Thay vì tiếp tục tìm kiếm sự cực đoan trong những hình hài chưa từng tồn tại, Glenn Martens đưa Maison Margiela trở về với những thứ quen thuộc nhất của tủ đồ như: trench coat, tailoring, shirt, jersey, floral và evening wear,... Ở Spring 2027 Ready-To-Wear, sự nổi loạn đến từ những điều rất đỗi bình thường.

Những bông hoa khô rũ xuống đầy màu sắc phủ trên các bức tường dọc theo sàn diễn, gợi nhắc đến màn ra mắt của Raf Simons tại Dior năm 2012. Hình ảnh ấy, thoạt nhìn, dễ khiến người ta nghĩ đến sự tàn phai, ký ức hay một điều gì đó đã đi qua. Một số nhận định từ giới mộ điệu cũng lưu ý rằng những bông hoa khô tại không gian trình diễn có thể gợi cảm giác về cái chết hay quá khứ, nhưng bản thân bộ sưu tập lại hướng về những ý tưởng mới và cách nhìn lại truyền thống hơn.

Một thứ quen thuộc có thể trở nên khác lạ đến đâu mà vẫn giữ nguyên bản sắc của nó?

Với Spring/Summer 2027, Glenn Martens dường như không còn cần phải chứng minh tính độc bản ở Maison Margiela bằng những màn trình diễn cực đoan. Sau những mùa đầu tiên giàu tính trình diễn, nhà thiết kế đưa ánh nhìn trở lại với một tủ đồ gần với đời sống hơn: trench coat, áo sơ mi, tailoring, T-shirt, jersey dress, column skirt hay những thiết kế dạ hội.

Một Margiela gần hơn với đời sống

Trong lịch sử thời trang, Maison Margiela luôn tồn tại ở một vị trí khá đặc biệt. Nhà mốt từng khiến những thứ vốn bị xem là phần “hậu trường” của quá trình tạo nên bộ trang phục trở thành chính tâm điểm của thiết kế: đường may, lớp lót, cấu trúc, nhãn mác, những vật liệu tưởng như không thuộc về quần áo. Martin Margiela không chỉ tái tạo một chiếc áo; ông khiến người mặc bắt đầu tự hỏi chiếc áo thực sự được tạo nên từ đâu, và tại sao nó lại phải trông như cách mà nó đang là.

Ở Spring/Summer 2027, Martens dường như chủ động giảm bớt sự ồn ào của những ý tưởng để đưa chúng trở lại một điểm gần hơn với đời sống. Vị giám đốc sáng tạo lần này đã chuyển hướng tập trung vào “everyday wardrobe”, khai thác sự đối nghịch vốn quen thuộc của Margiela giữa những điều thông thường và những gì bị cho là “khác thường”.

Điều này đặc biệt thú vị bởi sự “đời thường” vốn chưa bao giờ hoàn toàn xa lạ với Margiela. Một chiếc trench coat vẫn có thể là một chiếc trench coat, một chiếc áo sơ mi vẫn có thể là một chiếc áo sơ mi. Nhưng chỉ cần phần ve áo được gập theo một hướng khác, hàng nút bị giấu đi, cấu trúc bên trong được đẩy ra ngoài hoặc một phần thân áo được gia cố bằng một loạt chi tiết cứng, danh tính của món đồ lập tức bị thay đổi.

Hard & Soft: Khi đối lập trở thành cấu trúc mới

Glenn Martens gọi nghiên cứu của mùa này là Hard and Soft. Ý tưởng bắt nguồn từ chính cấu trúc truyền thống của các atelier tại Paris, nơi Tailoring và Flou được xem như hai lĩnh vực với những ngôn ngữ may mặc khác nhau. Tailoring phụ trách những trang phục có cấu trúc cứng và độ chính xác cao; trong khi Flou tập trung vào dressmaking, draping và những phom dáng mềm mại, uyển chuyển. Với Spring/Summer 2027, Martens đưa hai kỹ thuật ấy vào cùng một hệ thống, để phần cứng trở thành nền móng mới cho những thiết kế mềm mại và ngược lại.

