AI đã bước vào thời trang theo cách lặng lẽ hơn nhiều so với những gì người ta từng hình dung. Chúng không còn xuất hiện trong những tuyên bố công nghệ hào nhoáng hay lời hứa về tương lai xa xôi, mà đã len lỏi vào từng điểm chạm cụ thể: khi người mua được gợi ý một bộ trang phục phù hợp với lịch trình trong ngày, khi một bản phác thảo được thiết kế, khi hình ảnh chiến dịch được dựng nên từ những không gian chưa từng tồn tại, hay khi cơ thể người mặc được đo lường và thử đồ qua màn hình.

Khi AI ngày càng trở nên phổ biến và ai cũng có thể sử dụng, nỗi lo công nghệ lấn át cá tính thương hiệu bắt đầu xuất hiện. Vì vậy, các thương hiệu buộc phải cẩn trọng hơn: dùng AI sao cho hiệu quả, nhưng không đánh mất tinh thần và bản sắc thời trang mà họ đã xây dựng suốt nhiều năm.

AI trong trải nghiệm mua sắm cá nhân hoá

Trong bối cảnh mua sắm thời trang ngày càng diễn ra trên màn hình, AI đang dần thay đổi cách người tiêu dùng đưa ra quyết định. Thay vì bắt đầu từ danh sách sản phẩm hay những bộ lọc quen thuộc, một số thương hiệu đã dùng AI để mô phỏng trải nghiệm tư vấn chỉ có khi mua sắm trực tiếp. Việc mua sắm vì thế trở nên chân thực hơn qua những câu hỏi như: bạn sắp đi đâu, trong hoàn cảnh nào và đang cần một bộ trang phục phù hợp với tâm trạng ra sao.

Đề cập đến ví dụ thương hiệu xa xỉ áp dụng AI như thế nào, hãy nhìn vào Ask Ralph. Không giống những chatbot bán hàng thông thường, Ask Ralph được huấn luyện từ chính thế giới Ralph Lauren: từ hình ảnh chiến dịch, lookbook theo mùa, mô tả sản phẩm cho đến ngôn ngữ biên tập và lịch sử styling được thương hiệu xây dựng suốt nhiều thập kỷ. Nhờ đó, AI không chỉ “ghép đồ”, mà hiểu phong cách Ralph Lauren như ngôn ngữ thẩm mỹ thống nhất.

Khi người dùng nhập yêu cầu như “trang phục cho buổi tối cuối tuần ở ngoại ô” hay “outfit cho chuyến công tác ngắn ngày vào mùa thu”, Ask Ralph sẽ cân nhắc nhiều yếu tố từ hoàn cảnh sử dụng, thói quen cá nhân của người dùng và những sản phẩm hiện có trong hệ thống, để đưa ra gợi ý phối đồ hoàn chỉnh, được trình bày như tư vấn phong cách hơn là lời mời mua sắm.

Trải nghiệm trở nên giống một cuộc đối thoại, nơi khách hàng được hỏi, được nghe và được gợi ý. Với Ralph Lauren, AI góp phần củng cố vị thế của một lifestyle brand lâu đời bằng cách đưa triết lý “quần áo cho đời sống” vào chính cách thương hiệu giao tiếp với người mặc trong kỷ nguyên số.

Công nghệ bước vào phòng vẽ

Trước đây, quy trình sáng tạo thời trang thường diễn ra theo một trình tự quen thuộc: phác thảo tay, tìm kiếm tư liệu cho đến thử nghiệm mẫu. Khoảng cách giữa ý tưởng ban đầu và sản phẩm hoàn chỉnh có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. AI đang rút ngắn khoảng cách ấy bằng cách đưa công nghệ vào phòng thiết kế, giúp quá trình thử nghiệm diễn ra nhanh hơn, đa dạng hơn trong khi quyết định cuối cùng vẫn nằm trong tay nhà thiết kế.

