Phim hoạt hình Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng (tựa tiếng Anh: Nobody) từng gây sốt tại phòng vé nước nhà, lập kỷ lục là phim hoạt hình 2D Trung Quốc ăn khách nhất lịch sử. Tác phẩm của đạo diễn Ư Thủy cũng nhanh chóng thu hút sự chú ý của khán giả Việt.

Phần lớn ý kiến đánh giá kịch bản sâu sắc. Ẩn sau lớp vỏ hài hước là những chiêm nghiệm gai góc về thân phận, giai cấp và khát khao được công nhận của những người bên lề xã hội.

Hành trình của những kẻ vô danh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Tây Du Ký kinh điển, Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng mang đến góc nhìn mới về hành trình đi tìm ý nghĩa tồn tại của những kẻ bên lề. Phim không theo chân các nhân vật quen thuộc mà chọn 4 tiểu yêu quái vô danh tại núi Lãng Lãng, gồm: Một con heo rừng, một con cóc, một con khỉ và một con chồn.

Giả dạng đoàn thỉnh kinh, bộ tứ lên đường sang Tây Trúc không vì lý tưởng cao cả, mà chỉ để tìm chỗ đứng cho chính mình. Nhưng trên hành trình ấy, họ vô tình cứu giúp dân làng và dần được nhìn nhận như những anh hùng thực sự.

Giống nhóm Tôn Ngộ Không, các nhân vật trong phim cũng có tính cách khác biệt. Heo tinh cứng đầu, luôn khao khát thay đổi số phận. Cóc tinh thường “bàn lùi” và e ngại rủi ro. Chồn tinh lắm mồm, nói nhiều nhưng toàn lời vô bổ, lại hay bịa chuyện. Khỉ đột tinh thì hướng nội, nhút nhát, chẳng hề có khí chất Tề Thiên Đại Thánh.

Họ là những kẻ không hào quang, không danh phận hay vị trí, chỉ mong thoát khỏi kiếp sống bấp bênh ở núi Lãng Lãng. Những nhân vật ấy đại diện cho tầng lớp dưới đáy xã hội, những “người vô danh” luôn vật lộn để được nhìn thấy và thừa nhận, đúng như tên phim tiếng Anh Nobody.

Không phải là câu chuyện “zero to hero” quen thuộc, hành trình giả danh của 4 tiểu yêu chỉ là chuỗi lựa chọn vụn vặt của những cá thể nhỏ bé giữa dòng đời. Nhưng qua những va chạm đó, bộ tứ cũng trưởng thành hơn và dần tìm thấy giá trị bản thân.

Ẩn dụ sâu cay về xã hội hiện đại

Thông qua câu chuyện về nhóm tiểu yêu, kịch bản phim khéo léo cài cắm những ẩn dụ về xã hội hiện đại. Núi Lãng Lãng hiện lên như một thế giới thu nhỏ. Ở đó, tồn tại một hệ thống phân cấp khắc nghiệt: Các đại yêu quái quyền lực thống trị Đại Vương động, còn những tiểu yêu quái cấp thấp bị coi thường, phải lao động nặng nhọc nhưng gần như không có cơ hội đổi đời.

Kỳ lạ thay, xã hội yêu quái ấy lại chẳng khác nhiều so với thế giới con người ngày nay. Hình ảnh các tiểu yêu phải “thi tuyển” để được vào Đại Vương động phản chiếu cơ chế đầy khắc nghiệt của thị trường lao động, nơi kẻ yếu thế dễ bị gạt ra bên lề, còn quyền lực nằm trong tay số ít.

Những chi tiết trong phim đơn giản nhưng dễ tạo liên tưởng đến đời thường. Như cảnh heo tinh dùng lông cọ rửa chiếc nồi dầu nghìn năm rồi bị sếp quát mắng vô lý, hay cóc tinh cam chịu vị trí “siêu quèn” chỉ vì sợ thay đổi. Đó đều là hình ảnh phản chiếu môi trường làm việc hiện đại với KPI vô nghĩa, cấp trên thay đổi quyết định liên tục còn nhân viên buộc phải “tự nguyện” hy sinh.

Ở tầng sâu hơn, Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng chạm đến những vấn đề mang tính phổ quát như gánh nặng cơm áo, khủng hoảng hiện sinh, sự chênh lệch giai cấp… Núi Lãng Lãng trở thành biểu tượng cho những cộng đồng yếu thế, nơi con người buộc phải sống nép mình dưới bóng kẻ mạnh. Hành trình thỉnh kinh giả mạo cũng trở thành hành trình đi tìm ý nghĩa sống, học cách trưởng thành và hy sinh.

Chạm đến cảm xúc người xem

Chọn một câu chuyện kinh điển, từng được kể không biết bao nhiêu lần, Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng lại mang đến nhiều bất ngờ nhờ sự tươi mới và gần gũi. Nhiều khán giả đánh giá phim khiến “trẻ con cười còn người lớn khóc”. Bởi lẽ, ở ngoài kia vẫn có không ít “kẻ vô danh” đang vật lộn mưu sinh, khao khát được công nhận nhưng luôn bị bỏ lại phía sau.

Tất nhiên, Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng khó thể thành công đến thế nếu thiếu phần hình ảnh được trau chuốt kỹ lưỡng. Phim sử dụng đồ họa 2D truyền thống với nét vẽ mộc mạc, màu sắc tiết chế và bố cục gợi nhiều tầng cảm xúc, tạo nên một thế giới vừa hư ảo vừa rất đời.

Tác phẩm cũng không hứa hẹn cái kết cổ tích kiểu “thành công vang dội” mà để lại dư âm mở. Ở cảnh cuối cùng, các tiểu yêu vẫn là kẻ vô danh nhưng họ đã thay đổi cách nhìn về bản thân lẫn con đường lựa chọn.

Quan trọng hơn cả, họ đã sống hết mình và để lại dấu ấn trong lòng người khác. Đó chính là minh chứng thuyết phục cho câu nói: Giá trị thật sự nằm ở hành trình, không phải đích đến.

Sau hai phần phim Na Tra, sự xuất hiện của Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng cho thấy hoạt hình Trung Quốc đang ngày càng chiếm được vị thế trên bản đồ điện ảnh thế giới. Thành công của các nhà làm phim xứ tỷ dân là đã biến chất liệu kinh điển thành những câu chuyện nhỏ bé, đời thường nhưng chạm đến cảm xúc rất thật của con người hiện đại.