Để “hiện thực hóa” điều ấy, rất nhiều cái tên đã được kỳ vọng, từ Taylor Swift, Ariana Grande, Miley Cyrus đến Billie Eilish, Olivia Rodrigo, thậm chí là Adele, Justin Bieber hoặc sự trở lại của Madonna với album nhạc Dance mới. Tuy vậy vào đầu tuần này khán giả tương đối bất ngờ khi người được chọn chính là Jay-Z.

Sở dĩ không thể đoán trước bởi nam rapper không phải cái tên quá đỗi xa lạ, bởi nhiều năm qua công ty giải trí và thể thao Roc Nation của anh cũng chính là bên tuyển chọn nghệ sĩ tham gia trình diễn, từ đó ta đã nhìn thấy được kỷ nguyên mới của sự kiện này, khởi đầu từ sân khấu đôi của Shakira, Jennifer Lopez đến Rihanna, The Weeknd cũng như nhiều tên tuổi khác.

Lựa chọn phân mảnh

Thoạt nghe quyết định nói trên như “vừa đá bóng và vừa thổi còi”, khi người tuyển chọn tự đề cử mình bước lên sân khấu. Tuy vậy thì lựa chọn này đã được báo trước. Chia sẻ với báo giới, Roger Goodell - ủy viên của NFL, đơn vị tổ chức giải đấu, cho biết: “Khi đạt được thỏa thuận với Roc Nation để sản xuất chương trình từ năm 2019, tôi chỉ có một yêu cầu duy nhất: Jay-Z một ngày nào đó sẽ là nghệ sĩ trình diễn cho một mùa giải, bất cứ khi nào anh ấy thấy phù hợp. Với quyết định này, tôi rất hào hứng khi người hâm mộ trên toàn thế giới sẽ được trải nghiệm một cách đồng thời nghệ thuật đỉnh cao, sự sáng tạo và tầm ảnh hưởng văn hóa mà nam rapper này mang đến sân khấu Super Bowl.”

Và quả thật lựa chọn xuất hiện vào năm 2027 không phải hoàn toàn ngẫu nhiên. Theo đó năm sau sẽ đánh dấu 10 năm album solo gần nhất 4:44 của Jay-Z phát hành chính thức. Trong khi nhìn xa hơn, màn trình diễn trên sân khấu chính sắp tới đây cũng sẽ là màn chào kết vô cùng hoành tráng cho dịp kỷ niệm 30 năm ra mắt album Reasonable Doubt đầy tay mà nam rapper đã liên tục thực hiện suốt thời gian qua, với các tour diễn cháy vé và những khách mời vô cùng cộm cán như Beyoncé, Rihanna, John Legend, Dr. Dre, Snoop Dogg… Nói về điều này, chủ nhân album The Blueprint cho biết:

Từ album Reasonable Doubt đến việc đứng trên sân khấu biểu diễn giữa giờ Half-time Super Bowl, đây có thể nói là một hành trình rất nhiều trải nghiệm. Đó là 30 năm cống hiến cho âm nhạc, sự sáng tạo và văn hóa trên sân khấu lớn nhất thế giới. Con đường vừa qua là một giấc mơ trở thành hiện thực”.

Về phía khán giả, quyết định nói trên đã thu hút được nhiều luồng thảo luận. Với người ủng hộ, sự xuất hiện lần này sẽ một lần nữa tôn vinh Rap/Hip-hop như một dòng chảy chủ lưu của âm nhạc và văn hóa Mỹ mà chính Jay-Z cũng từng khẳng định qua việc mời các huyền thoại Snoop Dogg, Dr. Dre, Kendrick Lamar, Eminem và Mary J. Blige đứng chung sân khấu vào năm 2022, nhân dịp kỷ niệm nửa thế kỷ dòng nhạc này được khai sinh. Thế nhưng ngược lại, với những người yêu thích nhạc Pop đã từng chứng kiến những màn trình diễn đi vào lịch sử của Lady Gaga, Katy Perry, Madonna, Prince, Michael Jackson… thì lựa chọn này có phần nào đó không hoàn toàn thỏa mãn được họ.

Lý do là bởi trong mắt đại chúng, Half-time Super Bowl không chỉ là một tiết mục giải trí, mà còn góp phần định hình văn hóa. Ở đó không chỉ có những bản hit nổi tiếng, mà còn có cả dàn dựng sân khấu và những câu chuyện được kể dâng tràn cảm hứng. Chẳng hạn tính cho đến nay, việc kết hợp với công nghệ trình diễn của Katy Perry hay màn đu dây từ nóc sân vận động của Lady Gaga vẫn còn sống động mỗi khi nhắc đến. Trong khi ngược lại, các nam nghệ sĩ và thể loại Rap/Hip-hop thường không quá chú trọng vào hiệu ứng trình diễn, dẫn đến những sân khấu được đầu tư lớn chắc hẳn sẽ không được chú trọng đặc biệt như ta đã thấy từ sự góp mặt của Maroon 5, Justin Timberlake cũng như Usher những năm vừa qua.

Kỳ vọng điều gì?

Tuy vậy vẫn còn quá sớm để khẳng định điều gì, bởi bên cạnh Jay-Z là một nguồn lực khổng lồ, từ các tên tuổi cộng tác nổi tiếng như Rihanna, Kanye West, Alicia Keys đến “bà xã” Beyoncé, cũng như bản thân là người hiếm hoi hiểu rõ cách vận hành và có thể nhận mức đầu tư lớn. Không dừng ở đó, lượng khán giả yêu thích dòng Rap/Hip-hop tại xứ cờ hoa nói riêng và trên thế giới là không hề ít, vì vậy hoàn toàn có thể đặt niềm tin vào nam rapper huyền thoại bằng việc mang đến những tiết mục ấn tượng.

