Rất nhiều người đã lên tiếng bênh vực và coi tube dress là một trang phục mang tính dân chủ cao. Lý do rất đơn giản vì nó cực kỳ dễ mặc, dễ phối đồ và đặc biệt là có khả năng thích ứng cũng như tôn vinh mọi phom dáng cơ tể khác nhau. Dưới góc nhìn đầy tích cực này, chiếc váy ống chính là biểu tượng cho tinh thần tự do và cởi mở của thời trang hiện đại, nơi mỗi người đều có quyền tự tin thể hiện cá tính của bản thân mà không cần bận tâm đến những quy chuẩn cứng nhắc.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, tube dress lại phải hứng chịu không ít ánh nhìn khắt khe. Nhiều người thậm chí còn ví von nó như một hậu duệ của chiếc áo corset ngày xưa, món đồ gắn liền với lịch sử kiểm soát cơ thể phụ nữ. Những ý kiến chỉ trích cho rằng, thay vì giúp phái đẹp giải phóng cơ thể, chính thiết kế ôm sát phô diễn mọi đường nét của tube dress lại vô tình đặt họ dưới lăng kính Hypersexualization, nghĩa là bị tình dục hoá quá mức. Điều này càng trở nên nhạy cảm hơn khi hình ảnh của chiếc váy thường bị gắn liền với sự gợi cảm và thu hút sự chú ý quá đà vào vóc dáng.

Sự đối lập này khiến người ta không khỏi tò mò về nguồn gốc của nó. Vậy rốt cuộc hành trình lịch sử của tube dress bắt đầu từ đâu, và vì sao một món đồ có thiết kế tưởng như không thể đơn giản hơn lại có thể trở thành tâm điểm của những làn sóng tranh cãi?

Từ “Little Black Dress” đến biểu tượng tiệc tùng thời Fast Fashion

Trong dòng chảy lịch sử thời trang, tube dress chưa bao giờ là một phát minh ngẫu nhiên “từ trên trời rơi xuống”. Thực chất, kiểu đầm ống này chính là kết quả của nhiều thập kỷ thay đổi liên tục từ phom dáng, chất liệu cho đến cả những quan niệm xã hội. Nếu muốn lật lại những trang đầu tiên trong gia phả của thiết kế này, người ta thường sẽ phải tìm về chiếc "Little Black Dress" huyền thoại của Coco Chanel, vốn được xem là mẫu sheath dress, kiểu đầm ôm suông đúng nghĩa đầu tiên trong lịch sử thời trang.

Từ nền móng vững chắc đó, hành trình tiến hóa để trở thành một dáng váy hoàn toàn không dây, không tay đã được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự táo bạo của hai tên tuổi lớn là Mainbocher và Christian Dior. Họ chính là những nhà thiết kế tiên phong chọn cách thách thức cả trọng lực lẫn các chuẩn mực xã hội thời bấy giờ, khi quyết định đưa bờ vai trần của người phụ nữ ra ánh sáng. Bước đi đầy đột phá này đã mở đường cho những phom dáng mang tinh thần tối giản nhưng lại quyến rũ và gợi cảm hơn rất nhiều.

Thế nhưng, bước ngoặt thực sự để biến kiểu đầm ôm suông nguyên bản thành phiên bản co giãn ôm sát cơ thể như chúng ta thấy ngày nay lại đến vào thập niên 1970. Đó là thời điểm mà trực giác nhạy bén của các nhà sáng tạo va chạm với nền sản xuất công nghiệp đại trà. Gắn liền với cột mốc này là một câu chuyện đầy thú vị về nhà thiết kế Elie Tahari tại New York. Khi ấy, ông vô tình bắt gặp một lô vải dệt kim co giãn vốn được tạo ra từ một lỗi sản xuất. Ngay lập tức nhận ra tiềm năng khổng lồ của loại chất liệu mang phom dáng ống này, Tahari đã nhanh chóng thương mại hóa chúng thành những chiếc tube top (áo quây), và không lâu sau đó chính là sự ra đời của những chiếc tube dress.

