Dưới những vòm sắt cổ kính của Thư viện Sainte-Geneviève tại Paris, Alessandro Michele đã chọn đặt bộ sưu tập Xuân Hè 2027 của Valentino giữa thanh tao hàng nghìn cuốn sách. Mỗi khách mời đến đây mang theo một cuốn sách để quyên góp, lặng lẽ biến nghi thức dự show thành một chương của câu chuyện kể. Michele khơi gợi cảm hứng từ ý niệm “thư viện ngược” của Umberto Eco, nơi những trang sách chưa mở vẫn vẹn nguyên giá trị, bởi chúng ôm giữ những thế giới chưa được khám phá.

Giá trị của một món đồ nằm ở số lần nó kiêu hãnh xuất hiện trên cơ thể, hay còn ở khả năng mở ra hình dung khác, bản ngã khác của người mặc nó?

Lời băn khoăn ấy đã dẫn lối Valentino đến bộ sưu tập nơi những trang phục dường như sinh ra để đứng ngoài dòng chảy hối hả của nhịp sống thường nhật. Sau nhiều mùa để Valentino sống trong thế giới hoài niệm đậm đặc dấu ấn cá nhân, Michele bắt đầu dịch chuyển ngòi bút của mình sang câu hỏi rộng lớn hơn về bản chất của xiêm y. Sự thay đổi ấy ẩn hiện trong cách Alessandro Michele dùng chính ngôn ngữ tối đa (maximalism) cố hữu để định nghĩa về những khả năng, về ký ức và về cả những đời sống chưa một lần được chạm tới.

Khi chủ nghĩa tối đa cất lời qua cấu trúc

Nếu phải tìm dấu ấn cho bước chuyển mình của Michele tại Valentino, thì đó chính là cách ông thả hồn vào chủ nghĩa tối đa. Từ Gucci cho đến Valentino, nhà thiết kế tài hoa người Rome luôn nổi tiếng với biệt tài chồng lớp các ký hiệu, thời đại, hoa văn và chất liệu. Xuân Hè 2027 vẫn vẹn nguyên bản năng ấy, nhưng lần này, Michele đi sâu vào sự ma sát giữa các chất liệu và tỷ lệ, thay vì chỉ đơn thuần đắp bồi những chi tiết trang trí lên diện mạo.

Khúc dạo đầu của phục trang nữ được dệt bằng ren hoa, satin, vải nhún và những nếp xếp mềm mại. Những chất liệu ấy tựa như những nhịp đập chuyển động khác nhau trên cơ thể. Nếu satin bắt sáng và trượt êm theo đường cong, ren hoa gọi mời một bề mặt thị giác dày dặn nhưng nhẹ bẫng, thì vải nhún và xếp nếp lại tạo nên những cú co duỗi về hình khối.

Chiếc váy cột bằng satin màu hồng fuchsia, với phần tà xếp nếp hình đóa hồng khổng lồ, là minh chứng cho thấy Michele vẫn thấu cảm sức mạnh mang tính nghi lễ của phom dáng Valentino. Thân váy giữ đường rơi thẳng thớm, kéo cơ thể theo trục dọc trang nhã và gọn gàng, để rồi khối hoa phía sau bùng nổ, phá vỡ hoàn toàn sự tiết chế ấy. Tỷ lệ tương phản giữa thân váy và phần tà đã tạo nên bước chuyển mình từ tối giản sang kịch tính. Valentino, vì thế, vẫn giữ trọn vẹn ngôn ngữ của lễ phục, nhưng khối lượng trang trí đã được đẩy lên đến đỉnh cao, biến chiếc váy thành vật thể thị giác độc lập.

Lông vũ và tua rua tiếp tục nối dài chuyển động đầy chất thơ ấy. Khi đặt cạnh satin và sequin vốn là những vật liệu vốn mang độ phản chiếu mạnh mẽ, chúng biến cơ thể người mặc thành tâm điểm của chuỗi biến đổi.

Sự va chạm của các mật mã trang phục

Nam phục cho thấy sự dịch chuyển rõ hơn. Một trong những look đầu tiên kết hợp mũ “Villain Teen”, áo khoác trench bằng da màu nâu, quần kiểu đồ ngủ xanh nhạt và dép phối màu. Từng món đồ thuộc về từng hệ quy chiếu khác nhau. Trench da gợi tủ đồ cổ điển và quyền lực của trang phục nam, quần đồ ngủ đưa cảm giác riêng tư và thư giãn ra ngoài đường phố, trong khi chiếc mũ in chữ cùng dép màu phá vỡ vẻ nghiêm chỉnh của áo khoác.

Một look khác ghép mũ màu hồng, áo len nâu phủ sequin, quần jeans xanh bạc màu và quần lót kẻ lộ trên cạp. Ở đây, Michele đặt hai bề mặt có địa vị thẩm mỹ đối lập vào cùng tỷ lệ. Sequin thường đưa trang phục về phía ánh sáng sân khấu, trong khi denim bạc màu gắn với sự hao mòn của đời sống thường nhật. Phần quần lót lộ ra lại làm thay đổi đường biên giữa lớp trong và lớp ngoài. Nó biến những chi tiết vốn thường bị giấu khỏi tầm nhìn thành đường ngang mới trên cơ thể.