Những chiếc trench coat và jacket xuất hiện với phần thân được gia cố ở phía trước, đôi khi gợi liên tưởng tới chiếc corset, trong khi cổ áo và ve áo lại được xử lý mềm, gập và rủ. Một cấu trúc cứng xuất hiện bên trong một silhouette vốn quen thuộc với sự chuyển động, linh hoạt. Hay một chiếc T-shirt mềm mại lại được đặt lên một bộ khung cứng. Một chiếc váy dài có phần draping bay bổng nhưng lại được định hình bởi phần thân gần giống corset.

Giới mộ điệu quốc tế đặc biệt nhấn mạnh cách những chiếc thân corset (corset-like panels) trở thành một motif xuyên suốt collection, xuất hiện trên các mẫu áo phông mượt mà, áo len cổ lọ và những chiếc váy dài có phần thân trước được cấu trúc hóa. Đó cũng là lúc khái niệm Hard & Soft trở nên thú vị hơn một khái niệm kỹ thuật thô ráp. Hai thái cực không cố gắng đối đầu hay loại trừ nhau. Ngược lại, chúng cùng giúp nhau tồn tại.

Chiếc trench coat “lệch chuẩn”

Thiết kế mở màn là một ví dụ gần như hoàn hảo cho cách Margiela mùa này vận hành. Đó là một chiếc tailored trench coat - một trong những kiểu dáng kinh điển dễ nhận biết nhất của tủ đồ hiện đại. Nhưng thay vì giữ nguyên hình dáng cổ điển, Martens đẩy phần cổ và thân áo thành những nếp gấp có tính điêu khắc, tạo nên một phần trước giống như apron. Nó vẫn là trench coat, nhưng không còn là trench coat mà chúng ta đã quen nhìn. WWD mô tả thiết kế mở màn này với những nếp gấp kịch tính quanh cổ và phần thân trước có cảm giác như một chiếc apron.

Nhiều đánh giá chuyên môn cũng ghi nhận cách các thiết kế may đo cổ điển của mùa này được làm lệch bằng ve áo gập sắc nét có thể mở trở lại về hình thái truyền thống, trong khi trench, T-shirt, shirt và jersey dress được xen vào bởi những cấu trúc cứng bất ngờ. Đây chính là hành động tái cấu trúc (deconstruction). Không còn là việc tháo tung một món đồ để cho chúng ta nhìn thấy bên trong. Mà là thay đổi một vài quy tắc thông thường để chúng ta bắt đầu nhìn món đồ quen thuộc bằng góc nhìn mới mẻ hơn.

Và có lẽ, đó mới là một trong những hình thức tái cơ cấu khó nhằn nhất. Bởi khi một thiết kế đã trở nên quá kỳ quặc, người xem lập tức biết mình đang nhìn thấy một ý tưởng dị biệt. Nhưng khi một chiếc trench coat chỉ “sai”đi một chút, bộ não chúng ta sẽ cần thêm vài giây để nhận ra điều gì vừa xảy ra. Margiela luôn thích khoảnh khắc ấy - khoảnh khắc nhận ra sự quen thuộc và khác thường. Khi những hình thái bình thường lại đang sống một cuộc đời khác.

Nếu quần áo là một nửa câu chuyện của Spring/Summer 2027, những vật thể xuất hiện xung quanh bộ sưu tập lại là nửa còn lại: hoa khô, màng bọc thực phẩm (Cellophane), lưới đánh cá, đồ bạc bị vặn vẹo và nghiền nát. Tất cả đều là những vật thể có đời sống riêng trước khi bước vào thế giới thời trang.

