Những miền ký ức nhiệt đới trên cánh chim Tiffany
Vào một ngày năm 1965, tại phòng trưng bày Tiffany & Co. tại New York, nhà thiết kế trang sức người Pháp Jean Schlumberger xuất hiện với chiếc hộp nhung xanh trước sự chứng kiến của những vị khách thượng lưu. Khi nắp hộp bật mở, cả căn phòng vang lên tràn cười thích thú. Thứ hiện ra trước mắt họ không phải một thiết kế đối xứng, cầu kỳ theo những quy chuẩn đương thời, mà là hình ảnh chú chim nhỏ bằng kim cương đậu trên viên đá quý ngoại cỡ. Schlumberger gọi tác phẩm ấy là Bird on a Rock - một sáng tạo phá cách, được cho là “điên rồ” vào thời điểm đó.
Bản phác thảo từ thiên nhiên
Ý tưởng ấy bắt nguồn từ tình yêu của Schlumberger dành cho thế giới tự nhiên, đặc biệt là những loài chim và thực vật nhiệt đới ông bắt gặp trong các chuyến du hành qua Đông Nam Á và vùng Caribbean. Một trong những dấu mốc quan trọng nhất là chuyến đi đến Bali vào thập niên 1960 - hòn đảo được mệnh danh là “thiên đường nhiệt đới”. Đứng trước thiên nhiên Đông Nam Á, Schlumberger như đứa trẻ lần đầu nhìn thấy ánh mặt trời. Ông say mê những tầng lá chuối xanh ngọc còn đọng nước sau cơn mưa, những đóa hoa nhiệt đới rực đỏ và ánh hoàng hôn vàng óng phủ lên mặt biển. Chính sự sống động ấy đã nuôi dưỡng trí tưởng tượng của Schlumberger, để rồi dưới bàn tay ông, chim chóc, hoa lá và sinh vật trở thành những tác phẩm trang sức giàu sức sống.
Trong nhật ký, Schlumberger ghi lại dáng hình thiên nhiên qua những chuyển động đời thường. Điều ông theo đuổi là khoảnh khắc chiếc lá khẽ uốn mình trong gió hay bóng sinh vật lướt nhanh qua tán cây. Vẻ đẹp của Bali cũng hiện diện trong mọi ngóc ngách đời sống, hòa quyện với tín ngưỡng và văn hóa bản địa. Những món đồ thủ công từ vỏ sò, xà cừ, các họa tiết chạm khắc tinh xảo cùng cách người nghệ nhân tôn vinh vẻ đẹp nguyên bản của vật liệu đều để lại dấu ấn sâu sắc trong tư duy sáng tạo của Schlumberger. Từ đó, ông nhìn nhận trang sức phải gợi cảm giác chuyển động, như thể mọi khoảnh khắc của thiên nhiên được lưu giữ vĩnh viễn trong vàng và đá quý.
Sau khi mang nguồn năng lượng tự do từ phương Đông trở về ngôi nhà bên bờ biển Guadeloupe, Jean Schlumberger bất ngờ bắt gặp chú vẹt mào vàng đang đậu ngoài hiên cửa. Khoảnh khắc ấy lập tức trở thành mảnh ghép cuối cùng cho dòng ý tưởng ông đã gom góp suốt những chuyến đi. Những ký ức về Bali và vẻ đẹp nhiệt đới giờ đây hòa quyện với loài chim Caribbean trước mắt, kết tinh thành Bird on a Rock tạo nên hình ảnh chú chim mang linh hồn phóng khoáng phương Đông nhưng khoác lên mình hình hài của loài chim phương Tây.