Cũng trong khoảng thời gian này, nhà thiết kế Halston đã tạo nên dấu ấn đậm nét của riêng mình với mẫu spiral-cut tube dress, hay còn được gọi dưới cái tên thân thuộc là sarong dress. Bằng việc tận dụng những chất liệu mềm rũ như silk jersey, ông đã khéo léo phát triển nên các thiết kế đầm ống gần như không cần đến đường may. Chiếc váy có thể tự quấn mềm mại theo từng đường cong cơ thể người mặc mà hoàn toàn không cần phụ thuộc vào khóa kéo, cúc bấm hay bất kỳ cấu trúc dựng khung cứng nhắc nào bên trong.

Bước sang thập niên 1990, tube dress đã có một bước chuyển mình mạnh mẽ để trở thành "Erotic Power Dress", một kiểu trang phục mang tính quyền lực đầy gợi cảm nhờ vào bàn tay ma thuật của Hervé Léger và Azzedine Alaïa. Vào năm 1989, Léger đã khai sinh ra chiếc bandage dress huyền thoại bằng cách đan các dải thun đàn hồi từ viscose và elastane lại với nhau. Cùng lúc đó, Alaïa lại chọn khai thác chất liệu Lycra cùng các loại sợi tổng hợp khác để tạo nên những chiếc đầm ống bám chặt lấy từng đường cong cơ thể. Trái ngược hoàn toàn với sự nóng bỏng ấy, các nhà mốt như Calvin Klein, Jil Sander và Miuccia Prada lại mang lên sàn diễn một phiên bản tube dress mềm mại và tiết chế hơn, biến chiếc váy ống này trở thành lời tuyên ngôn đanh thép cho triết lý Reductionist (tối giản hóa mọi chi tiết).

Đến đầu những năm 2000, cùng với sự bùng nổ mạnh mẽ của thời trang nhanh (Fast Fashion), tube dress chính thức được bình dân hóa để trở thành chiếc váy tiệc tùng kinh điển của cả một thế hệ trẻ. Cơn sốt phổ biến này còn được tiếp thêm một nguồn nhiệt lượng khổng lồ khi hàng loạt biểu tượng văn hóa đại chúng thời bấy giờ như Paris Hilton, Lindsay Lohan và Rihanna liên tục lăng xê thiết kế đầm ống quyến rũ này, từ những khoảnh khắc đời thường cho đến sự xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông.

Tube dress trong lịch sử điện ảnh

Cuộc tranh luận dai dẳng quanh tube dress về việc liệu nó rốt cuộc là biểu tượng giải phóng cơ thể hay chỉ là một công cụ siết chặt và tình dục hóa phụ nữ thực chất đã được nhen nhóm thông qua màn ảnh bạc. Ngay từ năm 1946, trong bộ phim “Gilda”, nữ minh tinh Rita Hayworth đã tạo nên một “cơn địa chấn” dư luận khi lần đầu tiên xuất hiện với một chiếc váy không dây. Thiết kế mang tên “Nude Look” này ngay lập tức phải đối mặt với làn sóng phản đối gay gắt từ các nhà hoạt động Công giáo tại Mỹ vì bị cho là quá hở hang. Cùng giai đoạn đó, giới chức quân đội Mỹ thậm chí còn ra lệnh cấm vợ của các binh lính mặc những trang phục để lộ da thịt, bao gồm cả kiểu váy không dây kể trên.

Bước sang đầu thập niên 1990, tube dress có một bước chuyển mình mạnh mẽ để trở thành biểu tượng của sự gợi cảm “không cần xin phép”, đồng thời dần biến thành bộ đồng phục quen thuộc của hình mẫu Femme Fatale hiện đại. Trong bộ phim “Pretty Woman” (1990), chiếc váy hai tông màu phối cùng chi tiết vòng kim loại góp phần định danh cho chính vị thế ban đầu của nhân vật do Julia Roberts thủ vai, một cô gái vừa đứng bên lề xã hội nhưng lại vừa bùng nổ sức hút giới tính.