Hãy thử tưởng tượng những Hard Knock Life (Ghetto Anthem), 99 Problems hay Empire State of Mind… được cất lên giữa sân vận động, đó chắc chắn vẫn là những trải nghiệm tuyệt vời nhất của khán giả một thời.

Bên cạnh đó, từ tiết mục đi vào lịch sử của Bad Bunny, trong “nhiệm kỳ” kéo dài suốt 8 năm của mình, Half-time Super Bowl dưới “triều đại” Jay-Z cũng dần cho thấy một sự chuyển hướng, từ chỉ là mộn màn trình diễn các bản hit đơn thuần, chuyển sang có thể kể chuyện, đặt trọng tâm vào các thông điệp lớn hơn. Ta thấy điều đó khi Bad Bunny thành công thiết lập bối cảnh rất đậm màu sắc quê hương Puerto Rico, từ cánh đồng mía cho đến những quán bar, ngôi nhà phong cách Địa Trung Hải, qua đó kể câu chuyện bản sắc từ nơi mình lớn lên và đang vươn ra thế giới. Hay kỳ tổ chức năm 2022 cũng càng khẳng định sức hút của dòng Rap/Hip-hop sau nửa thế kỷ liên tục phát triển, từ đó trở thành dòng chảy chủ lưu của âm nhạc thế giới…

Kết hợp với “phu nhân” Beyoncé trong những năm gần đây đã kiên trì thực hiện bộ trilogy phục hưng văn hóa da màu với dòng House trong RENAISSANCE và Country trong COWBOY CARTER, thì không thể không thấy sự xuất hiện của Jay-Z sắp tới không mang tính riêng lẻ, mà còn gợi nhắc cả một thời đoạn và dấu ấn cộng đồng. Là cặp nghệ sĩ tiên phong đi đầu cho xu hướng ra nhạc “không kèn không trống”, biết đâu Super Bowl sắp tới sẽ là dịp ra mắt một sản phẩm nào đó, như album EVERYTHING IS LOVE của họ ra mắt trong một đêm diễn không được báo trước, cũng như đã đến lúc phần cuối của bộ 3 xuất hiện?

Hành trình nhiều bước ngoặt

Nhìn lại một thập kỷ qua, có thể thấy hành trình gắn bó giữa nam rapper và sự kiện này đã kịp để lại rất nhiều dấu ấn. Từ người châm biếm không thương tiếc thương hiệu này trong bản hit APESHIT “I said no to the Superbowl/ You need me, I don’t need you/ Every night we in the endzone/ Tell the NFL we in stadiums too”, Jay-Z đã không ngừng thay đổi “luật chơi” theo hướng công bằng và trọn vẹn hơn, giúp cân bằng lợi ích của NFL khi thu hút khán giả và người xem, nhưng cũng đồng thời giúp các nghệ sĩ có thể bảo toàn hoàn hảo nghệ sĩ tính của mình.

Chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn, nam rapper tiết lộ mình từng từ chối trình diễn tại đây nhiều thập niên trước với một lý do vô cùng bất ngờ, khi phía tổ chức muốn anh mang lên sân khấu bản hit Run This Town hát cùng Kanye West và Rihanna. Jay-Z nói thêm lý do không phải vì 2 cộng sự, mà là không muốn sự sáng tạo của người trình diễn phải bị “kiểm duyệt” hay là “soi xét” bởi bên nào đó. Cũng vì điều này, khi nắm giữ quyền được lựa chọn, anh thường cho các nghệ sĩ toàn quyền sáng tạo mà không giới hạn, và cũng từ đó ta đã chứng kiến lượt rating không ngừng tăng cao suốt những năm qua.

Và như đã nói, dường như bởi là một người chịu nhiều khuôn khổ trong suốt quá trình hoạt động nghệ thuật, nên Jay-Z cũng không ngần ngại để các nghệ sĩ nhấn mạnh tiếng nói của mình. Qua đó, màn trình diễn bốc lửa, quyến rũ của Shakira và J-Lo đã khẳng định sức hút của những nữ nghệ sĩ Latinh, trong khi sự xuất hiện của The Weeknd cũng như một lời hồi đáp thâm thúy việc hội đồng Grammy đã quá bảo thủ để rồi bỏ qua nhiều sản phẩm chất lượng. Đến Bad Bunny, đó còn là tiếng nói mạnh mẽ hơn cho vấn đề di cư, nhập cư vô cùng nổi bật ở giai đoạn đó… Những điển hình trên cho thấy âm nhạc nói riêng và nghệ thuật nói chung luôn có chức năng cũng như trách nhiệm phản ánh xã hội, và sân khấu Half-time Super Bowl chính là bệ phóng hoàn hảo cho công cuộc đó.

Cho đến sau cùng, ở khía cạnh nào đó, sự xuất hiện của Jay-Z tại sân khấu trình diễn lớn nhất thế giới có thể không được đồng tình và ủng hộ hoàn toàn, nhưng không thể phủ nhận dưới sức ảnh hưởng và sự cởi mở, khán giả toàn cầu đã được thưởng thức những tuyên ngôn nghệ thuật mạnh mẽ, tự do và nguyên bản nhất nửa thập kỷ qua.

Và có thể nói chỉ riêng điều đó thôi, nam rapper huyền thoại đã xứng đáng có một vị trí tại sự kiện này.