Một bó hoa được bọc trong cellophane vốn là hình ảnh rất đời thường. Một chiếc lưới đánh cá vốn được tạo ra để đánh bắt. Một món đồ bằng bạc vốn chỉ được dùng trên bàn ăn. Nhưng khi những vật thể ấy lần lượt xuất hiện trong một bộ sưu tập thời trang, công năng của chúng đang được thay đổi. Đó là khi khái niệm repurposing (tái sử dụng cho một mục đích khác) và cũng là một cách đặt lại câu hỏi về giá trị của những món đồ dùng hàng ngày.

Một trong những hình ảnh đáng nhớ nhất là chiếc váy trắng dài, mềm và bay, nhưng phần thân được tạo nên từ những mảnh silverware đã được làm phẳng và nghiền nát, ôm lấy cơ thể như một lớp áo giáp mỏng. WWD mô tả chi tiết này như một dạng corset được đưa ra ngoài, nơi những vật dụng bằng bạc sau khi bị biến dạng lại trở thành cấu trúc bảo vệ cơ thể.

Một lần nữa, Hard & Soft xuất hiện - kim loại vốn cứng trở thành thứ ôm lấy cơ thể. Một vật thể vốn thuộc về bàn ăn trở thành một phần của evening wear. Một chiếc váy vốn đại diện cho sự mềm mại lại mang trên mình một bộ giáp bạc.

Ở một nơi khác, những chiếc áo tunic đen và trắng được xử lý với những khoảng hở gợi nhớ tới lưới đánh cá. Những đường cut-out trên trang phục tiếp tục mở cơ thể ra theo một cách vừa mong manh, vừa có tính cấu trúc. Tất cả khiến bộ sưu tập này giống như một khu vườn, nơi mỗi vật thể đều tồn tại giữa hai trạng thái: hoa giữa sống và chết; kim loại giữa nguyên vẹn và biến dạng; quần áo giữa hoàn chỉnh và tháo rời; cấu trúc giữa cứng và mềm.

Nếu Spring/Summer 2027 được nhìn như một khu vườn của ý tưởng - “Garden Of Ideas”, thì đây hẳn là khu vườn không cố gắng được cắt tỉa thành một hình dáng thật hoàn mỹ

Và thời trang đang ở giữa vật thể có công năng và tác phẩm nghệ thuật.

Đọc thêm: Bức tranh phụ Kiện Milan Fashion Week SS27: Đại tiệc của màu sắc, hào nhoáng và sự bất tuân

Margiela trở nên dễ mặc hơn?

Một Margiela quá cực đoan có thể rất đẹp trên runway, nhưng không phải lúc nào cũng bước vào đời sống dễ dàng. Hay một Margiela quá dễ mặc lại có nguy cơ đánh mất chính thứ khiến nhà mốt trở nên đặc biệt. Martens đang đứng chính giữa hai cực ấy.

Và Hard & Soft cũng có thể được đọc như một phép ẩn dụ cho chính bài toán mà Martens đang đối diện:

Hard là di sản. Là những mã nhận diện của nhà mốt vốn đã trở nên quá rõ nét và mạnh mẽ để có thể bỏ qua. Là tinh thần giải mã cấu trúc, nghệ thuật đánh lừa thị giác, kỹ thuật may đo, những đường nét có cơ cấu và cả một hành trình lịch sử thiết kế luôn đặt câu hỏi về cách mà một bộ trang phục nên tồn tại.

Soft là đời sống. Là những món đồ người ta phải thực sự muốn mặc, những chất liệu mềm mại như thun và len dệt kim, những phom dáng rủ theo từng chuyển động của cơ thể, và một tủ quần áo có thể bước ra khỏi sàn diễn để đi vào đời sống thường nhật.

