Tái hiện cốt cách tiền nhân từ áo lụa, giáp sắt trong 'Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh'
Phim điện ảnh huyền sử - hành động ‘Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh’ là dự án hợp tác giữa BHD và TV360 thuộc Viettel Group, dưới bàn tay nhào nặn của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình. Lấy cảm hứng từ huyền sử xoay quanh lăng mộ vua Đinh, bộ phim tái hiện hành trình của những tráng sĩ bảo vệ bí mật lịch sử giữa bối cảnh đầy biến động của đất nước.
Mới đây, ê-kíp đã tổ chức sự kiện Sneak Showcase để lần đầu giới thiệu teaser trailer cùng tạo hình nhân vật, đồng thời trưng bày phục trang, đạo cụ và các thiết kế mỹ thuật của phim. Không gian sự kiện được dàn dựng như một triển lãm nghệ thuật, mang đến cho khán giả cái nhìn đầu tiên về quy mô sản xuất và thế giới lịch sử mà bộ phim đang kiến tạo, đặc biệt qua phương diện trang phục.
Hình hài cổ phục giữa lòng cố đô
Phục trang trong phim huyền sử luôn là một bài toán phức tạp đối với các nhà làm phim. Với ‘Hộ Linh Tráng Sĩ’, áp lực đè nặng lên vai đội ngũ sáng tạo khi danh mục thiết kế trải dài từ lớp áo thường nhật, lễ phục triều nghi đến giáp trụ quân hành, trong khi nguồn tư liệu tham khảo về thời kỳ này lại vô cùng khan hiếm.
Để hỗ trợ tổ phục trang, nhà sản xuất đã tổ chức hội thảo khoa học về cổ phục thời Đinh ngay tại cố đô Hoa Lư. Sự kiện trở thành điểm giao thoa hiếm hoi giữa các nhà nghiên cứu lịch sử lão thành và cộng đồng người trẻ nặng lòng với cổ phục Việt. Qua quá trình đối chiếu và sàng lọc tư liệu, hai thế hệ đã tìm được tiếng nói chung để định hình nên một hệ thống phục trang vừa vặn với bối cảnh triều đại. Đây cũng là bước đi tiên phong của điện ảnh Việt khi tổ chức một tọa đàm chuyên sâu làm nền tảng tri thức cho công tác tạo hình nhân vật.
Quy trình phục dựng kỳ công
Hệ thống phục trang của ‘Hộ Linh Tráng Sĩ’ được thành hình dưới sự dẫn dắt và giám sát trực tiếp của nhà thiết kế Bao Tranchi. Với bề dày hơn hai mươi năm kinh nghiệm, cô được đoàn làm phim tín nhiệm để hiện thực hóa những ý tưởng tạo hình phức tạp nhất.
Dự án còn có sự góp mặt của nhà thiết kế khách mời Mai Lâm, người vốn nổi tiếng với những trang phục mang linh hồn của các tác phẩm nghệ thuật. Bằng kỹ thuật thêu tay truyền thống kết hợp cùng nghệ thuật kim khí, cô đảm nhiệm phục trang cho các nhân vật trung tâm như Vua Đinh, năm vị Hoàng hậu, Vua nhỏ và bộ áo cúng đặc thù của thầy mo người Mường. Đây là những bộ lễ phục trang trọng, với nhiều hoạ tiết hoa văn được thêu tay tỉ mỉ, đúng với sở trường của Mai Lâm.
Bên cạnh những lớp áo lụa là hệ thống giáp trụ kỳ công, một trong những niềm tự hào về sự tận tâm của đội ngũ sản xuất. Áo giáp của Vua Đinh Bộ Lĩnh là minh chứng rõ nét nhất khi tiêu tốn hai tháng chế tác ròng rã với ba lần hủy bỏ để đạt tới độ hoàn mỹ về cả thẩm mỹ lẫn kết cấu. Những mảnh da bò thật được khắc laser họa tiết hoa mai riêng biệt, trải qua công đoạn đục lỗ và sơn tay thủ công để tạo nên vẻ uy nghiêm. Chi tiết hổ phù vai phỏng dựng từ đầu rồng gốm thời Đinh hay chiếc mũ cánh phượng lấy cảm hứng từ mỹ thuật thời Lý đã tạo nên một tổng thể quyền lực, uy nghiêm.
