Ẩn dật mang đến cân bằng hay lạc lối cho người trẻ?
Nếu là một tín đồ làm đẹp, hẳn bạn biết đến cái tên Michelle Phan. Cô được mệnh danh là “phù thủy trang điểm” cũng như một trong những Youtuber đầu tiên đưa phong cách làm đẹp, trang điểm cá nhân lan tỏa toàn cầu với hàng trăm triệu lượt xem. Tuy nhiên, chặng đường 10 năm kiến tạo nội dung không ngừng nghỉ và vận hành doanh nghiệp lớn như Ipsy khiến cô rơi vào tình trạng kiệt quệ tâm lý. Vô thức cuốn trôi trong danh vọng và tiền bạc khiến Michelle mất dần kết nối với bản thân và trở nên lạc lối. Chẳng báo trước một lời, cô chọn rút lui. Xuyên suốt ba năm ẩn dật, cô gần như tách rời khỏi thế giới ảo, cho phép bản thân đi sâu vào tĩnh lặng để chữa lành và học cách lắng nghe bản thân. Cô chu du khắp nơi, đắm mình vào những nền văn hóa đa dạng như một cách nới rộng biên độ tâm hồn.
Ngày trở lại với video “Why I Left”, Michelle đã trải lòng với một lời tâm sự đầy đắt giá: “Money can buy you comfort, but it cannot buy you peace of mind. The weight of expectations became too heavy to carry…True freedom is when you can walk away from everything that weighs you down”. Quả thật vậy, sau ba năm “tắt sóng” để tìm lại chính mình, Michelle Phan quay về công việc với phiên bản hoàn toàn mới. Cô dần biết trân quý đời tư, chăm sóc sức khỏe tinh thần và tái định nghĩa thành công bằng niềm vui nội tại. Câu chuyện của Michelle Phan vì thế cũng gợi mở nhiều suy ngẫm về lựa chọn sống ẩn dật của các bạn trẻ.
Ẩn dật có đồng nghĩa trốn chạy vô thức?
Trong thời đại tất bật hôm nay, không ít người trẻ cũng chọn rút lui khỏi thành phố và sống chậm ở vùng biển xanh hay núi non yên bình. Nguyên nhân phổ biến, cũng như Michelle Phan, nhen nhóm từ những suy kiệt thể chất lẫn tâm hồn. Một số lý do khác xuất phát từ nỗi chán nản, loay hoay và mất định hướng trong dòng chảy đô thị xô bồ và huyên náo. Tất nhiên, cũng có người bén duyên với ẩn dật vì nhu cầu mở rộng trải nghiệm hay đi tìm ý nghĩa nhân sinh. Dẫu mục đích đa dạng đến đâu, bên trong không gian nội tâm của mỗi người đều đã phát sinh những tín hiệu mới thôi thúc họ phải nghiêm túc lắng nghe và đưa ra quyết định mang tính bước ngoặt.
Đặt chân đến những vùng đất khác nhau, ta luôn có khả năng bắt gặp những nhóm người trẻ như thế. Phần lớn đều chọn ẩn dật để tìm cho mình một quãng nghỉ riêng và nhờ lẽ đó, họ dễ dàng trở về cuộc sống thường nhật nhưng với một tâm thế đã hoàn toàn chuyển biến. Tuy nhiên, những người chọn rút lui mà không mảy may một lý do chính đáng, vô hình chung, họ cứ thế vô thức cuốn theo ngoại cảnh và sa đà vào những thói quen tâm trí như thích sợ va chạm xã hội, e ngại bon chen hay nỗi lo gánh vác trách nhiệm và nghĩa vụ,... Bằng thái độ ấy, họ đang tự đưa mình vào sự cô lập, lạc lối và yếu đuối.
Suy cho cùng, ẩn dật nên là một quãng “sạc đầy năng lượng” một cách có ý thức. Chẳng ai có thể ru mình mãi trong sự tách biệt, bởi thức tỉnh lẫn hòa nhập cuộc sống mới là lẽ tự nhiên. Sự tái xuất của một Michelle Phan đầy mạnh mẽ hay hành trình tìm lại niềm vui của vô số người trẻ sau những tháng ngày “rút lui” đã minh chứng cho sự thật ấy, rằng lùi lại đôi khi là cách để mở rộng tầm nhìn và trao cho chính mình cơ hội tái sinh thêm lần nữa.
