Nữ phi hành gia Christina Koch là thành viên của Artemis 2, sứ mệnh có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA). Sứ mệnh dự kiến phóng vào tháng 4 tới và sẽ bay vòng quanh Mặt trăng trước khi trở về Trái đất sau khoảng 10 ngày.
Trước đó, NASA đã thực hiện sứ mệnh Artemis 1 vào năm 2022, phóng một tên lửa không người lái bay quanh Mặt trăng, đánh dấu lần đầu tiên nước Mỹ quay lại “vệ tinh tự nhiên của Trái đất” kể từ sau chương trình Apollo hồi năm 1968.
Nếu thành công, nữ phi hành gia 47 tuổi sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử nhân loại nhìn thấy Mặt trăng ở cự ly gần, điều mà trước đó chỉ có 24 người đàn ông từng làm được trong các sứ mệnh Apollo hơn nửa thế kỷ trước.
Tham gia cùng chuyến bay lịch sử này còn có các phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover và Jeremy Hansen. Trong đó, phi hành gia Glover sẽ trở thành người da màu đầu tiên tham gia một chuyến bay có người lái tới vùng lân cận Mặt trăng.
Sứ mệnh Artemis 2 không hạ cánh xuống bề mặt Mặt trăng nhưng sẽ đưa con người tiến xa vào không gian hơn so với bất kỳ chuyến bay nào kể từ năm 1972. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho các nhiệm vụ tiếp theo, bao gồm kế hoạch đưa con người quay lại Mặt Trăng và tiến đến Sao Hỏa.
Từ vùng đất tận cùng Trái đất đến những vì sao
Hành trình đến Mặt trăng của phi hành gia Koch không bắt đầu từ bệ phóng ở Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC) tại tiểu bang Florida mà từ những vùng đất xa xôi và khắc nghiệt nhất trên Trái đất.
Sinh ra tại tiểu bang Michigan và lớn lên ở tiểu bang North Carolina, bà sớm nuôi dưỡng niềm yêu thích khám phá. Những mùa hè làm việc tại trang trại của gia đình giúp bà quen với các công việc lao động vất vả và các thử thách về thể chất. Trên bức tường phòng ngủ thời niên thiếu của nữ phi hành gia từng treo những tấm bản đồ Nam cực, ảnh chụp các vùng đất xa xôi và hình ảnh vũ trụ bao la. Trong số đó có bức ảnh Earthrise nổi tiếng được chụp trong sứ mệnh Apollo 8, ghi lại khoảnh khắc Trái đất “mọc lên” phía sau đường chân trời của Mặt trăng.
“Nhìn thấy bức ảnh ấy và biết rằng có một con người đứng sau ống kính khiến tôi vô cùng kinh ngạc. Nó làm thay đổi cách chúng ta nhìn về chính hành tinh của mình”, bà Koch chia sẻ.
Sau khi tốt nghiệp hai bằng cử nhân về kỹ thuật điện và vật lý, cùng bằng thạc sĩ kỹ thuật điện tại Đại học tiểu bang North Carolina, bà bắt đầu sự nghiệp tại Trung tâm Không gian Goddard (GSFC) của NASA với vai trò kỹ sư điện.
Trước khi trở thành phi hành gia, bà Koch từng làm việc trong những môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh. Bà sống trọn một năm tại Trạm Nam Cực Amundsen-Scott , trải qua mùa đông băng giá ở Nam cực với nhiệt độ có thể xuống đến -80°C. Tại đây, bà tham gia cả đội cứu hỏa và đội tìm kiếm cứu nạn.
Bà cũng làm việc tại Greenland (Đan Mạch), Alaska (Mỹ) và vùng lãnh thổ American Samoa của Mỹ ở Nam Thái Bình Dương trong các dự án nghiên cứu khoa học môi trường và khí hậu.
'Nữ kỷ lục gia' của không gian
Vào năm 2013, bà Koch được tuyển chọn vào chương trình đào tạo phi hành gia của NASA. Chỉ vài năm sau, bà lập nên một cột mốc quan trọng trong lịch sử hàng không vũ trụ. Cụ thể, từ năm 2019 đến 2020, nữ phi hành gia sống 328 ngày liên tiếp trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), trở thành nữ phi hành gia có thời gian lưu trú ngoài không gian dài nhất trong một nhiệm vụ.
Trong thời gian này, bà tham gia hàng trăm thí nghiệm khoa học, bao gồm nghiên cứu tinh thể protein phục vụ phát triển dược phẩm và thử nghiệm in sinh học 3D trong môi trường vi trọng lực.
Bà Koch cũng thực hiện sáu chuyến đi bộ ngoài không gian, tổng cộng hơn 42 giờ, trong đó có ba chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên trong lịch sử cùng với nhà sinh vật học biển, nhà sinh lý học người Mỹ gốc Thụy Điển, đồng thời là phi hành gia của NASA Jessica Meir.
Những hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn đánh dấu bước tiến lớn về sự hiện diện của phụ nữ trong ngành hàng không vũ trụ - lĩnh vực từng được xem là gần như độc quyền của nam giới.
Cột mốc mới cho phụ nữ trong hành trình chinh phục không gian
Tháng 03/2023, bà Koch nhận tin mình được chọn tham gia Artemis II - một trong những sứ mệnh quan trọng nhất của NASA trong nhiều thập niên. Theo kế hoạch, sứ mệnh này sẽ thử nghiệm hệ thống hỗ trợ sự sống, liên lạc và khả năng điều khiển của tàu vũ trụ Orion khi bay sâu vào không gian. Những dữ liệu thu thập được sẽ giúp chuẩn bị cho các sứ mệnh đưa con người trở lại Mặt trăng.
Đối với nữ phi hành gia Koch, sứ mệnh này không chỉ là một bước tiến khoa học mà còn mang ý nghĩa biểu tượng.
“Một điều đẹp đẽ về Mặt trăng là tất cả chúng ta đều nhìn thấy cùng một Mặt trăng. Khi tôi sống ở Nam Cực, tôi thường nói với gia đình rằng chúng tôi đang nhìn cùng một thiên thể”, bà nói.
Theo bà Koch, việc khám phá Mặt trăng không chỉ nhằm chinh phục không gian, mà còn giúp con người hiểu rõ hơn về nguồn gốc của hệ Mặt Trời và chính hành tinh của mình.
“Mặt trăng không chỉ là biểu tượng của khám phá. Nó là ngọn hải đăng của khoa học”, bà nhấn mạnh.
‘Hãy làm những điều khiến bạn sợ’
Bà Koch thường nhắc đến lòng dũng cảm như yếu tố quan trọng nhất trong hành trình của mình. Trong một cuộc phỏng vấn, bà tiết lộ rằng bài học lớn nhất bà học được từ thời sinh viên là dám thử những điều tưởng chừng vượt quá khả năng.
“Hãy làm những điều khiến bạn cảm thấy sợ hãi hoặc bị thử thách. Chính khi đạt được chúng, bạn sẽ hiểu bản thân nhiều hơn và có thể tạo ra tác động lớn hơn cho thế giới”, bà Koch nói.
Nếu sứ mệnh Artemis II thành công, nữ phi hành gia Christina Koch không chỉ trở thành người phụ nữ đầu tiên bay quanh Mặt trăng, bà còn trở thành biểu tượng cho một thế hệ mới trong hành trình khám phá không gian, nơi những cột mốc từng được viết bởi nam giới nay đang dần được viết lại.
Bài: Cécile Uyên Phương