Đằng sau vẻ đẹp tĩnh tại của vị Hoàng hậu cuối cùng là một tư duy thẩm mỹ đi trước thời đại. Không lạm dụng son phấn cầu kỳ, chính lối trang điểm mộc mạc cùng mái tóc ngắn kiêu hãnh của Nam Phương Hoàng hậu đã trở thành bản tuyên ngôn mạnh mẽ về phẩm hạnh, khí chất và trí tuệ của phụ nữ.
Trước đây, định nghĩa cái đẹp của phụ nữ là “răng đen, mắt phượng” với tập tục nhuộm răng, dùng kỹ thuật vấn tóc để kéo xếch đuôi mắt, tỉa lông mày mảnh như lá liễu và dùng bột than để kẻ viền mắt. Song, Hoàng hậu Nam Phương - người có tư tưởng tiến bộ và vốn được tiếp cận với văn hóa Pháp từ nhỏ - đã thay đổi hoàn toàn chuẩn mực này để mở ra thời kỳ mới cho nhan sắc Việt.
Khi phần đông phụ nữ vẫn giữ tục nhuộm răng đen, lựa chọn để răng trắng của Hoàng hậu cũng được xem là biểu tượng mạnh mẽ cho phong trào “tân thời” lúc bấy giờ. Sắc sảo nhưng không phô trương, lúc sinh thời, bà thường chuộng những sắc son nhẹ như hồng san hô hay đỏ thuần, đủ để gương mặt thêm sức sống mà vẫn giữ vẻ nền nã.
Về lông mày, Hoàng hậu vẫn giữ dáng lá liễu, cong nhẹ ở phần đuôi để tạo vẻ mềm mại, nữ tính cho gương mặt. Người dân thường rất hiếm thấy Bà kẻ mắt đậm. Đường kẻ mắt sát chân mi hợp với dáng mắt một mí, đồng thời tôn lên vẻ hiền hòa nhưng không kém phần thông tuệ.
Dưới triều đại phong kiến, mái tóc của người phụ nữ bộc lộ rất nhiều về phận vị. Phụ nữ quý tộc triều Nguyễn bắt buộc phải để tóc dài, rẽ ngôi, búi gọn phía sau hoặc vấn chặt dưới chiếc khăn vành dây để thể hiện sự đoan trang, lễ giáo. Tuy nhiên, từ thuở nhỏ, Nguyễn Hữu Thị Lan (tên khai sinh nguyên bản của Nam Phương Hoàng hậu) đã chuộng mái tóc cắt ngắn và duy trì đến mãi về sau. Vốn là người trí thức Tây học, mái tóc ngắn là cách để bà khẳng định quyền tự chủ đối với cơ thể và diện mạo của mình.
Dù là tóc ngắn, nhưng kiểu tóc của Hoàng hậu thay đổi vô cùng tinh tế. Khi cử hành lễ nghi, Bà tuân thủ nghiêm ngặt truyền thống với mái tóc rẽ ngôi giữa, vấn gọn gàng và đội khăn vành dây màu vàng óng - màu sắc vốn trước đây chỉ dành cho những người đứng đầu Hoàng thất. Thường ngày hoặc khi ngoại giao, Đệ nhất phu nhân Nam Phương thường ưa chuộng kiểu tóc ngắn uốn sóng nước Marcel. Do chịu ảnh hưởng từ những năm tháng học tập tại trường nữ sinh Couvent des Oiseaux (Pháp), Nguyễn Hữu Thị Lan mang về nước kiểu tóc uốn sóng lọn to (Marcel wave) ôm sát khuôn mặt hoặc tóc chignon bới thấp. Đây là kiểu tóc thịnh hành nhất của giới quý tộc Paris thập niên 1930, mang lại vẻ sang trọng và hiện đại.