Không lâu sau, chất liệu co giãn ôm sát của tube dress lại được điện ảnh đẩy sang một tầng nghĩa hoàn toàn mới để biến thành chiếc váy của tội ác. Bộ phim “Basic Instinct” (1992) chính là ví dụ điển hình khi chiếc váy trắng cổ cao mà Sharon Stone mặc trong cảnh quay thẩm vấn nổi tiếng đã trở thành một thứ vũ khí quyến rũ đầy toan tính. Cùng mạch cảm xúc đó, “True Lies” (1994) lại khắc họa cú lột xác ngoạn mục của nhân vật do Jamie Lee Curtis thủ vai, khi từ một người phụ nữ rụt rè, cô đã biến thành một điệp viên gợi cảm chỉ bằng hành động dứt khoát xé bỏ những chi tiết bèo nhún trên chiếc váy kín đáo trước gương.

Song song với hình ảnh của những người phụ nữ trưởng thành đầy chủ động, tube dress cũng len lỏi vào trí tưởng tượng của các cô gái tuổi teen như một vật phẩm cấm, mà cũng chính vì bị cấm đoán nên nó lại càng trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Trong bộ phim “Clueless” (1995), khoảnh khắc Cher do Alicia Silverstone thủ vai bước qua mặt cha mình trong chiếc mini dress màu trắng của Calvin Klein đã đóng đinh váy ống như một biểu tượng tối thượng cho sự khiêu khích của tuổi trẻ.

Nhiều năm sau, tinh thần ấy một lần nữa quay trở lại trong “The Bling Ring” (2013) của đạo diễn Sofia Coppola, khi Emma Watson diện những chiếc váy ôm sát như món đồng phục gắn liền với hình ảnh của một cô gái ngầu và nổi loạn. Phim truyền hình cũng góp phần khuếch đại sức sống bền bỉ cho tube dress, từ những bộ cánh đầy thời thượng của Carrie Bradshaw trong “Sex and the City” cho đến loạt váy không dây siêu bó làm nên thương hiệu của cả Serena van der Woodsen và Blair Waldorf trong thế giới của “Gossip Girl”.

Tube dress trong thời trang đương đại

Sự trở lại đầy mạnh mẽ của tube dress trong thời trang đương đại và việc món đồ này chính thức trở thành một biểu tượng quen thuộc trong tủ đồ của mọi cô gái, gắn liền với tầm ảnh hưởng lớn của Kim Kardashian. Thông qua thương hiệu Skims, Kim đã có một bước đi táo bạo khi lai tạo chiếc đầm quây truyền thống với dòng nội y định hình cơ thể, từ đó tạo ra phiên bản maxi tube dress vừa mang tinh thần tối giản lại vừa có khả năng tôn dáng tuyệt vời.

Nhờ vào hiệu ứng lan truyền mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội, thiết kế này nhanh chóng được định vị như một món đồ “phải có” của giới mộ điệu. Bản thân Kim Kardashian cũng từng khẳng định đây là chiếc váy mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng nên sở hữu trong đời. Chính vì vậy, chiếc maxi tube dress của Skims không chỉ xuất hiện phổ biến như một trang phục dạo phố hàng ngày hay đôi khi được nâng cấp thành đầm dự tiệc sang trọng, mà nó còn được phái đẹp tận dụng làm lớp váy lót hoàn hảo giúp các bộ trang phục khác lên phom chuẩn chỉnh hơn nhờ hiệu ứng định hình cơ thể.

Tại các mùa Tuần lễ Thời trang gần đây, chiếc váy ống này tiếp tục được các nhà mốt “bẻ hướng” theo nhiều phong cách khác nhau, tạo nên một giai đoạn phân mảnh thẩm mỹ độc đáo khi các nhà thiết kế không ngừng thử nghiệm những chất liệu và cấu trúc mới lạ. Chẳng hạn như tại CHANEL, Giám đốc sáng tạo Matthieu Blazy đã giới thiệu những chiếc tube dress sáng tạo trong bộ sưu tập Resort 2027 nhằm gợi nhắc đến phom dáng đồ bơi phóng khoáng của phụ nữ vào thập niên 1920.

