Bên cạnh đó, cũng không thể bỏ qua những phim có bối cảnh Việt Nam, ẩn chứa câu chuyện của một giai đoạn lịch sử khốc liệt, từ Cannes, điện ảnh Việt đang mở ra nhiều cách kể mới về đất nước và con người, từ đó mang đến những góc nhìn khác biệt về quá khứ. Dưới đây là những bộ phim mang dấu ấn Việt đáng chú ý tại các LHP quốc tế trong mùa phim năm nay.

Phim huyền sử làm nên kỳ tích

Chuẩn bị ra mắt khán giả trong nước vào dịp 2/9 tới, tuy vậy Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh đã kịp lập nên cú hat-trick lớn khi góp mặt vào danh sách cạnh tranh chính thức tại LHP Quốc tế Toronto. Là tác phẩm trở lại của nhà làm phim Nguyễn Phan Quang Bình sau một thập kỷ, năm nay bộ phim sẽ cạnh tranh với những cái tên vô cùng “sừng sỏ”, có thể kể đến Sian Heder - đạo diễn có phim CODA giành tượng vàng Phim hay nhất tại Oscar 2022 (Best Picture) trở lại với Being Heumann; hay Florian Zeller với The Father giúp huyền thoại Anthony Hopkins có tượng vàng Oscar diễn xuất thứ 2 tái xuất với Bunker. Ngoài ra cũng có thể kể đến “cây hài” Perfect Pitch nổi tiếng Rebel Wilson với phim Girl Group quy tụ nhiều nữ nghệ sĩ là cựu thành viên của các nhóm nhạc đình đám…

Mang màu sắc huyền sử, tác phẩm kể câu chuyện về hành trình giữ bí mật nơi chôn cất mộ vua Đinh Tiên Hoàng khi nhiều hướng được những hộ linh triển khai khác nhau, nhằm đánh lạc hướng những kẻ tìm kiếm. Với màu sắc này, ekip thực hiện đã có sự nghiên cứu về lịch sử sâu sắc nhằm đảm bảo tác phẩm đúng với thời đại, cũng như yếu tố võ thuật được chỉ đạo bởi Johnny Trí Nguyễn - người cũng góp mặt trong bộ phim này, hứa hẹn mang đến một tác phẩm lịch sử không chỉ chính xác mà còn hấp dẫn. Tham gia dự án ngoài ra còn có Đỗ Thị Hải Yến với vai Thái hậu họ Dương, cũng như những tên tuổi lớn: NSND Tự Long, vận động viên wushu Thúy Hiền, Hứa Vĩ Văn, Quách Ngọc Ngoan, Tuấn Trần…

Tuy đã gây tiếng vang trong nước và quốc tế với những tác phẩm như Vũ khúc con cò, Cánh đồng bất tận, Quyên… nhưng đây là lần đầu tiên mà vị đạo diễn bắt tay thực hiện tác phẩm huyền sử. Chia sẻ với báo giới, anh cho biết: “Đây là dự án mà tôi đã trăn trở suốt 10 năm, từ một lần tình cờ nghe câu chuyện truyền thuyết từ một người lái đò tại Ninh Bình. Với tôi, chọn một chủ đề lịch sử giống như được quay về với cội nguồn. Nhưng khi bắt tay vào làm một bộ phim dù là huyền sử cũng gặp rất nhiều trở ngại. Tuy nhiên, tôi cảm thấy tự hào với những truyền thuyết như thế, và làm một bộ để giới thiệu về một vấn đề lịch sử là điều tôi luôn rất muốn làm”. Với tinh thần ấy, Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh hứa hẹn sẽ mang đến một Việt Nam khác qua tài năng của dàn cast đã khẳng định tên tuổi và góc nhìn của một trong những đạo diễn hàng đầu của màn ảnh Việt đương đại.

Trở lại từ Cannes

Không chỉ có tác phẩm mới, LHP Toronto cũng chào đón những sự trở lại của 2 dự án đã góp mặt tại LHP diễn ra tại bờ biển nước Pháp hồi đầu năm nay. Cụ thể, đạo diễn trẻ Nguyễn Thiên Ân sẽ góp mặt tại hạng mục Short Cuts vinh danh các phim ngắn xuất sắc (có thời lượng dưới 40 phút) với The Dream Is a Snail (tựa Việt: Giấc mơ là ốc sên). Bộ phim xoay quanh một diễn viên chật vật với nghề tham gia một dự án nghệ thuật thử nghiệm, tuy vậy điều kỳ lạ là sau đó anh bắt đầu hình thành sự phụ thuộc tâm lý kỳ lạ liên quan đến loài ốc sên, từ đó dần dần làm mờ ranh giới giữa thực tế và trải nghiệm siêu thực.

Sau khi tranh giải ở hạng mục tương tự tại LHP Cannes, tác phẩm đã nhận được nhiều phản ứng tích cực. Nhiều khán giả đánh giá đây là bộ phim “phi lý, điên rồ” thậm chí đến mức “khiến ta tự hỏi làm sao có người lại nghĩ ra được ý tưởng nói trên”. Trong khi đó nhiều khán giả cũng nhận thấy “sự châm biếm nghệ thuật đương đại nếu có thể gọi đó là nghệ thuật bằng sự tiết chế và màu sắc phi lý”. Được biết từ thành công này, dự án đang trong quá trình “chuyển thể” thành phim điện ảnh, hứa hẹn nâng cấp một phim ngắn, qua đó giới thiệu một đạo diễn trẻ tiềm năng.