Chi tiết này lặp lại xuyên suốt bộ sưu tập và vì thế mang ý nghĩa lớn hơn một thủ pháp tạo hình. Quần lót xuất hiện với nhiều màu sắc và hoa văn, thường nhô lên trên cạp quần jeans, quần len hoặc những kiểu quần rộng. Michele đang thay đổi thứ tự thông thường của trang phục. Lớp trong trở thành một phần của hình dáng bên ngoài, còn đồ mặc thường ngày trở thành nền cho những chất liệu vốn thuộc về buổi tối.

Áo sơ mi kẻ cũng đóng vai trò như chiếc cầu nối giữa những thế giới ấy. Một chiếc sơ mi kẻ xanh được xử lý để phần tay chuyển sang chất liệu hoa phủ sequin, đi cùng mũ hồng, cổ chữ V sâu và quần trắng. Sự chuyển đổi chất liệu ngay trên cùng một chiếc áo làm cho bản thân món đồ chứa hai ngôn ngữ, phần thân giữ lại cấu trúc của sơ mi nam cổ điển, còn tay áo đưa nó sang lãnh địa của trang phục trang trí.

Michele tiếp tục đẩy nguyên tắc ấy trong diện mạo khác gồm áo chấm bi đen trắng, phần ngực đính hoa sequin, quần lót họa tiết khăn lụa và quần len nâu. Mắt người phải xử lý nhiều lớp thông tin cùng lúc. Hoa sequin tạo điểm sáng ở thân trên, chấm bi tạo nhịp đều, hoa văn khăn lụa ở lớp dưới đưa thêm nhịp chuyển động, còn quần len nâu kéo tổng thể trở lại cân bằng nhờ chất liệu nặng và cổ điển hơn. Không có họa tiết nào hoàn toàn thống trị bởi giá trị thị giác nằm trong sự cạnh tranh giữa chúng.

Chưa bao giờ đoạn tuyệt với quá khứ

Từ những lát cắt ấy, người ta nhận ra bước chuyển mình của Michele tại Valentino thực chất nằm ở cách ông tái định nghĩa và phân phối sự xa hoa. Ở phục trang nữ, cái lộng lẫy hiển hiện ngay trên bề mặt, lấp lánh qua satin, ren, lông vũ, sequin và những đường thêu tỉ mỉ. Nhưng sang đến nam phục, sự xa hoa ấy lại được đặt cạnh denim bụi bặm, đồ ngủ phóng khoáng, sơ mi kẻ bình dị và cả những chiếc quần lót nam đầy táo bạo. Khi hai thế giới này liên tục đan cài và nhịp bước trên sàn diễn, định nghĩa về “trang phục Valentino” bỗng chốc được mở rộng biên độ đến vô cùng.

Điều đó lý giải vì sao bộ sưu tập lần này vừa mang lại cảm giác thân thuộc, lại vừa mới mẻ đến ngỡ ngàng. Người xem vẫn nhận ra Alessandro Michele trong sự dư thừa của vật liệu và hoa văn, nhưng Valentino giờ đây đã bắt đầu hơi thở của nhịp điệu đời thường. Quần jeans, sơ mi, mũ bóng chày, áo trench coat hay những bộ suit may đo cao cấp đã trở thành lớp nền vững chãi để các chi tiết trang trí xa xỉ chen vào tự tình, thay vì bắt toàn bộ diện mạo phải gồng mình lên để biểu diễn sự xa hoa ngay từ những đường kim đầu tiên.

Câu hỏi lớn nhất và quan trọng nhất đặt ra cho bộ sưu tập này, có lẽ là: Alessandro Michele đã thay đổi đến mức độ nào? Và câu trả lời thỏa đáng nhất, chính là sự chuyển dịch, chứ không nên là cuộc đoạn tuyệt cực đoan với quá khứ.

Michele vẫn thủy chung với những bề mặt chất liệu dày đặc ký hiệu, những bảng màu phong phú, những món trang trí cầu kỳ, niềm hoài niệm sâu kín với những tổ hợp thị giác. Valentino dưới bàn tay nhào nặn của ông vẫn hiện thân như tủ quần áo khổng lồ, nơi ren, satin, hoa, sequin và đồ may đo cùng tồn tại, cùng tranh giành và tôn vinh lẫn nhau trong không gian nghệ thuật.

Dưới vòm trần của thư viện Sainte-Geneviève, những cuốn sách chưa từng được đọc lặng lẽ nằm cạnh những người trẻ đang không ngừng chuyển động. Và trên sàn diễn, những bộ xiêm y có thể chưa từng được mặc lại tiếp tục sứ mệnh mở ra những hình dung mới về cơ thể và đời sống con người. Ý niệm “Antilibrary” (Thư viện ngược) vì thế đã đánh dấu thế giới tối đa của Alessandro dịch chuyển trọng tâm từ việc tái dựng tủ quần áo đong đầy ký ức, sang sự tối đa trong việc mở rộng những khả năng vô hạn mà tủ quần áo ấy có thể ôm giữ.

Bởi suy cho cùng, quần áo xa hoa cũng giống như những cuốn sách trong thư viện cổ, giá trị lớn nhất của chúng là mở ra cho chúng ta những hình dung mới về chính mình.