Có những con đường chỉ thực sự hiện ra khi người ta đủ kiên nhẫn đi qua từng khúc quanh. Từ chàng trai bước vào làng giải trí sau cuộc thi Cậu Bé Tài Năng năm 2007, từng hoạt động âm nhạc trước khi bén duyên với điện ảnh, anh dần tìm thấy vị trí của mình qua những vai diễn và những cuộc gặp gỡ không định trước. Điều dẫn lối anh thường là sức hấp dẫn của một câu chuyện, chiều sâu của một nhân vật hay niềm tin dành cho một đạo diễn. Một khi đã tìm thấy sự đồng điệu, anh sẵn lòng dành thời gian và công sức để khám phá đến tận cùng thế giới của vai diễn, đồng thời học hỏi từ những người cùng mình kể nên câu chuyện ấy. Trong một ngành công nghiệp vốn không ngừng vận động, nơi ánh hào quang có thể đến và đi rất nhanh, sự công nhận mà anh có được sau nhiều năm làm nghề dường như mang một ý nghĩa khác. Đó là thành quả của quá trình tích lũy bền bỉ, của những lần thử sức và cả sự kiên nhẫn trước những ngã rẽ. Có lẽ, thay vì cố vượt lên dòng chảy để đến đích sớm hơn, Tỉnh Bách Nhiên cứ thong thả đi.

Sự gặp gỡ đồng điệu

Một buổi tối trên phim trường, khi tiếng máy quay đã ngừng, cả đoàn quây quần bên những món ăn Đông Bắc Trung Quốc. Giữa không khí trò chuyện rôm rả, đạo diễn Lưu Giang vội vã bước đến. Ông ăn nhanh vài miếng rồi mở cho các diễn viên xem một phân đoạn phim vừa dựng xong. Những người anh em đã đồng hành cùng Tỉnh Bách Nhiên suốt nhiều tháng tụ lại phía sau đạo diễn, chăm chú dõi theo từng khung hình.

Đó cũng là đoạn phim từng khiến nam diễn viên bật khóc. Suốt 20 phút, Lưu Giang gần như quên cả bữa ăn. Ông hoàn toàn đắm chìm vào những hình ảnh trên màn hình, để rồi một lần nữa rơi nước mắt cùng các diễn viên.

“Đạo diễn Lưu Giang thực sự khiến tôi vô cùng xúc động. Một đạo diễn như vậy xứng đáng để diễn viên dốc hết sức mình vì ông ấy”, Tỉnh Bách Nhiên chia sẻ.

Có lẽ, những khoảnh khắc ấy càng củng cố niềm tin của Tỉnh Bách Nhiên vào duyên phận: không cưỡng cầu cơ hội, cũng chẳng cố chứng minh mình phù hợp với một vai diễn nào.

“Tôi thích để mọi chuyện diễn ra tự nhiên. Nếu một đạo diễn cảm thấy tôi phù hợp, tôi sẽ dốc hết sức mình. Còn nếu họ nghĩ tôi không phù hợp, tôi cũng không cố giải thích quá nhiều”. Lời mời tham gia bộ phim《家有七郎》 (tạm dịch: Nhà Có Bảy Chàng Trai) cũng đến với anh như thế. Ngay từ những trang kịch bản đầu tiên, câu chuyện về một gia đình trải qua bao thăng trầm giữa những biến chuyển của thời đại đã chạm đến anh với nhiều tiếng cười lẫn nước mắt. Tình thân, những đổi thay của số phận và dấu ấn thời cuộc đan cài đã tạo nên sức hấp dẫn khiến anh muốn bước vào thế giới của bộ phim.

Rất hiếm khi có một phần chữ nghĩa khiến tôi khóc đến như vậy. Đọc kịch bản tôi đã khóc nức nở.

Lấy bối cảnh từ những năm 1970 đến đầu thế kỷ XXI, bộ phim kể về một gia đình công nhân miền Bắc với bảy người con mang những tính cách và số phận khác biệt. Hơn 40 năm đi qua, mỗi người đều phải đối diện với những đổi thay của thời cuộc, những lựa chọn riêng và trách nhiệm với gia đình.

Tỉnh Bách Nhiên vào vai người con thứ tư (Lương Đông Cường), một người đàn ông ít nói, luôn đặt gia đình lên trước bản thân. Anh tự nguyện gánh vác trách nhiệm chăm sóc các em, để rồi cuộc đời cứ thế trôi qua trong những chuyến bôn ba và tháng ngày lao lực. Những mong muốn riêng tư dường như luôn phải nhường chỗ cho bổn phận, khiến Đông Cường trở thành một nhân vật lặng lẽ mang trên vai sức nặng của tình thân.

