Ngay từ khi Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Mỹ công bố hạng mục mới Best Asian Pop Music Performance ra mắt lần đầu tại Grammy 2026 đã tạo ra một sự chia rẽ lớn. Một bên là các nghệ sĩ và khán giả cho rằng đây là sự quan tâm đến âm nhạc của châu Á đang gây ảnh hưởng trên toàn cầu, đặc biệt là ở Mỹ. Một bên khác, có ý kiến cho rằng đây là hạng mục mang tính phân biệt chủng tộc của Grammy.

Trong khi một số nghệ sĩ pop châu Á tẩy chay, một số khác lại tìm thấy cơ hội để âm nhạc có cơ hội đi xa hơn. Đồng Lan là một trong những nghệ sĩ của Việt Nam có góc nhìn tích cực và rộng mở như vậy. Nữ ca sĩ quyết định gửi ca khúc Nếu Anh Không Yêu Em…DNYKE kết hợp với VSTRA tranh cử hạng mục này đến lễ trao giải Grammy lần thứ 69.

Bước đi bằng chính âm thanh, câu chuyện và bản sắc của mình

“Tôi nghĩ mình đang cho âm nhạc của mình cơ hội đi xa hơn, một lần chủ động đưa tiếng nói của mình đến với một không gian rộng lớn hơn. Tôi làm nhạc vì có những điều trong mình cần được cất lên, những câu chuyện, những cảm xúc mà đôi khi ngôn ngữ không thể diễn tả hết”, Đồng Lan chia sẻ.

Đồng Lan chia sẻ thêm: “Tôi không biết hành trình này sẽ đưa mình đến đâu, nhưng tôi muốn bước đi bằng chính âm thanh, câu chuyện và bản sắc của mình. Với tôi, điều đẹp nhất không chỉ là được gọi tên ở một nơi nào đó, mà là khi âm nhạc có thể chạm đến một người xa lạ, ở một nơi rất xa, khiến họ rung động và nhận ra rằng, dù chúng ta đến từ những nền văn hóa khác nhau, có những cảm xúc khiến con người gần nhau hơn rất nhiều”.

Điều đẹp nhất không chỉ là được gọi tên ở một nơi nào đó, mà là khi âm nhạc có thể chạm đến một người xa lạ, ở một nơi rất xa, khiến họ rung động...

Nếu Anh Không Yêu Em…DNYKE là bản ballad do Đồng Lan sáng tác được sản xuất bởi chính cô và nghệ sĩ Benjamin James. Nữ rapper VSTRA cũng tham gia viết lời rap cũng như trình bày trong ca khúc này. Bài hát ra mắt dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ năm 2026, mang đến một tính nữ giữa u buồn và sự mạnh mẽ trong tình yêu và cuộc sống.

Phần mở đầu của ca khúc được sample (lấy mẫu âm) từ bản nhạc Swan Song của nhà soạn nhạc Pyotr Ilyich Tchaikovsky, với tiếng ngâm nga âm u như một lối dẫn chuyện về câu chuyện mang màu sắc u uẩn, buồn bã. Dù mang màu sắc có phần buồn bã, Nếu Anh Không Yêu Em…DNYKE tránh đi sự ảm đạm, tuyệt vọng mà mang đến sự “làm hoà” hay “làm lành” với những tổn thương.

Câu chuyện về một tình yêu tan vỡ được nhìn từ góc độ của một người phụ nữ mạnh mẽ bước đi, nhận ra giá trị đích thực của mình. Ngay từ đầu ca khúc, nhân vật nữ đã khẳng định: “Nếu anh không yêu em hãy để người khác yêu em”; và đi đến quyết định: “Cuộc đời quá ngắn ngủi để hoài phí một cách vô ích”.

[Với Grammy] điều tôi quan tâm không chỉ là cánh cửa được mở ra, mà còn là những gì chúng ta mang đến phía bên kia...

Nữ ca sĩ cho rằng, châu Á không thiếu những nghệ sĩ tài năng, những âm thanh độc đáo hay những câu chuyện sâu sắc. Chúng ta có lịch sử, văn hóa, những niềm vui, những vết thương và cả những vẻ đẹp rất riêng chưa được kể hết. Đồng Lan mong âm nhạc châu Á không chỉ được đón nhận vì sự mới lạ, mà còn vì chiều sâu, cá tính và giá trị nghệ thuật của chính nó.

Một tiếng nói nữ quyền trong âm nhạc

Từ lâu, Đồng Lan đã xây dựng một hình tượng đầy tính nữ trong âm nhạc. Điều đó cũng trở thành một tiếng nói nữ quyền trong âm nhạc của cô bằng cách kiên định với vẻ đẹp của nữ giới và tự do di chuyển trong vùng không gian sáng tạo của mình.

Điều này ảnh hưởng lớn đến tư duy sáng tạo và thẩm mỹ nghệ thuật của Đồng Lan trong nhiều năm trở lại đây. Những sản phẩm âm nhạc cô mang đến khán giả mang nhiều dấu ấn âm nhạc độc lập, đứng từ góc nhìn của một người phụ nữ để kể câu chuyện của phụ nữ.

Nếu Nếu Anh Không Yêu Em…DNYKE mang dáng dấp của một bản ballad, nơi câu chuyện của người phụ nữ được nhìn thấy thông qua sự đổ vỡ, thì mới đây, cô tiếp tục đẩy thông điệp về tính nữ cao hơn qua ORCHID hoa lan.

Tôi nghĩ có những điều càng bị xem là nhạy cảm thì càng cần được gọi tên bằng góc nhìn, ngôn ngữ đẹp. Nếu khó để nói thì chúng ta sẽ hát lên

Theo đó, hoa lan trong ORCHID hoa lan trở thành biểu tượng của cánh cửa sự sống, nữ tính và quyền được cảm nhận chính mình. “Tôi nghĩ có những điều càng bị xem là nhạy cảm thì càng cần được gọi tên bằng góc nhìn, ngôn ngữ đẹp. Nếu khó để nói thì chúng ta sẽ hát lên”.

Với Đồng Lan, “Nữ quyền với tôi không phải là phụ nữ phải trở nên mạnh mẽ giống đàn ông. Cũng không phải là phụ nữ phải chống lại đàn ông. Nó đơn giản hơn rất nhiều: Tôi được quyền là tôi”.

Âm nhạc không chỉ trở thành một loại hình nghệ thuật mà còn là phương tiện để cô nói về sự dịu dàng, hy sinh, làm mẹ hay vẻ đẹp của phụ nữ. Cô cũng đề cập đến những chủ đề như ham muốn, giận dữ, khoái cảm, cô đơn, trí tuệ, bản năng và những phần hoang dã mà đôi khi xã hội từng yêu cầu phải che giấu.

Đồng Lan sáng tác và hát về chính những trải nghiệm cá nhân mà không tự gán nhãn hay bị gán nhãn là một thành công riêng cô. Chính nữ ca sĩ đã tự gạt bỏ đi những lối diễn giải (hay chống diễn giải như tác gia Susan Sontag đã viết) để tự do trong cõi sáng tạo của mình. Có lẽ, đó cũng là đích đến tối thượng của mỗi người nghệ sĩ trong hành trình sáng tạo của mình.