Trong làng nhạc Việt đương đại, Kiều Anh có thể nói là một "ca" lạ, khi ngay từ sớm, cô đã theo đuổi con đường đưa văn hóa dân gian đến với khán giả. "Debut" từ Vietnam's Got Talent, gây tiếng vang tại The Voice Vietnam, cô gây chú ý khi mang ca trù từ sân đình đến với sân khấu trên khắp cả nước. Tuy vậy, chỉ khi tham gia Chị đẹp đạp gió rẽ sóng 2024 và là điểm giao của thiên thời – địa lợi – nhân hòa, thì những sản phẩm mới có sức bật thật sự mạnh mẽ.

Tính cho đến nay, “bản hit” Phong nữ - Cô Đôi Thượng Ngàn vẫn là tiết mục trình diễn được yêu thích bậc nhất trong suốt 2 mùa chương trình diễn ra, cũng như đạt được hiệu ứng trình diễn đặc sắc, khi thuộc số ít có sân khấu riêng tại các concert. Với Lá ngọc cành vàng mới nhất, vị ca nương này không chỉ phát huy những gì đã có, mà còn mang đến một sản phẩm duy mĩ, hấp dẫn, chỉn chu về cả phần nghe cũng như phần nhìn, qua đó chứng minh tầm nhìn nhất quán của bản thân trong quá trình bảo tồn, phát triển thêm nữa văn hóa dân gian.

Ca trù đi vào đời sống

Về mặt âm nhạc, Lá ngọc cành vàng có sự tham gia của một ekip vô cùng hùng hậu, và có thể nói là những hit maker nổi bật của làng nhạc Việt. Sau “siêu hit” Bắc Bling, Tuấn Cry tiếp tục mang đến một sáng tác vừa có không gian truyền thống, nhưng cũng đậm đà màu sắc hiện đại. Lần này, sáng tác của nam nhạc sĩ vẫn theo phong cách thường thấy: kết cấu đơn giản, ngắn gọn với các giai điệu bắt tai, nhưng cũng mở ra cơ hội cho nhà sản xuất khả năng phô diễn, mang nhiều âm thanh vào trong bản phối. Điều này đã được thể hiện trong bản phối độc đáo của Dương K, khi sự hiện đại cũng như truyền thống giao hòa một cách thú vị.

Với thế mạnh xử lý chất liệu EDM trong nhiều sản phẩm của Bích Phương, Đoàn Thúy Trang… trước đây, nhà sản xuất gạo cội này thêm một lần nữa mang nhiều chi tiết ấn tượng vào phần âm nhạc. Đó là âm thanh của những nhạc cụ truyền thống như đàn đáy, nhịp phách trong ca trù được chắt chiu, xử lý để làm nền tảng, để bao quanh đó là bass hiện đại, bắt tai. Không dừng ở đó, cách xử lý của Kiều Anh cũng là một điểm nhấn khác, mà không phải nghệ sĩ nào cũng có được, với cách hát nảy hột, nhả chữ… đậm tính ca trù trở thành “thương hiệu”. Trong đó, đoạn bridge khi cô phổ nhạc câu thành ngữ nổi tiếng: “Thân em như hạt mưa sa/ Hạt vào đài các hạt ra ruộng cầy” có thể nói là điểm nhấn mạnh mẽ của toàn bài hát.

Vượt khỏi một ca khúc thông thường, phần hòa thanh nửa sau mang tính cổ động với các staccato và nhịp vỗ tay cũng cho thấy ý nghĩa xa hơn, trở thành một bản hòa ca của những người phụ nữ. Qua đó Lá ngọc cành vàng có đủ yếu tố của một bản futurebass mới mẻ và nhiều ý nghĩa. Có thể nói Dương K đã mang đến một bản phối sáng tạo, không chỉ vượt khỏi những motif thường thấy và tương đối quen thuộc trong vài năm qua, mà còn thể hiện được điều cốt lõi ở phía sau cùng: tôn vinh sức mạnh của người phụ nữ.

Chia sẻ về sản phẩm này, vị ca nương cho biết: “Có thể trước giờ người ta vẫn thường tìm ‘lá ngọc cành vàng’ trong gia thế. Vậy mà trong thế giới của Kiều Anh, đây lại không phải là đặc quyền của xuất thân, mà là những điều đẹp đẽ được nuôi lớn trong tâm hồn, là những nhận thức tích cực được người con gái vun đắp và tu dưỡng trong suốt cả một đời người”

“Đời mang đến bão giông ngập tràn/ Mà em đâu dễ gì lụi tàn/ Vẫn sắt son chờ đợi một người xứng đáng/ Vẫn thắm tươi dẫu hoa em chẳng cần gác tía mâm son lầu vàng”.