Trong khi đó, thương hiệu Saint Laurent lại chọn khai thác phiên bản tube dress bằng chất liệu gấm damask và ren nhằm nhấn mạnh vào vẻ đẹp gợi cảm đầy tính nghệ thuật. Ngược lại, Ferragamo lại mang đến một hướng tiếp cận nổi bật hơn hẳn với mẫu váy ống ánh vàng bóng bẩy, tạo ra hiệu ứng chuyển động mềm mại tựa như một dòng chất lỏng lấp lánh trên sàn catwalk.

Bên cạnh đó, một số nhà thiết kế khác lại lựa chọn quay về với tinh thần của thập niên 1990 khi đưa lên sàn diễn những mẫu tube dress ôm sát đi kèm chi tiết dây mảnh tinh tế. Tiêu biểu là Pieter Mulier trong bộ sưu tập mới nhất của nhà Alaïa, đã phát triển mẫu váy này trên nền chất liệu technical jersey để làm nổi bật tính ứng dụng cao và kỹ thuật cắt may thượng thừa. Trong khi đó, Demna Gvasalia tại Gucci lại trình làng loạt váy stretch liền mạch không đường may, đồng thời tái hiện trực tiếp chiếc váy trắng mang tính biểu tượng trong bộ phim “Basic Instinct” ngay ở look mở màn đầy ấn tượng của show diễn.

Tube dress có đang dần “bảo thủ hoá”?

Trong các bộ sưu tập thời trang gần đây, một nghịch lý vô cùng thú vị đang diễn ra với chiếc tube dress, món đồ vốn dĩ luôn gắn liền với tinh thần phóng khoáng và gợi cảm. Thay vì những phiên bản hở vai, ôm sát và khoe trọn những khoảng da thịt như hình dáng quen thuộc trong tâm trí nhiều người, váy ống giờ đây lại xuất hiện ngày càng nhiều dưới một diện mạo kín đáo đến bất ngờ với thiết kế cổ cao, phom dáng dài và che phủ gần như toàn bộ cơ thể.

Hàng loạt thương hiệu danh tiếng như Victoria Beckham, Matières Fécales, Mugler và Schiaparelli đang cùng nhau hướng đến kiểu váy ống mang tinh thần không để lộ dù chỉ một inch da thịt nào. Thế nhưng, sự tối giản tuyệt đối trong mức độ hở hang này không hề khiến các thiết kế bớt đi sức hút. Ngược lại, nó tạo ra một cảm giác nghiêm cẩn, thậm chí có phần lạnh lùng. Xu hướng này còn trở nên kịch tính và có chủ đích hơn qua cách Alain Paul xử lý những chiếc váy ống trên sàn diễn, với một thiết kế được quấn chặt quanh cơ thể người mặc nhìn giống như một xác ướp.

Những ví dụ điển hình này đã cho thấy làn sóng bảo thủ đang tác động mạnh mẽ đến thời trang đương đại lớn đến mức nào, khi ngay cả một trong những trang phục từng được coi là táo bạo nhất cũng đang bị kéo về phía của sự kín kẽ và kiểm soát. Điều đáng nói là dù váy ống vốn sở hữu tiềm năng thích nghi rất tốt với nhiều phom dáng người khác nhau, các thương hiệu lớn vẫn lựa chọn tiếp tục đóng khung nó vào hình mẫu cơ thể mảnh mai theo đúng quy chuẩn cổ điển.

Chính vì vậy, khi chiếc váy ống bị trói buộc trong một chuẩn mực hình thể khắt khe, đồng thời lại được bọc kín bằng tinh thần tiết chế nghiêm ngặt, lời hứa ban đầu về sự tự do, thứ giá trị cốt lõi từng khiến nó trở thành một biểu tượng thời trang, đang đứng trước nguy cơ bị biến mất hoàn toàn.