Đó cũng là lý do bộ sưu tập lần này có cảm giác dễ tiếp cận hơn mà không nhất thiết trở nên ít “Margiela” hơn. Glenn Martens đưa sự chú ý trở lại những món đồ của đời sống thường ngày, nhưng vẫn duy trì sự căng thẳng giữa những gì quen thuộc và những gì bị làm lệch khỏi nguyên bản. Nhiều thiết kế dạ hội mang tính điêu khắc, các lớp vải được xử lý mềm mại và cầu kỳ, hay loạt chi tiết lấy từ những món đồ bạc gia dụng vẫn giữ lại phần xa hoa, kịch tính vốn là một phần trong ngôn ngữ thiết kế của ông.

Nói cách khác, Margiela mùa này không từ bỏ sự kỳ quặc. Nhà mốt chỉ hạ âm lượng của nó xuống thật vừa đủ để những điều quen thuộc bắt đầu trở nên xa lạ

Có thể vì lẽ đó mà hình ảnh những bông hoa khô ở đầu show trở nên đáng nghĩ hơn sau khi đã nhìn qua toàn bộ BST. Nhưng chính quá trình được giữ lại khiến nó trở thành một vật thể chứa đựng ký ức.

Một nhà mốt có lịch sử đủ mạnh luôn đứng trước một câu hỏi khó: làm thế nào để giữ lại DNA mà không biến nó thành một hiện vật?

Maison Margiela có quá nhiều mã nhận diện để có thể đơn giản bỏ lại tất cả phía sau. Từ tinh thần giải cấu trúc, kỹ thuật đánh lừa thị giác đến cách những vật thể đời thường được tái định hình thành thời trang, tất cả đã trở thành một phần của quyển “bách khoa toàn thư về thời trang” mà bất kỳ giám đốc sáng tạo nào bước vào nhà mốt cũng phải một lần ngồi xuống và đối thoại.

Martens chọn cách không đóng băng chúng, ông làm chúng chuyển động. Hành trình gìn giữ di sản nhà Margiela của ông vì thế, không còn đồng nghĩa với việc giữ nguyên mọi thứ. Nó còn có thể được dịch nghĩa là giữ lại tinh thần bằng cách cho phép hình hài được thay đổi. Và có lẽ đó mới là điều mà một di sản thời trang thật sự cần.

Sự nổi loạn của những điều rất đỗi bình thường

Cuối cùng, Spring/Summer 2027 Ready-To-Wear không phải là một bộ sưu tập cố gắng trả lời xem Maison Margiela nên trở thành gì trong tương lai. Nó gần giống với một lời nhắc nhở hơn.

Rằng sự nổi loạn trong thời trang không nhất thiết phải xuất hiện dưới hình hài của thứ chưa từng tồn tại. Đôi khi, nó nằm ngay trong một chiếc trench coat, một chiếc áo sơ mi, T-shirt, hay một chiếc column skirt. Những món đồ mà chúng ta đã nhìn thấy quá nhiều lần đến mức gần như không còn quá tha thiết được nhìn thấy chúng trên sàn diễn nữa.

Thế nhưng Martens chỉ cần xoay chuyển chúng một chút bằng một đường gấp khác, bằng cấu trúc cứng xuất hiện ở nơi không ngờ tới. Một lớp lót để lộ ra ngoài, chiếc corset ẩn dưới jersey, món đồ bạc bị nghiền nát và đặt lên cơ thể, hoặc có chăng là bằng bó hoa được giữ lại sau khi đã khô.

Và đột nhiên, những điều quen thuộc bỗng trở nên xa lạ. Có lẽ đó mới là cách Margiela tiếp tục nổi loạn trong năm 2027: không cần phải phá bỏ mọi quy tắc, chỉ cần khiến chúng ta nhận ra rằng những quy tắc ấy chưa bao giờ bất biến. Bởi thời trang, sau cùng, không chỉ là nghệ thuật tạo ra cái mới.

Đôi khi, đó là nghệ thuật nhìn lại cái cũ bằng một đôi mắt chưa từng được dùng đến trước đó. Và ở Maison Margiela Spring/Summer 2027, chính sự bình thường khi được đặt sai vị trí chỉ một chút, lại trở thành điều bất thường nhất trên sàn diễn năm nay.