Mùa 2 của Badly In Love (Tình yêu nổi loạn) vừa ra mắt trên Netflix đã lập tức gây được sự chú ý. Viết thư, tán tỉnh, giành giật, ghen tuông... những nguyên liệu và gia vị quen thuộc của các show hẹn hò được mang ra xào nấu nhưng vẫn tạo ra hiệu quả. Ngay ở những tập phát sóng đầu tiên, câu chuyện và hình ảnh của các “anh đại”, “chị đại” như Taisei (Tai-chan), Bo, Makun đã được chia sẻ và bàn luận rộng rãi.

Tình yêu như một “chiến thuật” thu hút người xem

Nếu không đạt được mức “rating” như kỳ vọng, Netflix đã “thả nổi” chương trình Badly In Love. Show hẹn hò mà người tham gia đều có quá khứ “bất hảo”, từng là giang hồ vào tù ra tội hoá ra lại đặc biệt thu hút người xem. Mùa mới, người chơi mới, công thức cũ vẫn tỏ ra hiệu quả.

Đại chúng luôn có nhu cầu được tìm hiểu những “anh đại”, “chị đại” - những kẻ bên lề xã hội yêu đương như thế nào. Một rapper có quá khứ phức tạp liệu sẽ ra sao khi yêu? Một chàng trai từng đi tù tìm kiếm điều gì ở một “show” hẹn hò? Một nữ tiếp viên quán bar có quá khứ nhiều lần bị bạo hành liệu có thể tìm thấy một người bạn trai tốt trong một chương trình truyền hình thực tế?

Khai thác câu chuyện quá khứ của người tham gia là một chuyện; yếu tố thực sự thu hút sự chú ý của khán giả lại là một chuyện khác. Diễn biến thú vị của show hẹn hò này đã được các nhà sản xuất khai thác "kỹ càng" trong mùa 2. Nhà tạo mẫu tóc Taisei (Tai-chan) có gương mặt vằn vện xăm trổ nhưng được khắc hoạ đầy non nớt và dễ thương. Một cô gái hay ngoại tình cùng lúc “đẩy đưa” với ba chàng trai trong chương trình như Hikaru liệu có tìm thấy một nửa đích thực?

Tuy hấp dẫn, Badly In Love vẫn mang định dạng như mọi show hẹn hò khác: kịch bản na ná Single’s Inferno (Địa ngục độc thân), luật chơi có những điều tương tự với Too Hot To Handle… Chương trình được tô điểm bởi các khía cạnh nhân văn bằng cách kết hợp các yếu tố về giáo dục hành vi, mô hình trị liệu cộng đồng, lao động công ích, khám phá văn hoá truyền thống. Những chủ đề như bạo hành, ảnh hưởng xấu từ môi trường, phân biệt đối xử… cũng trở thành yếu tố giúp chương trình có vẻ sâu sắc và thấu cảm hơn.

Tình yêu trong Badly In Love được đóng khung tương tự như một cuộc thi, mà rốt cuộc ở cuối chương trình, sẽ có người chiến thắng và kẻ thất bại. Những yếu tố có vẻ lãng mạn, nhiều cảm xúc như viết thư, tán tỉnh, giành giật… đã bình thường hoá và giống như đang trình diễn hơn là sự kết nối, cảm xúc thực sự.

Tình yêu có thể được nhìn nhận như hành vi chuyển đổi để người xem dễ dàng chấp nhận thay vì những sự kết nối cảm xúc thật sự.

Nhờ sự “trình diễn” này của những người tham gia, khán giả mới có thể dễ dàng theo dõi và tham gia vào câu chuyện. Vì thế, đối với chương trình cùng chủ đề như Badly In Love, tình yêu có thể được nhìn nhận như hành vi chuyển đổi để người xem chấp nhận thay vì những sự kết nối thật sự.

Badly In Love không khác nhiều so với những show hẹn hò khác từng ra mắt trước đây. Gần như toàn bộ thời lượng, nhà sản xuất tập trung vào các thử thách, kiến tạo hoặc biên tập các mâu thuẫn để tạo ra sự tkích thích cho khán giả. Các cú "twist" cũng được sử dụng để níu kéo người xem đón chờ tập tiếp theo.

Thị trường hẹn hò rộng lớn “hái” ra tiền

Khi tình yêu được đặt trong một cấu trúc thi đấu, có luật chơi, thời hạn và máy quay luôn chực chờ ghi lại các diễn biến, câu hỏi đặt ra không còn là ai sẽ yêu ai, mà là điều gì đang thực sự được tìm kiếm. Và có lẽ, nếu trông đợi tình yêu từ những show hẹn hò như Badly In Love thì có lẽ khán giả đang... nhầm chỗ.

