Bước lên bậc thang dẫn đến phòng tiếp khách của Villa TQT, duỗi mình trên chiếc ghế cổ điển bọc lụa óng ánh, hướng mắt nhìn khắp những thức cột và xà nhà đang nâng đỡ hệ mái dốc của căn biệt thự từ thời Pháp thuộc, người ta nhận ra mình đang lần theo những dấu vết của thời gian trong một không gian sống duy mỹ.

Ở một quãng đời khác, căn biệt thự Pháp cổ tọa lạc trên đường Trần Quốc Toản (TP Hồ Chí Minh) từng được sử dụng làm công sở trong nhiều năm, khi các không gian bên trong liên tục được can thiệp để phục vụ chức năng làm việc. Khi bắt tay vào cải tạo, nhóm thiết kế lựa chọn cách đối thoại với những lớp lịch sử ấy thay vì xóa bỏ chúng. Từ điểm nhìn của người chủ nhà hiểu về giá trị của quá khứ, câu chuyện của Villa TQT dần mở ra qua từng lớp không gian.

Những bức tường trắng sáng đặt cạnh gam gỗ nâu trầm tạo nên nhịp điệu thị giác chậm rãi. Ánh nắng sớm len qua khung cửa sổ, chạm vào bề mặt gỗ và gốm, phản chiếu thành những vệt sáng lấp lánh tựa như đang thở. Theo kiến trúc sư Nguyễn Hữu Đạt Sanh (INT.STORY - đơn vị thiết kế Villa TQT), ánh sáng ở biệt thự được tính toán để dẫn dắt cảm nhận và làm nổi bật từng bề mặt vật liệu trong căn nhà.

Trong khung cảnh ấy, ngôn ngữ kiến trúc cổ điển hiện ra qua những chi tiết tinh giản. Hệ phào chỉ mảnh chạy liên tục từ trần xuống tường, lướt qua khung cửa sổ và dừng lại trên các cánh tủ âm tường. Cách tổ chức không gian cũng được cân nhắc để dung hòa cấu trúc biệt thự Pháp cũ với nhịp sống đương đại. Một sảnh phụ được bố trí để dẫn vào khu vực thang, giữ cho hệ giao thông đứng kín đáo và tách khỏi các không gian sinh hoạt chính. Nhờ vậy, phòng khách, phòng ăn và khu bếp có thể kết nối với nhau một cách linh hoạt, mở ra một dòng chuyển động tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày.

Từ phòng khách, tầm nhìn tiếp tục dẫn vào phòng ăn bên trong rồi mở ra khu phòng ăn ngoài dưới vòm kính. Chuỗi không gian nối tiếp nhau tạo cảm giác như một khu vườn nhỏ được đặt giữa lòng căn nhà. Ánh sáng lọc qua lớp kính, đổ xuống mặt bàn ăn và những chậu cây xanh. Ánh sáng mang đến hơi thở cho lớp ký ức đang xếp chồng lên nhau trong hình hài của kiến trúc. Và hơi thở ấy biến khu vực này trở thành trái tim của ngôi nhà. Những cuộc trò chuyện và khoảng thời gian thư giãn trở thành một phần của hoạt động thường nhật. Tất cả hòa vào cùng một dòng chảy không gian tự nhiên, mở đường cho các lớp nội thất dần bộc lộ cá tính.

Những chiếc ghế Louis màu be thanh lịch, bàn đèn kiểu Pháp và các đường diềm nội thất chạm trổ hoa lá mang đậm thẩm mỹ thời Louis XV và Louis XVI. Thế nhưng, tinh thần kiến trúc thuộc địa của Villa TQT sẽ khó hoàn chỉnh nếu thiếu đi lớp vật liệu quen thuộc của Việt Nam.

Sàn gạch bông được thiết kế riêng từ hiện trạng căn biệt thự cũ vẫn được giữ lại, những họa tiết đã phai nhạt theo năm tháng tạo thành một “tấm thảm” thời gian trải dài dưới bước chân. Rải rác trong không gian là những chiếc đôn gốm Biên Hòa, bình gốm và tượng sứ được đặt để có chủ ý, khi thì cạnh khung cửa sổ để bắt ánh sáng, khi thì bên góc phòng để cân bằng nhịp điệu thị giác. Mỗi món đồ hiện diện vừa đủ, như thể đã tìm được vị trí vốn dĩ dành cho mình, tôn lên vẻ đẹp nguyên bản của chất liệu, nối kết câu chuyện giữa kiến trúc Pháp và đời sống Việt.

Giữa không gian đậm tính duy mỹ từ kiến trúc Pháp, đời sống phong phú của chủ nhà được hé lộ qua những tiểu tiết nằm sau lớp kính của kệ tủ. Đó là những chiếc đèn, tượng gốm và vật phẩm mang về sau những chuyến đi, là khung ảnh gia đình nhỏ nhắn đặt trên chiếc tủ buffet, bình hoa tươi và gốm sứ được đặt để với nhiều cân nhắc. Mỗi món đồ dường như được tính toán vị trí phù hợp cho riêng mình.

Villa TQT không cố gắng tái hiện một giai đoạn lịch sử nào. Căn nhà chỉ lặng lẽ giữ lại những dấu vết còn sót lại của thời gian. Trong đó, kiến trúc trở thành lớp nền ký ức tiếp tục được bồi đắp. Mỗi chi tiết, vật dụng đều ghi vào không gian một đoạn ký ức mới, làm dày thêm đời sống của ngôi nhà.