Phần nhìn độc đáo

Bên cạnh phần nhạc đặc sắc, MV đi kèm cũng là sản phẩm rất đáng chú ý, sở hữu nhiều tầng ý nghĩa trong các cảnh quay. Hợp tác với Antiantiart, Lá ngọc cành vàng tiếp tục theo đúng định hướng của thương hiệu này: kể chuyện qua chuỗi hình ảnh và những ẩn dụ sâu sắc. Qua 5 set quay chính, có thể nhận ra hình tượng ngũ hành kim - mộc - thủy - hỏa - thổ được ekip sử dụng. Song song đó, cũng không khó nhận ra những hình ảnh như nghệ thuật khảm xà cừ, màu men hoa lam, tranh Đông Hồ, tục nhuộm răng đen, thơ Hồ Xuân Hương, hoa văn Tam sơn và Thủy ba trong mỹ thuật cung đình Nguyễn, mâm cơm truyền thống… xuất hiện tinh tế xuyên suốt thời lượng.

Không chỉ tái dựng, chúng còn được ứng dụng mới mẻ, gắn với hiện đại. Đơn cử tục nhuộm răng đen được ekip kết nối với nghệ thuật khảm, mang đến một cảnh quay fusion, duy mỹ. Màu men hoa lam cũng được tinh tế mang vào trang phục của nữ nghệ sĩ với các góc quay chuyển động mượt mà tương tự glambot, đậm tính industrial. Trong khi đó một tay cầm giữ giang sơn cũng được hình tượng hóa thành quả cầu đen như viên bi sắt… Có thể nói điều này đã trở thành điểm nhấn rất riêng của Antiantiart, khi văn hóa trong các sản phẩm không được bảo tồn nguyên vẹn, mà thay vào đó là một dòng chảy liên tục tiếp biến, giàu tính sáng tạo.

Là người gắn bó đặc biệt với tín ngưỡng Thờ Mẫu, ở những cảnh đầu cũng có thể thấy việc Kiều Anh hóa thân thành Cô Bơ - một trong mười hai Thánh cô linh thiêng trong Tứ phủ Thánh cô. Tương truyền cô thuộc Thoải phủ, gắn liền với màu trắng và sông nước, là con của Vua Thủy Tề, qua đó cho thấy người phụ nữ luôn luôn uyển chuyển như dòng nước trôi, phản ánh thông điệp sinh sôi, nảy nở. Đây có thể nói là một trong những lần hiếm hoi tín ngưỡng Thờ Mẫu xuất hiện trong một tác phẩm văn hóa đại chúng, sau Cô Đôi Thượng Ngàn đã quá nổi tiếng. Từ đây, hàng loạt hình tượng mang nhiều thông điệp về người phụ nữ cũng được gửi gắm, có thể kể đến như vị nữ tướng vừa uy nghiêm vừa mềm mỏng, là mẹ Âu Cơ sinh ra trăm trứng.

Không dừng ở việc truy tầm, MV cũng còn cho thấy cả sự tiếp nối. Trong đó khung cảnh đại gia đình Kiều Anh tham gia trình diễn ca trù cho thấy được sự kế thừa, không ngừng phát triển văn hoa dân gian. Kết thúc MV, các khách mời ở nhiều độ tuổi như NSND Thanh Hoài, vận động viên Châu Tuyết Vân, MC Phí Linh, pianist Trần Lê Bảo Quyên - chắt của nhà văn Nguyễn Tuân, ca sĩ Ali Thục Phương… xuất hiện trong 5 set quay biểu tượng cũng là một sự tiếp nối hướng đến tương lai.

Qua đó, với phần âm nhạc đặc sắc cũng như hình ảnh được đầu tư kỹ lưỡng, kết nối mạnh mẽ và đầy mới mẻ giữa hiện tại và quá khứ, giữa hiện đại và truyền thống, Lá ngọc cành vàng có thể nói là một sản phẩm ghi đậm dấu ấn, tiếp nối dòng chảy đưa văn hóa Việt ra với công chúng trong và ngoài nước. Điều này không chỉ minh chứng văn hóa nước nhà là một kho tàng cho những sáng tạo hiện đại, mà còn khẳng định cả sự sáng tạo không có biên giới của nghệ thuật đương đại, nơi thế hệ trẻ không ngại thử thách, mở rộng tư duy, từ đó mang đến những sản phẩm đậm đà bản sắc trong một thế giới không ngừng giao thoa.