Đồng hành cùng nhân vật, Tỉnh Bách Nhiên đã trải qua những cung bậc cảm xúc hiếm thấy trong hơn mười năm làm nghề. Gần như ngày nào trên phim trường, anh cũng rơi nước mắt. Nam diễn viên từng kể với đạo diễn rằng chỉ trong tháng đầu tiên ghi hình, số cảnh khóc của bộ phim đã vượt xa tổng số cảnh khóc anh từng thực hiện trong suốt sự nghiệp trước đó.

Khóc đến mức bọng mắt tôi cũng sưng lên, cứ trễ dần xuống, gần như sắp rủ xuống tận mặt đất”, anh đùa.

Trên phim trường, diễn viên khóc, đạo diễn Lưu Giang cũng khóc; diễn viên bật cười, ông cũng vui theo. Với Tỉnh Bách Nhiên, điều đọng lại sau những ngày quay là sự thấu hiểu giữa đạo diễn và diễn viên. Lưu Giang thường chia sẻ những phân đoạn vừa hoàn thành, lắng nghe và đón nhận từng lựa chọn diễn xuất với sự đồng cảm hiếm có. Dần dà, mối gắn kết giữa họ vượt khỏi khuôn khổ công việc, khi nam diễn viên cảm nhận đạo diễn như một người cha, chở che và kết nối cả đoàn phim.

“Đạo diễn cực kỳ yêu và thấu hiểu diễn viên. Rất hiếm khi gặp một đạo diễn có thể hoàn toàn đồng điệu với diễn viên như vậy. Ông giống như người cha trong phim, là một người cha của cả đoàn”.

Gặp một đời sống khác

Với Tỉnh Bách Nhiên, sức hấp dẫn của một vai diễn thường nằm ở câu chuyện và thế giới nội tâm mà nhân vật mở ra. Bởi vậy, anh không tự giới hạn mình trong một hình tượng nhất định. Khi xuất hiện với vẻ trí thức, lịch lãm, lúc lại hóa thân thành những con người lam lũ, gai góc, anh luôn tìm thấy điều đáng khám phá phía sau mỗi dáng vẻ. Trong Nhà Có Bảy Chàng Trai, nam diễn viên khoác lên mình chiếc áo xanh navy cổ lông cùng quần vải lao động màu xám, mang dáng dấp một người đàn ông tảo tần giữa đời sống thường nhật. Người hâm mộ từng đùa rằng cứ sau mỗi vai diễn bảnh bao nơi đô thị, anh lại tìm đến một hình tượng bụi bặm, có phần xuề xòa để thay đổi diện mạo.

Nhìn lại những vai diễn trước đây, dễ nhận ra Tỉnh Bách Nhiên thường dành sự chú ý cho những nhân vật có sự tương phản giữa vẻ ngoài và nội tâm. Phí Khả trong Tái Sinh hay Giang Hàn Thanh trong Rừng Thép đều hiện lên với vẻ thông minh, lạnh lùng, đôi khi xa cách. Thế nhưng, phía sau vẻ điềm tĩnh ấy là những góc khuất và mâu thuẫn tâm lý phức tạp. Chính những lớp tính cách đan xen đã tạo nên sức hút cho nhân vật, đồng thời mở ra cơ hội để người diễn viên khám phá những chuyển biến cảm xúc tinh tế.

Với Đầu Xuân Tươi Sáng, Tỉnh Bách Nhiên thử sức ở một thể loại khác. Anh xem đây là bộ phim ngôn tình thần tượng đúng nghĩa đầu tiên kể từ khi bước chân vào nghề năm 18 tuổi. Điều khiến anh nhận lời lại nằm ở Loan Niệm, một người đàn ông thành đạt, có sức hút riêng nhưng cũng chất chứa nhiều mâu thuẫn, đôi khi đưa ra những lựa chọn khiến khán giả khó lòng đồng tình. Chính sự phức tạp ấy đã thôi thúc anh tìm hiểu sâu hơn về nhân vật.

Là lãnh đạo cấp cao của một công ty quảng cáo hàng đầu, Loan Niệm sở hữu phong thái sang trọng và có gu thẩm mỹ. Để xây dựng hình ảnh ấy, Tỉnh Bách Nhiên tận dụng những kinh nghiệm đã tích lũy trong nhiều năm làm việc với thời trang, tự tay góp phần tạo nên tủ đồ riêng cho nhân vật.

