Một phiên dịch về tình yêu từ ‘Single’s Inferno’ và ‘The Boyfriend’
Không hẹn mà gặp, hai show hẹn hò đình đám Single’s Inferno (Địa ngục độc thân) mùa 5 và The Boyfriend (Bạn trai) mùa 2 lên sóng trên Netflix cùng một thời điểm. Một show hẹn hò dành cho những người dị tính và show còn lại, dành cho người đồng tính nam. Một show đầy nóng bỏng với ánh nắng Hè chói chang và show còn lại đang cố gắng nhen nhóm một chút ấm áp giữa những màn tuyết trắng xoá lạnh lẽo.
Tất nhiên, các show hẹn hò này làm ra vì mục đích giải trí cho người xem (đừng để ai nói khác đi với bạn về điều này). Nhưng ngay cả như thế, liệu ta có thể tìm thấy dấu vết của tình yêu thời hiện đại qua hai chương trình này?
Single’s Inferno và những khuôn mẫu về tình yêu dị tính
Dù đã đến mùa thứ năm, Single’s Inferno vẫn cho thấy sức hút đặc biệt trong lòng công chúng. Những người trẻ lựa chọn đến sống ở “đảo địa ngục” chỉ để có cơ hội trải nghiệm “đảo thiên đường” với đối tượng mà họ để mắt. Chương trình vẫn có cấu trúc hết sức đơn giản: thi thố để có phần thưởng, cơ hội được gần gũi với “người cùng tần số” (chứ chưa hẳn là thương).
Single’s Inferno vừa đồng loã vừa phản kháng quan niệm trong tình yêu. Ở đó, chương trình này không áp đặt các tiêu chuẩn tình yêu cố định, dù ta vẫn thấy bản chất của việc thu hút đối tượng khác giới trong chằng chịt các mối quan hệ tình cảm đầy phức tạp.
Chương trình cũng đồng loã với những quan điểm yêu đương thông thường. Dường như mỗi người chơi thực hiện bản năng chinh phục nhiều hơn là cho thấy một khả năng kết nối lâu dài hay tìm thấy một mối quan hệ lâu dài. Những khía cạnh lãng mạn trong tình yêu có thể bị xếp sau các yếu tố khác như sự đồng điệu trong suy nghĩ, tính cách, sở thích… Đây là một sự dịch chuyển về quan điểm yêu đương đáng được quan tâm.
Tính phản kháng thực ra là một sự đồng loã khác được biểu hiện qua Single’s Inferno. Đó không hẳn là tìm thấy tình yêu đích thực đời mình mà là tránh đi sự cô đơn khi phải ở một mình, nhất là trên “đảo địa ngục” với hoàn cảnh sống đầy giản tiện. “Tình yêu là cuộc chiến thua từ đầu”, nhà văn Pháp Frederic Beigbeder nói như vậy trong cuốn Tình yêu kéo dài 3 năm. Trong một chương trình được ghi hình chỉ tính bằng tháng, việc được “nếm” hương vị của tình yêu cũng đã là một phần thưởng vô giá.
Mặt khác, Single’s Inferno cũng tự nó bộc lộ ra những định kiến giới và định kiến tuổi tác trong tình yêu ở những chi tiết rất tưởng chừng như nhỏ nhặt. Những mẫu rập khuôn độc hại (harmful stereotype) vẫn xuất hiện trong chương trình có thể khiến người xem cảm thấy khó chịu.
Có lẽ vì những điều này mà cảm giác theo đuổi, hẹn hò và yêu đương là rất quan trọng. Single’s Inferno không nói trực tiếp cho ta biết sự quý giá của những rung động, sự thấu hiểu hay lãng mạn trong tình yêu, lại càng khiến ta trân trọng và ước muốn đạt được đến nhường nào. Tình yêu đích thực, vì thế mà vô cùng quý giá.
The Boyfriend và sự cam kết trong tình yêu đồng giới
Hình ảnh người queer xuất hiện trên truyền hình là một tái trình diện đáng cổ vũ, nhất là khi không bị cố tình “bóp méo” hoặc lợi dụng để queerbaiting (sử dụng nội dung liên quan tới cộng đồng LGBTQ+ để thu hút người xem). Trên thực tế, The Boyfriend đã làm khá tốt điều này qua hai mùa phát sóng đầu tiên trên Netflix.
Trung tâm của The Boyfriend mùa 2 đang phát trên Netflix dường như tập trung vào hai cặp đôi Izaya - Williams và Bomi - Huwei. Họ là những người ít nhiều đã từng hẹn hò ở đời thực trước khi tham gia chương trình; và phòng xanh được xem như một “cơ duyên” đối với họ.
