Ngược dòng lịch sử từ giữa thế kỷ XIX đến cuối thế kỷ XX, quan niệm về vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam đã không ngừng chuyển mình theo những biến động của xã hội. Từ nét duyên truyền thống với răng đen - mắt phượng đến hình ảnh người phụ nữ thanh lịch, trí thức và ngày càng cởi mở với những xu hướng thẩm mỹ mới, mỗi giai đoạn đều để lại những dấu ấn riêng trong cách phụ nữ định hình vẻ đẹp.
Trước đây, định nghĩa cái đẹp của phụ nữ Việt là “răng đen, mắt phượng” với tập tục nhuộm răng, dùng kỹ thuật vấn tóc để kéo xếch đuôi mắt, tỉa lông mày mảnh như lá liễu và dùng bột than để kẻ viền mắt. Song, sau gần một thế kỷ thuộc địa dưới sự cai trị của Pháp, nền văn hóa phương Tây dần len lỏi vào đời sống đô thị và khiến các xu hướng làm đẹp bắt đầu có nhiều thay đổi.
Những kiểu tóc búi lỏng, uốn gợn sóng, khuôn răng trắng và làn da sáng trở nên phổ biến hơn, phản ánh sự dịch chuyển trong thị hiếu thẩm mỹ đương thời. Song song với việc tiếp cận các sản phẩm làm đẹp mới, phụ nữ Việt lúc bấy giờ vẫn tiếp tục tận dụng những nguyên liệu quen thuộc như nước vo gạo, nước hoa hồng chưng cất hay các loại thảo mộc để chăm sóc da và cơ thể. Phấn nụ cũng là một trong những sản phẩm làm đẹp truyền thống được sử dụng để tạo lớp nền ẩm mịn và lâu trôi.
Đặc biệt, ở giai đoạn này, Nam Phương Hoàng hậu cũng được xem là một trong những biểu tượng nhan sắc có sức ảnh hưởng đến xu hướng làm đẹp của phụ nữ Việt - sang trọng, thanh lịch, kín đáo và trí thức.
Trong thời kỳ 1955 - 1975, do những biến động của thời cuộc, xu hướng làm đẹp giữa hai miền Nam - Bắc vì thế cũng có sự khác biệt đáng kể. Ở miền Bắc, phụ nữ Hà thành thời bấy giờ vẫn chuộng sự nền nã, kín đáo với tóc vấn khăn/vấn trần, áo dài truyền thống hay những tà áo mớ ba, mớ bảy. Trong bối cảnh đời sống thời chiến còn nhiều khó khăn, cách ăn mặc và làm đẹp vì thế cũng hướng đến sự giản dị, mộc mạc và ưu tiên lối trang điểm nhẹ nhàng.
Tại miền Nam Việt Nam, với sự giao thoa mạnh mẽ giữa văn hóa Pháp cũ và sự du nhập của phim ảnh Hollywood, lối trang điểm của phụ nữ Sài thành thời bấy giờ lại có phần sắc sảo và cá tính hơn. Trang điểm thời này không còn nhẹ nhàng như thời Pháp mà tập trung vào việc tạo điểm nhấn kỹ hơn ở phần mắt. Đôi mắt mèo sắc lẹm với đường vẽ đậm, dày và kéo dài. Phái đẹp lúc này còn dùng lông mi giả để tạo chiều sâu và giúp đôi mắt to tròn như hình mẫu của Marilyn Monroe.
Nếu trước đây, phụ nữ chỉ dùng son đỏ thì giờ đây các tông màu trở nên đa dạng hơn khi có sự góp mặt của hồng nude, nâu hay cam san hô. Phụ nữ bắt đầu biết dùng phấn hồng và phấn sẫm màu để tạo hiệu ứng gò má cao và sống mũi thẳng, giúp gương mặt Á Đông trở nên thanh thoát và có góc cạnh. Tóc thường được bới cao theo kiểu Beehive - tóc được đánh rối, xịt keo cứng và bới cao. Đây cũng là kiểu tóc kinh điển của các quý cô Sài Thành khi diện áo dài chiết eo hoặc váy dạ hội.
Sau Ngày Giải phóng miền Nam, vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam gắn liền với sự mộc mạc và tiết chế. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều hạn chế, mỹ phẩm khan hiếm, trang điểm chủ yếu xoay quanh những sản phẩm cơ bản như son đỏ, phấn trắng và lớp nền đơn giản. Chân mày được kẻ thanh mảnh, gọn gàng, phần mắt không quá cầu kỳ, hiếm khi có nhiều lớp màu hay kỹ thuật phức tạp.
Giai đoạn giữa thập niên 1980 với loạt cải cách kinh tế quan trọng năm 1986, Việt Nam đã tăng tốc để trở thành trung tâm sản xuất hàng may mặc, phụ nữ Việt từ đó cũng có nhiều cơ hội tiếp cận và hưởng ứng các xu hướng làm đẹp trong và ngoài nước. Chịu ảnh hưởng bởi những hình mẫu làm đẹp từ Liên Xô, kiểu tóc thịnh hành thời kỳ này là mái tóc uốn lọn dày và phần mái uốn phồng.
Cùng thời điểm đó, sự du nhập của dòng nhạc disco cũng khiến phụ nữ Việt bắt đầu chăm chút hơn cho việc trang điểm mắt. Layout trang điểm vì vậy cũng bắt đầu sắc nét hơn với màu son đỏ đậm và bảng màu mắt sắc màu. Những màu neon rực rỡ như xanh, hồng, tím, và vàng ánh kim được dùng riêng lẻ hoặc phối hợp để tạo nên hiệu ứng cầu vồng.
Xu hướng trang điểm giai đoạn những năm 1990 một lần nữa có sự thay đổi trước làn sóng phim ảnh Trung Quốc. Những bộ phim dài tập được phát đi phát lại trên màn ảnh như Hồng Lâu Mộng, Hoàn Châu Cách Cách và Tân Dòng sông Ly biệt là ba trong số những ví dụ tiêu biểu.
Thời điểm này, các diễn viên như Triệu Vy, Châu Huệ Mẫn, Trương Mạn Ngọc, Lý Gia Hân... trở thành hình mẫu làm đẹp của nhiều phụ nữ Việt. Những kiểu tóc uốn lọn bồng bềnh hay phồng to dần nhường chỗ cho mái tóc duỗi thẳng suôn mượt và thường được hoàn thiện với phần mái mỏng lấy cảm hứng từ kiểu tóc của nữ diễn viên Châu Huệ Mẫn. Chân mày lá liễu, môi đỏ mọng, viền mắt đậm và mái tóc đen buông dài là những dấu ấn khó quên của xu hướng trang điểm ở thời điểm này.
Đặc biệt, đầu những năm 2000, phụ nữ Việt dần học hỏi các phong cách thời trang, làm đẹp của phương Tây, vì vậy, cách phối màu trang điểm từ đó cũng có nhiều thay đổi.