Ngoài Giấc mơ là ốc sên, In Waves của nhà làm phim gốc Việt Phuong Mai Nguyen cũng góp mặt tại hạng mục Discovery của LHP Toronto sau khi mở màn cho Tuần lễ phê bình tại LHP Cannes. Theo đó đây là hạng mục tôn vinh các tác phẩm đầu tay hoặc tác phẩm thứ hai của các đạo diễn trẻ triển vọng trên toàn thế giới, từng ghi dấu thành công của Christopher Nolan và Alfonso Cuarón. Chuyển thể từ tiểu thuyết đồ họa của AJ Dungo, xoay quanh câu chuyện cảm động về tình yêu và nghị lực của một cặp đôi vận động viên lướt sóng, qua nét vẽ trong sáng, đáng yêu, nữ đạo diễn này đã mang đến một câu chuyện đầy cảm xúc. Đánh giá về tác phẩm, tờ Variety gọi đây là phim ngắn “chân thành, giản dị và không che giấu bất cứ điều gì”, từ đó “Phuong Mai Nguyen đã nắm bắt những thực tế khốc liệt ở cấp độ triết học nhằm nhấn chìm người xem bằng những cảm xúc chân thật. Ngay từ đầu, ta có thể thấy một bộ phim cảm động đến gần như một con sóng cuộn trào, chắc chắn sẽ lớn dần và vỡ tan ngay tại vị trí mà mình đang đứng”.

Ký ức đến từ chiến tranh

Sau một Việt Nam đương đại trong Giấc mơ là ốc sên và lùi về nhiều thế kỷ trước với Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh, giai đoạn khốc liệt nhất của đất nước cũng được đặc tả qua 3 tác phẩm đặc biệt. Tranh giải tại hạng mục TIFF Docs là phim tài liệu Still Night, Burning House của đạo diễn Canada gốc Việt Carol Nguyen. Về nội dung, tác phẩm sẽ ghi lại cuộc hội ngộ đầu tiên của gia đình cô với mảnh đất chôn nhau cắt rốn, để qua những hồ sơ y tế chưa được công khai, các câu hỏi đã bị kìm nén từ lâu cũng như hành trình của cha qua những nghi lễ tập thể và các chuyến lang thang vô định, bộ phim phơi bày tổn thương giữa các thế hệ, sức khỏe tâm thần và nỗi mất mát sâu sắc. Được biết đây là tác phẩm tiếp nối phim ngắn từng đoạt giải thưởng No Crying at the Dinner Table trước đó, và là tác phẩm dài đầu tiên của Carol Nguyen, qua đó hy vọng có thể biến nỗi đau buồn và hối tiếc thành sự chữa lành, hy vọng và tình thân được phục hồi.

Bối cảnh Việt Nam cũng xuất hiện trong Mr. Nelson, Did You Kill People?, bộ phim tranh giải Sư tử vàng tại LHP Venice của đạo diễn Nhật Bản Shinya Tsukamoto. Lấy cảm hứng từ cuốn hồi ký cùng tên của Allen Nelson, bộ phim kể về một cựu binh Mỹ chịu sang chấn hậu chiến nặng nề sau thời gian tham chiến tại Việt Nam. Sau khi được điều trị tại Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ (U.S. Department of Veterans Affairs), Nelson dành phần đời còn lại cho hoạt động phản chiến và thực hiện hơn 1.200 bài diễn thuyết tại Nhật Bản.

Tác phẩm gây chú ý bởi đây là một phim chính kịch hiếm hoi của Tsukamoto. Vốn nổi tiếng với thể loại body horror và từng truyền cảm hứng cho những tên tuổi như Quentin Tarantino hay David Fincher, lần này ông đảm nhận hầu hết các khâu của bộ phim từ viết kịch bản, biên tập, quay phim đến đạo diễn. Phim được thực hiện tại New York, Okinawa và Việt Nam, đồng thời được giới thiệu tại TIFF ở hạng mục Trình chiếu đặc biệt (không tranh giải).

Cũng trong khuôn khổ LHP Venice và thuộc hạng mục Venice Classics giới thiệu các kiệt tác điện ảnh thế giới đã được phục hồi hình ảnh và âm thanh tối tân là sự xuất hiện trở lại của The Story of Woo Viet (Chuyện của Hồ Việt) từ đạo diễn Hong Kong Hứa An Hoa - người sở hữu 3 tượng Kim Mã danh giá, có Châu Nhuận Phát đóng chính, ra mắt lần đầu vào năm 1981. Đây là tác phẩm thuộc bộ ba Việt Nam của bà, ra mắt sau Boy from Vietnam và trước The Boat People. Kể về trải nghiệm kinh hoàng của một thuyền nhân gốc Hoa đến Mỹ qua ngõ Hong Kong, đây được đánh giá là một trong những dự án “để đời” của Châu Nhuận Phát, khi cho thấy mảng diễn xuất ở một tác phẩm nặng về tâm lý thay vì những bộ phim thuần giải trí ở giai đoạn trước. Phim có nhiều phân đoạn được thực hiện tại Sài Gòn - TP.HCM, mang đến cảm giác hoài niệm về một thời không thể nào quên.