Có một điểm chung là tự sự của hai mối tình này đều rất giống nhau. Huwei - Bomi thể hiện khía cạnh tình yêu đầy trong sáng, với những nỗ lực không chỉ để hiểu đối phương và chính mình. Họ cẩn thận và không vội vã.
Cặp đôi Izaya - William đẩy tự sự này lên một mức cao hơn nữa khi các cuộc thảo luận, trao đổi của họ đều là những kế hoạch và dự định dài hạn. Như đã nói, cam kết dài lâu là một trong những mong muốn và sợ hãi đối với các cặp đôi đồng tính. Không chỉ là những cảm xúc nhất thời, họ bàn bạc về chuyện kết hôn và sống chung; thảo luận về cuộc sống trong tương lai cũng như cách ứng xử trong mối quan hệ lâu dài.
Cặp đôi William - izaya thường xuyên thảo luận về tương lai, sự cam kết trong tình yêu lâu dài. Ảnh: Netflix
Tất nhiên, những người tham gia còn lại cũng cho thấy yếu tố cam kết hay hôn nhân đồng giới khá rõ ràng. Mối tình kéo dài 15 năm của Kazuyuki hay những chia sẻ của Jobu về cách ứng xử cũng cho thấy yếu tố cam kết quan trọng như thế nào trong một mối quan hệ.
Để không “tô hồng” tình yêu từ show hẹn hò
Mỗi khi nghĩ về sự cô đơn và mặt đối lập của tình yêu, bộ phim hài đen The Lobster (Tôm Hùm) của đạo diễn Hy Lạp dị biệt Yorgos Lanthimos thường được nhắc đến. Ý tưởng trung tâm của bộ phim tưởng chừng đơn giản: phản bác đời sống độc thân. Trong thế giới của The Lobster, bất kỳ ai sống một mình đều bị buộc phải chuyển đến khách sạn để tìm bạn tình, dù là dị tính hay đồng tính. Thời hạn là 45 ngày; nếu thất bại, họ sẽ bị biến thành một loài động vật.
Tất nhiên, chúng ta không phải đợi đến sự ép buộc mới phải đi tìm tình yêu như trong The Lobster. Ngày nay, ta vẫn chủ động hoặc bị động đi tìm tình yêu hoặc cảm giác về tình yêu. Ta tải về "vô thiên lủng" ứng dụng hẹn hò về điện thoại; ghé qua các câu lạc bộ, quán bar hay cửa hàng cà phê để “kết nối”. Ta cũng có vô vàn show hẹn hò để xem và học hỏi, dù không cực đoan như The Lobster nhưng vẫn có chung một cốt truyện: cùng nhau chuyển đến một trường quay được chuẩn bị sẵn, tán tỉnh, chiến đấu, ngầm tranh đua để có được “chiến lợi phẩm”: tình yêu hoặc sự chú ý (hoặc cả hai).
Nếu đeo lên cặp kính “tư duy phê phán”, ta sẽ nhìn thấy vô số “cờ đỏ” trong các show hẹn hò như vậy. Những mẫu rập khuôn xấu về tình yêu, định kiến giới, những sản phẩm truyền hình được đội ngũ biên tập và sản xuất khai thác cạn kiệt cảm xúc con người, rồi “thản nhiên” biến nó thành những “màn giải trí” tiêu khiển cho công chúng. Show hẹn hò là một sản phẩm hàng hoá có giá trị và được ưa chuộng, vì thế mà nó không ngừng được sản xuất và làm mới.
Từ The Bachelor đến We Got Married, từ Too Hot to Handle đến Love Island, các chương trình hẹn hò truyền hình đều chia sẻ một mục tiêu chung: hoà lẫn giữa hiện thực và hư cấu (nhờ khả năng biên tập), để thu hút ánh nhìn và sự tập trung của công chúng. Đến thời điểm hiện tại, cả Single’s Inferno và The Boyfriend vẫn đang tiếp tục phát sóng. Khán giả chắc chắn sẽ còn được “giải trí” thêm nữa từ những show hẹn hò này.
Tuy nhiên, khi tình yêu được đặt trong một cấu trúc thi đấu, có luật chơi, thời hạn và máy quay luôn chực chờ, câu hỏi đặt ra không còn là ai sẽ yêu ai, mà là điều gì đang thực sự được tìm kiếm. Và có lẽ, nếu trông đợi tình yêu từ những show hẹn hò thì có lẽ ta đang... nhầm chỗ.