Ngược lại với vẻ lộng lẫy của bậc đế vương, giáp trụ của các tướng lĩnh lại mang hơi thở phong về trần của chiến trận. Nếu bộ giáp của Hữu tướng toát lên vẻ đanh lì, cũ kỹ như vừa bước ra từ khói lửa thì giáp của Tả tướng và Nguyễn Bặc lại sở hữu những đường nét mềm mại hơn với hoa văn song phượng khắc chìm. Đội ngũ phục trang đã tỉ mỉ xử lý vật lý lên từng lớp vải và da, tạo ra những vết chai sạn và va đập giả định để mỗi khung hình đều toát lên vẻ chân thực của bậc chinh phu dạn dày trận mạc.
Hệ thống binh khí cũng được phát triển dựa trên trình độ luyện kim phát triển cao của thời Đinh với hàng trăm món đồ từ đao kiếm, cung giáo cho đến máy bắn tên và khiên chống. Mỗi món vũ khí, với hình hài khác nhau, đã góp phần khắc họa rõ nét tính cách và vị thế của từng nhân vật. Để đảm bảo an toàn cho diễn viên mà không làm mất đi hiệu ứng thị giác, nhà sản xuất đã thử nghiệm trên nhiều chất liệu từ sắt, nhôm đến titan và nhựa. Toàn bộ binh khí đều được chạm khắc hoa văn thiết kế riêng, lấy cảm hứng từ mỹ thuật Đinh - Lý được cách điệu tinh tế, tạo nên sự giao thoa hài hòa giữa sự thật lịch sử và ngôn ngữ điện ảnh đương đại.
Lụa là, giáp sắt đến linh hồn nhân vật
Việc đảm bảo tính xác thực cho phục trang thể hiện sự tôn trọng của ê-kíp đối với dòng chảy sử Việt, đồng thời tạo ra nhịp cầu trải nghiệm chân thực cho cả người xem lẫn người diễn.
Diễn viên Tuấn Trần, trong vai nam chính Nguyên Phong, bồi hồi nhớ lại khoảnh khắc khoác lên mình bộ chiến y:
Khi nhìn tạo hình của mình trong gương với đầy đủ trang phục và phụ kiện, tôi đã hoàn toàn tin vào nhân vật. Tôi tự hỏi ‘Ủa ai vậy?’, vì thực sự không còn nhận ra chính mình nữa. Ngay cả mẹ hay bạn bè khi xem hình cũng không nhận ra tôi, mà đều trầm trồ rằng tạo hình này quá đúng chất Nguyên Phong. Điều đó khiến tôi rất hạnh phúc. Khi ra trường quay, mọi người đều gọi tôi là Nguyên Phong, cảm giác ấy khiến tôi tin mình chính là nhân vật.
Với NSND Tự Long, người thủ vai Thầy mo người Mường, bộ phục trang cũng là chìa khóa mở ra cánh cửa nhập tâm: “Ngay từ lúc vào TP.HCM để thử định trang, tôi đã rất hứng thú vì quần áo, râu tóc đều rất đẹp. Đây là một tạo hình đặc sắc mà có lẽ những người làm nghề như chúng tôi chưa bao giờ được thấy trong các bộ phim lịch sử của Việt Nam trước đây”.
Chính sự cầu kỳ, chăm chút đến từng chi tiết nhỏ nhất đã biến những bộ cổ phục Việt trở thành một phần máu thịt của diễn viên, giúp họ rũ bỏ cái tôi cá nhân để hóa thân trọn vẹn vào những anh hùng, tiền nhân trong dòng huyền sử.
Để những bộ phục trang còn sống mãi…
Vòng đời của những bộ cổ phục Việt trong phim - kết tinh từ công sức nghiên cứu, triển khai của nhiều tập thể, chắc chắn không chỉ dừng lại sau những thước phim tráng lệ. Để những "công trình nghiên cứu" ấy có thể sống mãi, đoàn làm phim đã chọn cách lưu giữ chúng vào những ấn phẩm văn hóa độc đáo. Sự cộng tác cùng Comicola đã hiện thực hóa khát vọng này thông qua một hệ sinh thái sản phẩm phái sinh.
Đáng chú ý nhất là bộ Artbook ‘Hộ Linh Tráng Sĩ’ gồm bảy tập tư liệu quý giá. Đây chính là cuốn nhật ký tường thuật lại trọn vẹn hành trình mài giũa ý tưởng, từ những nét vẽ phác thảo sơ khai đến kết quả nghiên cứu bền bỉ của đội ngũ chuyên gia. Song hành cùng đó là bộ thẻ nhân vật và các mô phỏng giáp trụ, binh khí được chế tác công phu. Mỗi món quà tặng đều là một bản sao thu nhỏ của sự tỉ mẩn, lưu dấu những công đoạn thủ công đầy gian nan mà đội ngũ sản xuất đã đi qua.