Chốn ẩn dật lý tưởng bên ngoài chưa hẳn là an nhiên thực sự
Ngày nay, các khóa retreat ngày càng phổ biến, đáp ứng nhu cầu tạm rời xa nhịp sống thường nhật để tìm lại sự cân bằng bên trong. Những trải nghiệm như nghỉ dưỡng giữa thiên nhiên, thưởng thức ẩm thực chay, tham gia các buổi thiền định, yoga hay lắng nghe âm thanh từ chuông xoay thường được xem là cơ hội để cơ thể và tâm trí được nghỉ ngơi, tái tạo. Thế nhưng, cảm giác bình yên ấy đôi khi chỉ trọn vẹn trong khuôn khổ của một kỳ retreat. Khi trở lại với đời sống thường nhật, không ít người lại cảm thấy chông chênh, thậm chí khó thích nghi với những áp lực và trách nhiệm vốn có. Sự lưu luyến đối với khoảng thời gian tĩnh tại có thể khiến hiện thực trở nên nặng nề hơn, bởi thực chất, tâm trí vẫn đang hướng về trạng thái an yên lý tưởng thay vì học cách tìm thấy sự cân bằng ngay trong những bộn bề của cuộc sống.
Về bản chất, retreat nên được nhìn nhận như một khoảng lặng để mỗi người có thời gian nhìn lại bản thân, nhận diện những bất ổn, tái tạo năng lượng và vững vàng hơn khi quay lại nhịp sống thường nhật. Vì thế, điều cần thay đổi đôi khi không nằm ở môi trường sống, mà ở cách chúng ta suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề. Một kỳ retreat có thể mang đến khoảng thời gian tĩnh lặng cần thiết nhưng không thể thay thế khả năng tự điều chỉnh và thích nghi khi trở về với thực tại. Nếu quá phụ thuộc vào sự bình yên của một không gian được sắp đặt sẵn, chúng ta dễ hình thành tâm lý né tránh, trở nên thiếu linh hoạt trước những biến động và thử thách vốn là một phần tất yếu của cuộc sống.
Tự tạo khoảng lặng chất lượng mỗi ngày
Hồi còn là chàng thanh niên 19 tuổi, Steve Jobs đã đặt chân đến Ấn Độ tìm kiếm giác ngộ và thực hành thiền định. Về sau, ông duy trì thói quen thiền mỗi ngày như một cách “rút lui” khỏi bề bộn đời sống. Trong lĩnh vực sáng tạo và công nghệ, nơi thông tin liên tục thay đổi và áp lực luôn hiện hữu, khả năng tập trung trở thành điều kiện quan trọng để tư duy đổi mới. Vì vậy, thiền định giúp ông xoa dịu tâm trí, từ đó tạo khoảng trống cho sự tập trung và những ý tưởng mới.
Tương tự câu chuyện của Steve Jobs, bạn có thể tự tạo những khoảng nghỉ chất lượng từ những thói quen đơn giản trong ngày. Đó có thể là dành 10-15 phút thiền định hoặc tập trung vào hơi thở, đi bộ giữa không gian xanh, đọc vài trang sách, nghe nhạc hoặc viết nhật ký cũng là những cách để bạn chậm lại và kết nối với cảm xúc của chính mình. Bên cạnh đó, bạn có thể thử thiết lập những khoảng thời gian không sử dụng điện thoại, hạn chế tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội và các thiết bị điện tử.
Nếu một quãng ẩn dật khiến cho bạn trở nên mong manh và lạc lối, có thể, bạn chưa tìm được cách tiếp cận phù hợp. Một Steve Jobs đã từng thực hiện hành trình về phương Đông, nhưng sau khi biết được bí kíp thiền định có thể giúp cân bằng thân-tâm-trí, ông đã lập tức ứng dụng nó trong cuộc sống đầy bận rộn. Khi một người có thể trui rèn bản thân để tìm được sự cân bằng giữa những guồng quay, họ chẳng còn nhu cầu cho sự ẩn dật nào mang tính ngoại cảnh. Nhưng nếu con người không nắm được bí quyết ấy, họ vẫn sẽ lãng phí thời gian để tìm kiếm cách sống lý tưởng nhưng rốt cuộc lại chẳng thể giúp họ vững bền.