“Tạo hình của Loan Niệm có hơn 120 bộ. Một phần là quần áo riêng của tôi, một phần khác là những thiết kế mới nhất của các thương hiệu hàng đầu”.

Có ngày, Tỉnh Bách Nhiên thay đến hơn chục bộ trang phục. Cứ sau vài cảnh quay, anh lại đổi sang một diện mạo khác, trong khi những thiết kế mới liên tục được đưa đến để thử nghiệm. Từ trang phục đến phụ kiện của CHANEL, từng món đồ góp phần định hình phong cách sống và vị thế xã hội của Loan Niệm, một người đàn ông luôn biết cách xuất hiện với vẻ ngoài thời thượng.

Trái ngược với phong thái có phần bất cần ấy, Loan Niệm lại bộc lộ một con người nhiều mâu thuẫn khi bước vào tình yêu. Thành công và địa vị khiến anh quen với việc nắm quyền chủ động, dường như chẳng điều gì đủ sức làm xáo trộn thế giới vốn nằm trong tầm kiểm soát ấy, cho đến khi Thượng Chi Đào xuất hiện.

Cuộc gặp với Thượng Chi Đào khơi dậy những cảm xúc nằm ngoài tầm kiểm soát của Loan Niệm. Người đàn ông quen nắm quyền chủ động giờ phải đối diện với những bất an và giới hạn của chính mình. Qua mối quan hệ ấy, Loan Niệm cũng bắt đầu nhận ra những góc khuất trong bản thân, cùng những nguyên tắc mà anh từng tin tưởng. Dẫu vậy, Tỉnh Bách Nhiên không hoàn toàn đồng tình với cách nhân vật lựa chọn yêu. Ngay từ lần đầu đọc kịch bản, anh đã nhận ra những bất cân xứng giữa Loan Niệm và Thượng Chi Đào. Khác biệt về địa vị xã hội, môi trường sống và vị thế nơi công sở khiến mối quan hệ của họ chất chứa nhiều trở ngại. Thậm chí, nếu nhìn câu chuyện từ góc độ một người ngoài cuộc, nam diễn viên thừa nhận rằng anh không mong cả hai đến với nhau.

“Tôi hiểu tại sao họ cố chấp như vậy. Loại cảm xúc giằng co đến cực điểm này khiến người ta khó lòng buông xuống”.

Sau nhiều năm giằng co, Loan Niệm và Thượng Chi Đào liên tục trải qua những lần hợp tan mang theo nhiều tổn thương khó xóa nhòa. Những mất mát và biến chuyển của thời gian buộc Loan Niệm nhìn lại chính mình, nhận ra những điều đã bỏ lỡ cùng những tổn thương anh từng gây ra cho người mình yêu.

“Con người rồi sẽ thay đổi. Một người đàn ông có thể rất mạnh mẽ, cũng có thể rất yếu đuối. Anh ấy cảm thấy có lỗi với Thượng Chi Đào. Bởi vì từng đánh mất, nên anh ấy bắt đầu học được cách trân trọng”.

Với Tỉnh Bách Nhiên, sự thay đổi ấy là kết quả của những va đập tình cảm qua năm tháng. Anh không tìm cách biện minh cho sự bướng bỉnh, ích kỷ hay những lần mất kiểm soát của Loan Niệm, mà chọn lần theo những nguyên do phía sau mỗi hành động. Ở đó, một con người có thể vừa mạnh mẽ vừa yếu đuối, vừa gây tổn thương cho người khác vừa khao khát được yêu thương. Có lẽ, sức hấp dẫn của diễn xuất cũng nằm ở khả năng tạm gác lại phán xét, để nhìn thấy những mâu thuẫn phức tạp làm nên một con người.

Cuộc gặp gỡ sau màn ảnh

Sự đồng cảm giữa diễn viên và nhân vật còn mở ra cuộc gặp gỡ giữa tác phẩm và khán giả. Với Tỉnh Bách Nhiên, Rừng Thép là cột mốc đáng nhớ trước khi anh trở lại với Đầu Xuân Tươi Sáng. Mang vẻ ngoài lạnh lùng của một giáo sư, nhân vật ẩn chứa những mâu thuẫn và góc khuất khó lường. Sau khi bộ phim lên sóng, Tỉnh Bách Nhiên vẫn dành nhiều tâm sức cho vai diễn. Anh thường xuyên xuất hiện trong các cuộc thảo luận, trả lời thắc mắc và chia sẻ những suy nghĩ của mình về Giang Hàn Thanh.