Khi tiếp cận theo hướng này, công chúng sẽ thấy nó chẳng khác gì các ứng dụng hẹn hò, nơi mà các thao tác ghép đôi biến chuyện tình cảm thành một “trò chơi” của những người xa lạ. Các chương trình truyền hình thực tế chỉ đẩy ý tưởng đó lên mức cực đoan và phơi bày nó cho tất cả mọi người cùng xem.

Phần thưởng của các chương trình thực tế về chủ đề hẹn hò trên truyền hình không chỉ là tình yêu mà còn là tiền bạc, danh tiếng, lượt thảo luận, lượng theo dõi…

Nhưng đối với nhà sản xuất chương trình hay thậm chí là người chơi, phần thưởng cũng không hẳn chỉ là tình yêu. Phần thưởng của các chương trình thực tế về chủ đề hẹn hò trên truyền hình không chỉ là tình yêu mà còn là tiền bạc, danh tiếng, lượt thảo luận, lượng theo dõi…

Điều này cũng chẳng có gì mới mẻ bởi chương trình hẹn hò là phiên bản cực đoan hơn của các bộ phim tình cảm (rom-com hoặc ngôn tình, hay boylove) mà công chúng vẫn xem. Người biên tập đã thiết kế những câu chuyện hoàn hảo và đầy thực tế để giữ chân người xem. Và thay vì chờ đợi các tác phẩm điện ảnh, khán giả cũng muốn nhìn thấy những câu chuyện tình yêu ồn ào, kịch tính mà không hề tẻ nhạt.

Từ lâu, hẹn hò đã trở thành một thị trường rộng lớn. Từ những "ông tơ bà nguyệt" như Luce Mason (Dakota Johnson) trong Materialists của Celine Song đến các ứng dụng hẹn hò như Tinder, Bumble, Facebook Dating, OKCupid, Grindr, Blued... đang tạo ra một thị trường hẹn hò rộng lớn. Và trong thị trường hẹn hò rộng lớn đó, các dating show cũng đóng góp không hề nhỏ.

Trong những năm vừa qua, show hẹn hò - đặc biệt là các chương trình từ châu Á được sản xuất thường xuyên và thu hút người xem. Hàn Quốc trở thành một trong những quốc gia có nhiều show truyền hình hẹn hò với "cốt truyện" độc đáo. Single’s Inferno sản xuất đến 5 mùa vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt.

Các chương trình I Am Solo, Match to Marry, Better Late Than Single... đều thu hút lượng người xem nhất định. Để mở rộng “tệp khách hàng”, những chương trình dành cho người đã ly hôn như Love After Divorce hay Last Love dành cho người cao tuổi cũng từng được triển khai và thu hút khán giả tại Hàn Quốc.

Bên cạnh các chương trình dành cho tình yêu dị tính, với những khía cạnh khác nhau thì các show hẹn hò đồng tính cũng có sự phát triển mạnh mẽ. Những chương trình như His Man (Hàn Quốc), The Boyfriends (Nhật Bản) lại tập trung vào cộng đồng đồng tính nam.

Tình yêu có thể bán và đắt như tôm tươi.

Các show hẹn hò cũng “đắt khách”, thu hút các hãng truyền hình cũng như các nền tảng chiếu phim trực tuyến đầu tư. Những chương trình có format mang tính gần gũi hay khai thác những khía cạnh độc đáo cho thấy mức độ "nảy nở" của thị trường này.

Nghịch lý của các ứng dụng hẹn hò có trị giá hàng trăm triệu USD chính là việc người dùng tìm được người yêu cũng có nghĩa là họ mất đi một khách hàng. Các dating show thì có vẻ trái ngược. Nhà sản xuất chương trình đang bán những câu chuyện tình yêu, những yếu tố giải trí bất ngờ cho khán giả.

Các yếu tố lãng mạn, sự đồng cảm hay các kết nối sâu sắc dần bị thay thế bởi sự trình diễn, những biểu hiện tình yêu được xã hội chấp nhận. Vì thế, các show hẹn hò trên truyền hình vẫn đang phản ánh và định hình các cấu trúc quan hệ tình yêu, gia đình trong xã hội hiện đại.

Điều người xem có thể nhớ đến Badly In Love có thể không phải là tình yêu, các kết nối cảm xúc và thấu hiệu mà là những màn đánh đấm, những chi tiết kịch tính… Nhưng như đã nói ngay từ đầu, nội dung của các show hẹn hò không nhất thiết là sự lãng mạn; và phần thưởng có thể không phải là tình yêu mà là sự chuyển đổi thành tiền và lợi nhuận.