Anh-Phuong Nguyen là nghệ sĩ đa ngành (sáng tác nghệ thuật thông qua việc kết hợp nhiều hình thức khác nhau như kiến trúc, âm thanh, điêu khắc,...) hiện đang sinh sống, làm việc song song giữa London và Việt Nam. Sinh ra tại Hà Nội, cô may mắn lớn lên trong gia đình làm ngành thời trang từ những năm 90. Thời thơ ấu của nữ nghệ sĩ đong đầy những hình khối, chất liệu vải vóc và vô số chu kỳ thay đổi của các ô cửa kính trưng bày bắt mắt. Được gia đình khuyến khích tự do vẽ tranh, chơi piano từ sớm, nghệ thuật dần trở thành một phần nhu cầu tự nhiên trong cuộc sống của cô. Năm 18 tuổi, khi rời nhà để bắt đầu chặng đường mới, dù chưa định hình rõ ràng tương lai, Anh-Phuong luôn biết chắc một điều rằng cô muốn dành trọn cuộc đời mình để sống và sáng tạo.

Anh-Phuong miệt mài thể hiện sự nghiêm túc với con đường sáng tạo suốt những năm sau đó. Sự kiên định và tình yêu nghệ thuật bền bỉ đã giúp nữ nghệ sĩ chạm tay nhiều cột mốc đáng nhớ. Trong số đó có thể kể đến triển lãm cá nhân đầu tay của Anh-Phuong mang tên Lovecore ra mắt năm 2021. Bằng cách khai thác những hình ảnh trong ký ức tuổi thơ như hòn non bộ, quà lưu niệm từ chuyến du lịch biển,...nữ nghệ sĩ đã tái hiện một cách dí dỏm kiểu thẩm mỹ “kitsch” (chỉ các sản phẩm văn hoá đại chúng được sản xuất đại trà, có phần phô trương) vốn khá thịnh hành vào thời cha mẹ của cô. Triển lãm nhanh chóng nhận được sự quan tâm cũng như đánh giá tốt từ khán giả. Sau đó, Anh-Phuong Nguyen liên tục góp mặt trong nhiều dự án nhóm trải dài từ London, New York đến Hà Nội như A Landscape of Chance (London, 2024); Means of Production (New York, 2024); Pleasure! (Hà Nội, 2026),...

Dự án mới nhất mang tên Thắm lại do Hà Anh Đào thấy cảm hứng từ tứ thơ “Có phải duyên nhau thời thắm lại” trong tác phẩm Mời ăn trầu của Hồ Xuân Hương mang theo khao khát giải mã trải nghiệm của phụ nữ Việt trong nhiều thế kỷ.

Trong ghi chú triển lãm, chị Anh Đào có nhắc đến khái niệm “duyên”, một từ mà tôi thấy rất vừa vặn để đúc kết cuộc gặp gỡ này. Được đồng hành cùng dự án là niềm vui lớn, tôi thực sự trân trọng sự hỗ trợ của chị Anh Đào, tập thể Galerie Quynh cũng như VAC đã tạo điều kiện cho các tác phẩm của tôi ra đời.

Được biết, nguồn cảm hứng chủ đạo cho các tác phẩm chị đem đến triển lãm bắt nguồn từ hình ảnh người phụ nữ trong ngành dịch vụ lưu trú tại Việt Nam. Đây là ý tưởng khá mới lạ, chị có thể chia sẻ trải nghiệm cá nhân gắn với ý tưởng này?

Thực hành sáng tạo của tôi vốn là sự nối dài từ những trải nghiệm, quan sát và góc nhìn cá nhân. Là một phụ nữ trẻ lớn lên ở đô thị lớn, rồi lại chuyển sang sinh sống tại thành phố khác. Dù cả hai nơi đều sầm uất như nhau, nhưng lối sống, cách nhìn nhận bản thân, công việc lẫn những khao khát ở mỗi nơi lại hoàn toàn khác biệt.

Xê dịch luôn xuất hiện xuyên suốt trong các sáng tác của tôi, từ sự di chuyển của con người cho đến các món đồ vật.

Tôi luôn tò mò cách một điều gì đó được truyền tải và “dịch chuyển” giữa thế giới hữu hình lẫn siêu hình.

Ngành dịch vụ, sự hiếu khách và thế giới du lịch chính là nơi những ý tưởng của tôi giao nhau. Với tôi, làm nghệ thuật là cách để giải tỏa cảm xúc, giúp tôi hiểu hơn về không gian sống mình từng đi qua cũng như những vật dụng xung quanh mình.

Riêng với hình tượng người phụ nữ trong ngành dịch vụ lưu trú, tôi tìm thấy ở nhân vật này nét đẹp có chút đượm buồn nhưng cũng rất thơ mộng. Đây là hình mẫu quen thuộc và cũng đã có vô số góc nhìn nói về công việc của người phụ nữ. Dù vậy, những biểu tượng giàu tính gợi mở gắn liền với họ trong đời thực, trong điện ảnh lẫn văn học vẫn mang lại cho tôi nguồn chất liệu tuyệt vời để thử nghiệm.

