành phần thảo mộc tự nhiên chiếm 39%, trà địa phương chiếm 37%, nguyên liệu hỗ trợ sức khỏe chiếm 23% và các thành phần lên men chiếm 18%. Sự hòa quyện giữa vị chát dịu của trà mạn, vị chua thanh từ trái cây nhiệt đới, cùng nốt hương ấm áp của sả và gừng mang đến cho thực khách một chuyến phiêu lưu vị giác đích thực.

Trong không gian ẩm thực cao cấp, đồ uống không cồn đang tự tin sánh bước cùng những thực đơn tasting menu cầu kỳ. Ông Kazutaka Ozawa, chủ sở hữu nhà hàng Crony tại Tokyo, chia sẻ trong báo cáo rằng các chuyên gia pha chế đang khai thác triệt để dải hương phong phú của trà cao cấp và các dòng vang đã tách cồn (dealcoholized). Khi yếu tố cồn gắt bị đẩy lùi, vị giác của thực khách trở nên nhạy bén hơn bao giờ hết, cho phép họ cảm nhận trọn vẹn sự tinh tế trong từng tầng hương nguyên bản của thổ dưỡng địa phương.

Trật tự không gian mới và nhịp điệu du lịch chậm

Văn hóa du lịch đương đại đang dần tách mình khỏi những không gian khép kín, ồn ào, nhường lại cho các quầy bar ngoài trời, lounge thoáng đãng hay quầy counter ấm cúng. Theo khảo sát từ Marriott International, có tới 71% lượt khách tại Việt Nam chọn gửi gắm buổi tối của mình tại các không gian bar và lounge.

Đồ uống ít cồn trở thành mảnh ghép hoàn hảo cho nhịp điệu du lịch chậm (slow travel), du khách có thể nhâm nhi ly craft mocktail suốt nhiều giờ đồng hồ bên hiên lounge hướng biển, nghe tiếng sóng vỗ rì rào mà không cảm thấy nặng nề. Chiếc ly lúc này đóng vai trò như một nhịp nghỉ, giúp con người kết nối tự nhiên với cảnh sắc xung quanh và những người bạn đồng hành.

Chuyên gia Garry Berryman từ tập đoàn Pernod Ricard nhận định rằng du khách ngày nay đòi hỏi các lựa chọn không cồn phải có chất lượng nguyên liệu vượt trội, hình thức trình bày chăm chút và vị thế trang trọng trên menu ngang hàng với đồ uống có cồn. Họ linh hoạt chuyển đổi thức uống tùy theo tâm trạng và thời điểm trong ngày. Một ly Kombucha thanh mát cho buổi chiều dịu nắng, hay một ly Gin zero-proof đằm thắm cho đêm muộn - tất cả tạo nên một hành trình thưởng thức trọn vẹn và chủ động.

Triết lý sống khỏe và năng lượng trường thọ

Một động lực quan trọng khác thúc đẩy xu hướng này chính là sự ưu tiên dành cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Nghiên cứu từ cơ quan dịch vụ y tế Health Service Executive (HSE) về phong trào “Sober Curious” khẳng định việc giảm thiểu tiêu thụ cồn mang lại giấc ngủ sâu hơn, cải thiện sự tập trung và giảm thiểu trạng thái lo âu. Người du hành hiện đại trân trọng từng ngày nghỉ ngơi và không muốn lãng phí bất kỳ buổi sáng nào trong tình trạng mệt mỏi.

Dữ liệu từ Marriott International cho thấy 97% cơ sở khảo sát đã phục vụ các món ăn và thức uống tích hợp nguyên liệu gắn liền với sức khỏe và sự trường thọ. Từ những nhánh gừng tươi, nghệ ấm đến dòng nước lên men giàu men vi sinh, ly thức uống không cồn giờ đây đảm nhận sứ mệnh nuôi dưỡng cơ thể từ bên trong. Sự chăm sóc tinh tế này đáp ứng trọn vẹn khát khao của thế hệ du khách mới, những người coi mỗi chuyến đi là hành trình chữa lành, làm mới bản thân và tích lũy năng lượng sống tích cực.

Sự phát triển của xu hướng đồ uống trên là sự trưởng thành trong văn hóa thưởng thức của con người đương đại. Chiếc ly thanh nhẹ không làm nhạt đi niềm vui của hành trình, mà trái lại, trả lại cho chuyến du lịch những sắc màu chân thực nhất. Giữa thế giới ngập tràn những chuyển động vội vã, việc chủ động chọn cho mình một ly thức uống nhẹ nhàng chính là cách du khách chậm lại một nhịp, nâng niu sức khỏe và tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp nguyên bản của từng khoảnh khắc trôi qua.