Với những người có mặt trong khán phòng ở New York hôm ấy, sáng tạo của Jean Schlumberger có lẽ giống trò đùa hơn là món trang sức cao cấp. Nhưng đáp lại, Schlumberger nhấn mạnh: “Tôi chưa bao giờ coi trang sức là một trò đùa cả”. Vẻ đẹp trong các tạo tác của ông nằm ở sự sống động và khả năng khiến người thưởng lãm mỉm cười. Ông biến vàng, kim cương và đá quý thành những chất liệu biết kể chuyện, lưu giữ những chuyển động mong manh của thiên nhiên và nhịp sống của muôn loài trong hình hài bất biến của trang sức.
Đọc thêm: Một chú chim trên cổ tay: Tiffany & Co. diễn giải di sản qua bảng màu nhiệt đới
Cất cánh đến mùa hoa nở
Hơn sáu thập kỷ trôi qua, biểu tượng Bird on a Rock chưa bao giờ ngừng bay lượn trên bầu trời High Jewelry của Tiffany & Co. Tại Paris Haute Couture Week 2026, nhà kim hoàn Mỹ viết tiếp chương mới cho di sản với Legendary Bird: The Sapphire Edition. Giám đốc Nghệ thuật Nathalie Verdeille kế thừa sự chuyển động không ngường ấy bằng góc nhìn mang màu sắc triết học hơn. “Tôi mong muốn tái hiện thiên nhiên trong trạng thái không ngừng tái sinh, được định hình bởi những chuyển động tinh tế và những chi tiết giàu lớp lang chỉ có thể cảm nhận trọn vẹn khi người thưởng lãm dành thời gian quan sát thật kỹ”, Verdeille chia sẻ.
Thay cho chú chim đơn độc đứng canh giữ viên đá như nguyên bản, The Sapphire Edition kể câu chuyện tình sống động giữa muôn loài. Những chú chim ruồi chấp chới giữa không trung, lơ lửng trên đóa hoa đang vào độ bung nở rực rỡ với nét mong manh của hoa nghệ tây hòa quyện cùng vẻ đài các của hoa lan. Sự phóng khoáng, rực rỡ sắc màu của những khu rừng nhiệt đới từng nuôi dưỡng trí tưởng tượng của Jean Schlumberger nay được kết tinh trong nhụy hoa sapphire rực rỡ ở trung tâm. Giữa những cánh chim đang chao liệng và đóa hoa vừa hé nở, Tiffany & Co. tạo nên khoảnh khắc ngưng đọng đầy thi vị của tạo hóa.
Trái tim của kiệt tác Legendary Bird: The Sapphire Edition là viên sapphire hình oval nặng tới 34,48 carat có nguồn gốc từ Madagascar. Viên đá này hoàn toàn không qua bất kỳ bước xử lý nhiệt hay hóa chất nào, để giữ lại sắc xanh thẳm được thiên nhiên kiến tạo qua hàng triệu năm. Bao quanh báu vật ấy là sự hòa quyện của black opal doublets, sapphire, ngọc trai, xà cừ, kim cương và hồng ngọc, được các nghệ nhân Tiffany High Jewelry chế tác trên nền vàng 18K và bạch kim. Đặc biệt, những lát black opal doublets được viền thủ công quanh họa tiết hoa tạo nên hiệu ứng chuyển sắc đầy mê hoặc. Trên khung nền ấy, phần lông của chú chim ruồi được khảm tinh xảo bằng kim cương và xà cừ, mang đến hiệu ứng ánh sáng khác nhau theo mỗi góc nhìn. Khi ánh sáng chiếu vào, bộ lông phản chiếu những dải màu lấp lánh tưởng chừng chú chim đang thực sự cất cánh.
Từ chú chim nhỏ đậu trên viên topaz năm 1965 đến đóa hoa sapphire rực rỡ năm 2026, Bird on a Rock vẫn tiếp tục cất cánh sau gần 60 năm. Mỗi lần trở lại, biểu tượng ấy lại mang hình hài mới nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần mà Jean Schlumberger gửi gắm gần sáu thập kỷ trước: di sản luôn không ngừng tái sinh để tiếp tục tỏa sáng.