Sau gần một năm chờ đợi, những hình ảnh đầu tiên từ Đầu Xuân Tươi Sáng dần hé lộ thế giới của hai nhân vật chính. Loan Niệm xuất hiện trong không gian sống sang trọng với phong thái của một người đàn ông thành đạt. Ở một phía khác, Thượng Chi Đào bận rộn với luận án và tìm kiếm công việc. Những lát cắt đời thường ấy đặt hai thế giới cạnh nhau, khơi gợi sự tò mò về cuộc gặp gỡ sẽ làm thay đổi cuộc sống của họ.

“Tôi đã dành nhiều tâm sức để xây dựng nhân vật, cùng với sự đóng góp của cả đoàn phim. Vì thế, tôi muốn lên tiếng để bảo vệ và giúp khán giả hiểu hơn về nhân vật. Đọc những phân tích và lời động viên chân thành từ mọi người, tôi càng cảm nhận sâu sắc niềm hạnh phúc khi được làm diễn viên”.

Từ Giang Hàn Thanh đến Loan Niệm, Tỉnh Bách Nhiên lần lượt bước vào những thế giới nội tâm khác biệt. Một người giữ vẻ ngoài lý trí, che giấu những góc tối phức tạp; người kia quen kiểm soát mọi thứ, rồi dần để tình yêu làm lung lay những nguyên tắc của mình. Qua mỗi vai diễn, anh tiếp tục khám phá những sắc thái mới của con người, để khán giả gặp lại một Tỉnh Bách Nhiên vừa quen thuộc, vừa có những chuyển động theo thời gian.

Nhìn lại hành trình ấy, nam diễn viên nhận thấy con đường của mình có phần khác biệt so với những gì thường được kỳ vọng ở một diễn viên cùng thế hệ. Những vai diễn đến vào những thời điểm không theo dự tính, đôi khi cũng mở ra những cuộc gặp gỡ bất ngờ với khán giả.

“Con đường diễn viên của tôi khá ‘gập ghềnh’, khá khác biệt. Ở độ tuổi đáng lẽ nên đóng phim tình yêu, phim thần tượng, tôi lại không diễn. Đến bây giờ, ở cái tuổi không còn ngại ngùng nữa, tôi mới đóng”.

Cuộc hội ngộ vượt thời gian

Khi những vai diễn gần đây đưa Tỉnh Bách Nhiên trở lại tâm điểm chú ý, khán giả cũng bắt đầu lần giở những trang phim cũ của anh. Những bộ phim từng xem, những cuộc phỏng vấn hay chương trình truyền hình đã lâu không được nhắc đến lần lượt xuất hiện trở lại. Như Monster Hunt - Truy Lùng Quái Yêu là một trong những bộ phim gợi nên cuộc hội ngộ ấy. Nhiều khán giả trẻ bất ngờ nhận ra gương mặt từng đồng hành với tuổi thơ mình, dù đã chẳng còn nhớ rõ lần đầu nhìn thấy anh là khi nào. Với Tỉnh Bách Nhiên, cảm giác ấy mang đến một niềm vui rất riêng. Khi một bộ phim cũ bất chợt được tìm lại, anh nhận ra rằng có những cuộc gặp gỡ vẫn âm thầm ở lại trong ký ức, chờ một thời điểm khác để tiếp tục câu chuyện.

“Có người không biết bạn là ai, cũng có người đã quên bạn. Cho đến khi một nhân vật nào đó mở cánh cửa ký ức của họ, họ mới phát hiện ra rằng hóa ra khi còn nhỏ, họ từng gặp tôi”.

Có lẽ, điều đặc biệt của điện ảnh nằm ở khả năng kéo dài một cuộc gặp gỡ vượt khỏi thời điểm bộ phim khép lại. Một vai diễn có thể nằm yên trong ký ức suốt nhiều năm, rồi bất chợt được tìm thấy khi người xem đã trưởng thành, mang theo những trải nghiệm và góc nhìn khác trước.

Hành trình của Tỉnh Bách Nhiên cũng được nối dài qua những cuộc gặp gỡ như thế. Từ một gương mặt quen thuộc với khán giả trẻ đến một diễn viên ngày càng chín chắn trong lựa chọn vai diễn, anh để thời gian và trải nghiệm dẫn lối cho con đường riêng. Có những vai diễn đưa tên tuổi anh đến gần công chúng, cũng có những nhân vật âm thầm chờ đến thời điểm để được nhớ đến.

Có lẽ, anh chưa bao giờ cần vội vã xác định đích đến. Giữa những ngã rẽ không nằm trong dự liệu, Tỉnh Bách Nhiên vẫn thong thả bước đi, để mỗi vai diễn trở thành một cuộc gặp gỡ mới với nghề, với khán giả và với chính mình.