Dự án Nike A.I.R. là ví dụ tiêu biểu cho sự thay đổi này. Nike đã kết hợp cùng vận động viên, đội ngũ thiết kế và các chuyên gia dữ liệu để phát triển hệ thống AI có khả năng chuyển hoá từ chuyển động cơ thể, cảm giác không gian cho đến cách ánh sáng phản chiếu trên bề mặt hành những bản phác thảo ý tưởng nhanh chóng. Những phác thảo này giúp nhà thiết kế nhanh chóng nhìn thấy nhiều hướng tiếp cận khác nhau cho cùng một chủ đề.

Quy trình triển khai A.I.R. được chia thành các bước rõ ràng: dữ liệu chuyển động của vận động viên được thu thập và đưa vào hệ thống; từ đó, AI tạo ra hàng loạt bản phác thảo với những hình khối, tỷ lệ và bố cục mới mẻ, đôi khi vượt khỏi lối tư duy quen thuộc. Nhà thiết kế sẽ chọn lọc, chỉnh sửa những ý tưởng phù hợp, kiểm chứng bằng mô phỏng kỹ thuật số và cuối cùng thử nghiệm trên các nguyên mẫu vật lý trước khi hoàn thiện sản phẩm.

Từ dự án này, Nike đã thử nghiệm một mẫu giày chạy mới dựa trên dữ liệu chuyển động của một vận động viên marathon. AI tạo ra một loạt phác thảo giày với các cấu trúc đệm, đường may, và bố cục form khác nhau. Nhiệm vụ của đội ngũ thiết kế là chọn ra những phác thảo có yếu tố hữu ích về mặt cơ học và phối hợp các yếu tố này với triết lý thẩm mỹ của Nike.

AI, cơ thể và tương lai của việc “mặc”

Trong lịch sử thời trang, cơ thể luôn là trung tâm. Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi mối quan hệ quen thuộc ấy. Trang phục không chỉ tồn tại dưới dạng vật chất, cơ thể cũng không còn bị giới hạn trong không gian thực và hành vi “mặc” dần trở thành một trải nghiệm mang tính thị giác nhiều hơn là cảm giác vật lý.

Các công nghệ như thử đồ ảo, thời trang số hay người mẫu AI đang thay đổi cách con người tiếp cận trang phục. Người dùng có thể thử quần áo online mà không cần trực tiếp đến cửa hàng.

DRESSX là một ví dụ rõ ràng cho cách AI và công nghệ số đang làm thay đổi mô hình kinh doanh thời trang. Thay vì bán quần áo để mặc ngoài đời, thương hiệu này xây dựng toàn bộ hệ sinh thái xoay quanh thời trang kỹ thuật số, nơi người dùng mua trang phục để xuất hiện trong ảnh, video hoặc trên mạng xã hội. Người dùng chỉ cần tải lên hình ảnh cá nhân, sau đó hệ thống AI kết hợp với đội ngũ xử lý hình ảnh sẽ điều chỉnh tỷ lệ cơ thể, ánh sáng và chuyển động, để bộ trang phục số “ăn khớp” với cơ thể một cách tự nhiên, gần như không khác ảnh chụp ngoài đời.

AI giúp người mặc thử nghiệm bản sắc, phong cách và cảm xúc mà không bị ràng buộc bởi kích cỡ, chi phí sản xuất hay giới hạn vật lý.

Gặp người mẫu AI Imma nổi tiếng với mái tóc hồng. Nếu DRESSX trao cho người dùng cơ hội thử nghiệm một phiên bản số của chính mình, thì Imma lại đi theo hướng ngược lại: một “con người” được tạo ra để làm nền cho thời trang.

Cả hai trường hợp đều đặt ra những câu hỏi trực diện về cảm xúc và sự đại diện. Khi cơ thể có thể được chỉnh sửa, thay thế hoặc tạo dựng hoàn toàn trong không gian số, ranh giới giữa con người thật và hình ảnh trở nên mờ hơn bao giờ hết. AI đang mở rộng khái niệm “mặc” ra ngoài phạm vi vật lý quen thuộc và đồng thời buộc ngành công nghiệp phải nhìn lại yếu tố con người trong thế giới ngày càng được công nghệ hoá.

Trong tương lai ấy, thời trang không biến mất khỏi cơ thể, nhưng cơ thể đã không còn là điểm kết thúc duy nhất của quần áo.