Bối cảnh mộc mạc, giai điệu hoài niệm và mối tình ngọt ngào đầy trúc trắc, Hẹn em ngày nhật thực nhanh chóng trở thành bộ phim gây sốt phòng vé và để lại nhiều khoảng lặng trong lòng người xem. Ở xóm đạo Trà Mây những năm 1990, có lá thư tình mãi mãi không được gửi đi và cả những nỗi niềm chưa được tỏ bày giữa mẹ và con gái.
Mang vẻ đẹp thuần khiết và nội lực, hoa Ly vì thế còn được xem là biểu tượng của sự sinh sôi, lòng bao dung và tình mẫu tử. Mẹ và con, mỗi người đều là phiên bản hoa Ly với cách lý giải rất riêng về tình yêu thương. Mẹ yêu con nên muốn vẹn toàn mọi thứ vì con. Con yêu mẹ nhưng cũng muốn được sống cuộc đời của riêng mình.
Vậy làm thế nào để cân bằng những mong ước của cả hai? Liệu khi hoa Ly nở vào ngày khoảnh khắc nhật thực, mọi xung đột giữa mẹ và con có thể hóa giải? NSND Lê Khanh và diễn viên Thiên Ân sẽ mang đến những cách lý giải riêng dưới góc nhìn của mẹ và con gái.
Nét diễn thô mộc và có phần bản năng, Thiên Ân được đạo diễn Lê Thiện Viễn “chọn mặt gửi vàng” cho dự án này. Cô và nhân vật nữ chính đều có chung tên gọi, đều là những cô gái mộc mạc và hết lòng vì tình yêu. Tuy nhiên, Thiên Ân ngoài đời thật lại có phần cá tính và vững vàng hơn vì sống tự lập khá sớm.
Trái ngược với cô, Thiên Ân trong phim lại có phần mong manh với nhiều giằng co nội tâm giữa tình yêu và gia đình. Ở vùng xóm đạo thanh bình, Thiên Ân lớn lên trong sự chở che của Chúa và tình yêu thương của mẹ. Nhưng khi tình thương bị bủa vây bởi định kiến và những vết thương chưa được chữa lành, điều đó lại khiến mối quan hệ mẹ con trở nên mệt mỏi bởi sự kiểm soát và sắp đặt. Vì không muốn con gặp phải những tổn thương như mình đã từng, bà Hoa ra sức cản ngăn khi biết con yêu người ngoại đạo.
Thiên Ân hiếu thảo nhưng đồng thời cũng rất kiên định, cô tin chuyện tình của mình sẽ không trở thành bản sao của cha mẹ. Để tránh khỏi cuộc hôn nhân sắp đặt, Thiên Ân đã chọn vào nhà dòng như một cách để mẹ an tâm và có thể chờ An Thiên quay về. Bởi lẽ, nếu cô chọn chạy trốn cùng Thiên, phải chăng cô cũng đang lặp lại những nỗi đau mà cha mình từng gây ra trong quá khứ?
Xâu chuỗi những tình tiết đã qua, nhân vật Thiên Ân được xem là đại diện cho thế hệ những người con sống theo quan niệm cha mẹ đặt đâu con ngồi đó, lớn lên trong sự bảo bọc, yêu thương nhưng đồng thời cũng mang nhiều nỗi sợ. Yêu gia đình nhưng cũng muốn được tự do. Muốn chứng minh bản thân nhưng cũng sợ làm cha mẹ buồn lòng. Mâu thuẫn nội tâm cứ thế tạo nên xung đột khi cả hai phía đều chưa thật sự đối diện vào vấn đề của nhau.
Mượn hình ảnh người mẹ công giáo với nhiều định kiến thường thấy trong xã hội về người ngoại đạo, đạo diễn Lê Thiện Viễn đã khắc họa thành công hình ảnh bà Hoa có phần cực đoan nhưng vẫn mang dáng dấp quen thuộc của nhiều người mẹ Việt - tảo tần, nhiều lắng lo, vui vì con, làm vì con và cũng vì con mà che giấu đi nỗi buồn. Vì vậy, không riêng nghệ sĩ Lê Khanh, nhân vật bà Hoa cũng khiến nhiều khán giả như nhìn thấy chính mình trong đó.
Trong phim, bà Hoa hiện lên như một người mẹ hà khắc và cực đoan, luôn tìm cách kiểm soát cuộc đời con gái bằng những nguyên tắc tưởng như không thể lay chuyển. Tuy nhiên, ẩn sau sự khó tính ấy là một người phụ nữ mang nhiều tổn thương chưa từng được chữa lành. Những vết nứt từ tình cảm quá khứ khiến bà nhìn tình yêu bằng sự hoài nghi và phòng vệ hơn là tin tưởng.
Chính vì chưa thật sự bước ra khỏi những đổ vỡ của đời mình, bà Hoa vô thức áp đặt nỗi sợ ấy lên Ân. Bà chọn bảo vệ con gái bằng sự khắt khe, dùng chính kinh nghiệm đau thương của mình để “cứu vãn” tình yêu của con. Nhưng khi bà càng cố định hướng cuộc đời Ân bằng những bài học của quá khứ, bà càng đẩy con gái ra xa và vô tình khiến những bi kịch về sau trở nên phức tạp hơn.
Sự cực đoan của bà vừa đáng trách, vừa đáng thương, bởi sâu bên trong đó là người phụ nữ cần được "chữa lành" từ tổn thương của chính mình.
Từ góc nhìn ấy, bộ phim không chỉ kể câu chuyện riêng của một gia đình mà còn phản chiếu sự chuyển dịch trong tư duy làm cha mẹ qua nhiều thế hệ. Nếu trước đây tình thương thường đi cùng sự áp đặt và hy sinh, thì ngày nay cha mẹ có xu hướng học cách đồng hành cùng con nhiều hơn. Tuy nhiên, khoảng cách thế hệ chưa bao giờ thực sự biến mất. Bởi dù ở thời nào, việc lắng nghe và trò chuyện với nhau bằng sự thấu cảm vẫn luôn là điều khó nhất trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái.
Nhiều khi, chính tình yêu thương lại trở thành nguyên nhân của những tổn thương âm thầm. Cha mẹ nghĩ mình bảo vệ con bằng kinh nghiệm sống, trong khi con cái lại khao khát được thấu hiểu và tự đưa ra lựa chọn cho cuộc đời mình. Khi cả hai đều nhân danh tình thương nhưng thiếu đi sự đối thoại, khoảng cách giữa các thế hệ cũng vì thế mà ngày một lớn dần.
Vì vậy, để tạo kết nối an toàn và lành mạnh trong mối quan hệ gia đình, cha mẹ và con cái cần học cách nói lời yêu thương xuất phát từ trái tim, đồng thời lắng nghe với cái tâm thật nhẫn để thấu hiểu và hạn chế những áp đặt theo mong muốn cá nhân. Con có lý của con, cha mẹ có lý của cha mẹ. Khi lắng nghe với cái tâm phán xét và không thấu cảm theo quan điểm của thế hệ kia, chúng ta sẽ không có cơ hội để được nghe những lời tâm sự thật. Nếu cuối cùng con vẫn chọn cách của mình, đồng nghĩa con đã nhìn nhận rõ vấn đề và có khả năng tự chịu trách nhiệm về những gì mình đang làm. Khi đó, cha mẹ hãy để con được tự do lựa chọn. Vì con cũng có quyền vấp ngã để trưởng thành.
