Trong số những đại diện Việt Nam tại BIFF năm nay, Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh tiếp tục xuất hiện sau khi góp mặt tại liên hoan phim (LHP) Toronto, cùng lúc Hàm Trần trở lại với thể loại kinh dị cũng như Lê Bảo tái xuất với cách tiếp cận giàu thể nghiệm được đánh giá cao…

Đồng hành cùng Trương Nghệ Mưu

Không chỉ gây chú ý với các tác phẩm tham gia trình chiếu, dấu ấn Việt Nam tại BIFF năm nay còn được nối dài khi nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc góp mặt trong ban giám khảo hạng mục tranh giải chính. Chị từng đứng sau nhiều dự án độc lập ghi dấu ấn tại các LHP quốc tế như Tro tàn rực rỡ (đạo diễn Bùi Thạc Chuyên), Mưa trên cánh bướm (đạo diễn Dương Diệu Linh), Cu li không bao giờ khóc (đạo diễn Phạm Ngọc Lân). Đây cũng là lần thứ hai chị Trần Thị Bích Ngọc đảm nhận vai trò giám khảo tại một LHP quốc tế. Trước đó vào năm 2023, chị trở thành người Việt đầu tiên góp mặt trong ban giám khảo LHP quốc tế Tokyo, bên cạnh nhà làm phim Wim Wenders và nữ diễn viên Triệu Đào.

Năm nay, trưởng ban giám khảo là đạo diễn Trung Quốc Trương Nghệ Mưu. Ông là một trong những gương mặt có ảnh hưởng của điện ảnh Trung Quốc đương đại, với những tác phẩm như Đèn lồng đỏ treo cao, Thu Cúc đi kiện hay Phải sống. Ngoài ra, những người “cầm cân nảy mực” khác tại LHP Busan (BIFF) 2026 có thể kể đến đạo diễn Bi Gan của Thời đại cuồng dã gây chú ý tại Cannes vào năm 2025 có Thư Kỳ đóng chính, diễn viên người Kazakhstan Samal Yeslyamova, đạo diễn Cảnh đồi mờ xám Ishikawa Kei, nhà làm phim Hàn Quốc Jung Ju Ri và nữ diễn viên Choi Hee Seo.

Chia sẻ về vinh dự này, nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc cho biết khi ban tổ chức liên hệ, bản thân nhận lời nhưng không biết trước sẽ ngồi cùng ai. Khi nhận thông tin đó là đạo diễn Trương Nghệ Mưu, chị rất bất ngờ cũng như nhớ lại những năm tháng đầu tiên chạm ngõ điện ảnh của mình thông qua các tác phẩm của ông. Sự xuất hiện này không chỉ khẳng định thêm một lần nữa tầm nhìn nhất quán của chị với các tác phẩm độc lập đậm tính nghệ thuật, mà còn là sự ghi nhận hành trình đóng góp cho điện ảnh Việt Nam qua việc hỗ trợ các tài năng trẻ, cũng như đảm nhận chương trình Project Market và Talent Project của Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF).

"Người cũ" trở lại

Hơn một thập kỷ sau khi Cánh đồng bất tận xuất hiện tại BIFF ở hạng mục New Currents, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình trở lại với Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, tác phẩm huyền sử đầu tiên của anh. Năm nay, bộ phim góp mặt tại A Window on Asian Cinema cùng 27 dự án khác. Đây là hạng mục dành cho những tác phẩm mới của điện ảnh châu Á, quy tụ từ các đạo diễn đã thành danh đến những gương mặt mới, qua đó phản ánh sự đa dạng trong phong cách, khuynh hướng và tiếng nói của điện ảnh Á châu đương đại. BIFF cũng đánh dấu điểm dừng quốc tế thứ hai của Hộ linh tráng sĩ, sau khi bộ phim xuất hiện tại LHP Toronto vào giữa tháng 9.

Một gương mặt khác có mối liên hệ đặc biệt với Hộ linh tráng sĩ cũng trở lại BIFF năm nay là đạo diễn Hàm Trần, người tham gia hiệu chỉnh bản chiếu của phim từ 155 xuống còn 135 phút. Với dự án riêng, anh góp mặt tại hạng mục Midnight Passion, dành cho các tác phẩm kinh dị, ly kỳ và giật gân, cùng bộ phim mới Red Thread (Sợi chỉ đỏ). Mang màu sắc gần với Tiệm ăn của quỷ và Đoạt hồn, tác phẩm tiếp tục khai thác những quan niệm Á Đông về mối liên kết giữa người sống và người chết, linh hồn cùng những vụ án mạng, đồng thời kết hợp kinh dị, tâm lý và body horror. Phim có sự tham gia của Kiều Trinh, Quang Tuấn, Lê Bê La và Ngọc Phước.

Cũng như đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, đạo diễn Hàm Trần không hề xa lạ với BIFF. Hai thập niên trước, phim đầu tay Journey from the Fall của anh từng xuất hiện tại A Window on Asian Cinema, sau đó được The New York Times lựa chọn vào NYT Critic's Pick. Tác phẩm còn góp mặt trong danh sách 20 phim điện ảnh Mỹ gốc Á xuất sắc trong vòng 20 năm do Los Angeles Times bình chọn. Nhìn lại từ Journey from the Fall đến Red Thread, có thể thấy biên độ khá rộng trong cách Hàm Trần “dịch chuyển” từ phim chính kịch đến giải trí, tâm lý, hành động.