Mỗi khi nhìn lại các sáng tác mới bên cạnh tác phẩm cũ, tôi luôn bất ngờ vì nhận ra mình vẫn đang miệt mài theo đuổi những chủ đề quen thuộc ấy. Những trăn trở của tôi không hề thay đổi mà ngày một sâu sắc hơn theo thời gian.

Có điểm gì đặc biệt trong kỹ thuật hoặc vật liệu được ứng dụng vào quá trình sáng tạo mà chị tâm đắc?

Tôi thích thử nghiệm nhiều kỹ thuật khác nhau và tò mò với mọi chất liệu. Thế nhưng vì xuất phát điểm là người làm điêu khắc, tôi bị thu hút nhiều hơn bởi không gian ba chiều và bề mặt của vật chất. Việc nhìn bố mẹ làm các ô cửa kính trưng bày cho cửa hàng quần áo hết mùa này sang mùa khác từ ngày nhỏ đã ảnh hưởng rất lớn đến tôi. Nhờ những trải nghiệm ấy, tôi luôn suy nghĩ về cách hình khối tương tác với không gian, cũng như cách chúng được “đóng gói” để người khác ngắm nhìn và thưởng lãm.

Các tác phẩm của tôi gắn liền với những đồ vật và biểu tượng thân quen. Đôi khi, chỉ cần vô tình nghe một bản nhạc hay đọc lời bài hát, trong đầu tôi đã bật lên liên tưởng tới vật dụng, hình ảnh hay khoảnh khắc nào đó. Tất cả những điều nhỏ bé ấy đều có thể trở thành điểm khởi đầu cho tác phẩm mới.

Với cương vị tác giả, chị mong muốn khán giả cảm nhận được điều gì nhất khi đứng trước tác phẩm của mình tại triển lãm?

Thành thực mà nói, tôi không quá chắc chắn về điều này dù bản thân luôn khá cân nhắc trong từng quyết định. Tôi chỉ đơn giản là kết nối các ý tưởng, biểu tượng, gửi gắm vào đó những chất liệu lịch sử hay vốn tri thức chung của mọi người để tự mình suy ngẫm và giải tỏa tâm tư.

Điều tôi mong mỏi nhất là người xem khi bước ra khỏi triển lãm sẽ mang theo sự tò mò, cảm giác bất ngờ và thôi thúc muốn tìm hiểu sâu hơn về những câu chuyện đằng sau tác phẩm. Bên cạnh đó, tôi hy vọng họ sẽ sẵn lòng chia sẻ những cảm nhận ấy trực tiếp với mình, từ đó chúng tôi có thể tạo dựng “sợi dây” kết nối chân thành.

“Khát khao của phụ nữ” là một trong những chủ đề chính của triển lãm, vậy khát khao của chị qua triển lãm này là gì và nhìn rộng hơn, trong sự nghiệp của mình?

Cũng như mọi triển lãm trước đây, mong mỏi lớn nhất của tôi là có thể tiếp tục kiên trì với nghiệp sáng tạo. Mọi thứ không phải lúc nào cũng êm đềm. Thời gian, tiền bạc, không gian làm việc vừa là áp lực, nhưng đồng thời cũng là những cơ hội luôn thay đổi từng ngày. Đôi khi tôi cũng phải tạm gác lại đam mê và dành thời gian cho những nhu cầu thiết yếu khác trong cuộc sống hằng ngày. Thế nên, giữ được một studio cho riêng mình, tự lo chi phí cho các tác phẩm mới và chắt chiu thời gian để làm nghề đã là điều vô cùng may mắn với tôi.

Tôi tin rằng được dốc lòng làm điều mình thực sự yêu thích cũng là mong ước chung của rất nhiều người.

Ngoài nghệ thuật, đâu là những thói quen, sở thích hoặc sự thật thú vị của chị mà ít người biết?

Ít ai biết rằng tôi từng học múa ballet khá nghiêm túc, thậm chí còn có thời gian bị cuốn hút bởi các video về kỳ thi ballet Vaganova trên YouTube đến mức say mê. Ngoài ra, nền tảng này cũng là nơi tôi dùng để xem lại nhiều bộ phim tài liệu và phỏng vấn cũ. Có lúc xem để phục vụ công việc, nhưng cũng đôi khi xem vì những điều bình dị, vui vui, như cách cá voi sát thủ đi săn chẳng hạn.

Sự ngẫu hứng có phần đáng yêu ấy như một nốt nhạc trong trẻo khép lại cuộc trò chuyện cùng Anh-Phuong Nguyen. Đằng sau những tác phẩm nghệ thuật sâu sắc là một trái tim tràn đầy hiếu kỳ, chân thành với cuộc sống của nữ nghệ sĩ trẻ. Và với tấm lòng rộng mở ấy, tin rằng chặng đường sáng tác phía trước của Anh-Phuong sẽ tiếp tục được vun đắp, ngày một phát triển hơn.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

______

Về “A Life in Full Bloom - Rực rỡ một đời sống”

“A Life in Full Bloom - Rực rỡ một đời sống” là chuyên đề nội dung đặc biệt do Marie Claire Vietnam thực hiện nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, tôn vinh 9 chân dung nữ tiêu biểu khắc họa bản lĩnh tự chủ, cảm hứng sống rực rỡ và vị thế của phái đẹp trong thời đại mới.