Tính nữ độc đáo

Bên cạnh đạo diễn Hàm Trần, một tên tuổi khác cũng sẽ xuất hiện đến tận 2 lần tại sự kiện này là nữ diễn viên Đỗ Thị Hải Yến. Sau vai Thái hậu họ Dương trong Hộ linh tráng sĩ, nữ diễn viên trở lại với 1982 của Nguyễn Hoàng Điệp tại hạng mục Vision - Asia, nơi quy tụ 23 phim độc lập từ khắp châu Á. Tác phẩm đánh dấu sự trở lại của Nguyễn Hoàng Điệp sau hơn một thập kỷ kể từ Đập cánh giữa không trung, bộ phim từng xuất hiện và được đánh giá cao tại LHP Venice và LHP Ba lục địa. Theo chia sẻ của nhà làm phim Nguyễn Hoàng Điệp, chính Đỗ Thị Hải Yến là người khích lệ cô thực hiện dự án sau một thời gian mất cảm hứng. Nữ diễn viên sau đó cũng đồng hành cùng bộ phim trong vai trò nhà sản xuất.

Về nội dung, bộ phim có yếu tố bán tự truyện khi xoay quanh tình thế giằng giai của một nữ diễn viên lâm vào bĩ cực: gia đình xào xáo, gần như phá sản, cùng lúc khát khao tiếp tục thực hiện đam mê của mình. Mọi thứ bắt đầu xoay chuyển khi người mẹ mắc bệnh đãng trí bỗng dưng mất tích vào ngày mà quyết định của bà sẽ gỡ nút thắt cho những “vận rủi” của gia đình này. Trong hành trình tìm mẹ, những thông điệp về cuộc đời và các mối quan hệ tình cảm sẽ được gửi gắm, hứa hẹn mang đến sự đồng cảm đặc biệt. Ngoài Đỗ Thị Hải Yến, phim cũng quy tụ sự xuất hiện của NSƯT Chiều Xuân, Thùy Anh…

Chia sẻ về dự án này, Nguyễn Hoàng Điệp tiết lộ bản thân chọn lựa cách kể chuyện ống kính theo sát nhân vật, từ đó truyền tải được những rung động và các cảm xúc chân thật. Với yêu cầu này, Đỗ Thi Hải Yến là “ưu tiên” hàng đầu bởi tài năng và tinh thần sẵn sàng nhập cuộc một cách nhiệt huyết. Về phía mình, nữ diễn viên cho biết bản thân nhận tham gia phim không chỉ vì mối thâm tình quen biết từ lâu với người cầm trịch, mà còn bởi đây là một câu chuyện vô cùng phổ quát, có nhiều điểm chạm với khán giả Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.

Cá tính, thể nghiệm và không khuôn khổ

Sau khi giành được giải thưởng Đặc biệt của Ban giám khảo hạng mục Burning Lights tại LHP hàng đầu của thể loại tài liệu Visions du Réel (Thụy Sỹ), cũng như xuất hiện tại LHP Hot Docs (Canada) và LHP Sydney (Australia), nhà làm phim trẻ Nông Nhật Quang sẽ tiếp tục xuất hiện tại BIFF với phim tài liệu Baby Jackfruit, Baby Guava (Em bé đồng bóng, em bé ngạo nghễ và em bé đau lòng). Theo đó tác giả sẽ xuất hiện tại hạng mục Wide Angle: Documentary Showcase, giới thiệu các tác phẩm phim tài liệu xuất sắc, có góc nhìn độc đáo, sáng tạo và mở rộng tầm nhìn điện ảnh.

Xoay quanh những gì xảy ra trong gia đình mình, đây là bộ phim được đánh giá là dịu dàng, ngọt ngào và đầy sẻ chia, tập trung khắc họa những cá thể khác biệt, nỗ lực dung hòa cũng như khoảng cách thế hệ. Qua đó như LHP Visions du Réel nhận định: “Với bộ phim dài đầu tay, Nông Nhật Quang đã tạo ra chiếc hộp thời gian, hàn gắn những rạn nứt để chuẩn bị cho chương mới của tình mẫu tử, nơi chất chứa hy vọng rằng sự đón nhận sẽ lên ngôi”.

Cuối cùng, một đại diện cũng rất thú vị đến từ Việt Nam là Hearing (Thính giác) của Lê Bảo. Về nội dung, bộ phim xoay quanh Ninh - một kỹ thuật viên phải tiếp xúc hàng ngày với tiến ồn lớn. Một ngày nọ, anh bất ngờ nghe được những âm thanh kỳ lạ của thế giới xung quanh, từ những linh hồn bất an trong nghĩa trang đến những con thú hiện bị nuôi nhốt trong những chiếc lồng... Trước BIFF, tác phẩm đã “chào sân” LHP Lorcano lần thứ 70, tranh giải tại hạng mục Main Competition và nhận về nhiều phản hồi tích cực.

Theo đó các nhà phê bình cho rằng tuy không đột phá, nặng nề hay giàu thể nghiệm như phim điện ảnh liền trước, nhưng đây là tác phẩm đã để lại được dấu ấn riêng của vị đạo diễn trên trường quốc tế, nhất là ở khâu quay phim. Tờ IndieWire theo dó chú ý đến cách sử dụng ánh sáng tím của Lê Bảo, cũng như cho biết bộ phim gợi nhớ đên Memoria của nhà làm phim hàng đầu Thái Lan Apichatpong Weerasethakul. Tại BIFF 2026, Hearing sẽ xuất hiện tại A Window on Asian Cinema cùng Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua đinh, cho thấy sự phong phú của điện ảnh Việt trong cùng hạng mục.