Tìm kiếm

Thượng tá Vũ Thị Liên

Năm 2025, thượng tá Vũ Thị Liên (sinh năm 1981) trở thành sĩ quan và nữ sĩ quan người Việt Nam đầu tiên trúng tuyển vào vị trí chuyên gia chính sách an ninh, quốc phòng tại Văn phòng Liên lạc Liên Hiệp Quốc về Hòa bình và An ninh ở Brussels, Bỉ. Tại Brussels, chị tham gia phân tích, tham mưu chiến lược, kết nối chính sách giữa Liên Hiệp Quốc và Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, giúp tăng cường hiệu quả của các phái bộ gìn giữ hòa bình trên toàn thế giới.

Trước đó, thuở còn là trung tá hồi năm 2022, chị đã từng là nữ sĩ quan Việt Nam đầu tiên thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ Huấn luyện của EU ở Cộng hòa Trung Phi. Tạm gác lại vai trò người mẹ hai con, nữ sĩ quan trẻ với chiếc mũ nồi xanh lên đường dấn thân làm nhiệm vụ trong cái nắng gắt, gió bụi, hiểm nguy và tiếng súng không dứt ở châu Phi. Cái “đầu tiên” ở chị vì thế còn mang ý nghĩa biểu trưng, đại diện cho khả năng và vị thế của phụ nữ Việt trong các cấu trúc quyền lực quốc tế.

Phi hành gia Amanda Nguyễn

Sáng 14/04/2025 (theo giờ địa phương), phi hành gia người Mỹ gốc Việt Amanda Nguyễn cùng các thành viên của sứ mệnh NS-31 bay vào không gian trên tàu vũ trụ New Shepard của công ty công nghệ vũ trụ Blue Origin sau nhiều năm học tập, rèn luyện trong kỷ luật, tri thức và khát vọng thay đổi thế giới.

Sinh năm 1991 tại tiểu bang California (Mỹ) trong một gia đình gốc Việt, Amanda Nguyễn lớn lên trong môi trường đề cao giáo dục và ý thức xã hội. Amanda Nguyễn từng theo học tại Đại học Harvard, thực tập tại Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) với ước mơ trở thành phi hành gia và sớm định hình giấc mơ trở thành phi hành gia.

Trước khi được biết đến là người phụ nữ gốc Việt đầu tiên bay vào không gian, chị Amanda Nguyễn còn được biết đến rộng rãi với vai trò một nhà hoạt động dân quyền, kiên trì đấu tranh cho quyền của các nạn nhân bị tấn công tình dục, đồng thời là người khởi xướng những nỗ lực nhằm chống lại làn sóng thù ghét nhắm vào cộng đồng người Mỹ gốc Á. Năm 2014, Amanda sáng lập tổ chức Rise, thúc đẩy việc thông qua “Sexual Assault Survivors’ Bill of Rights” tại Mỹ - một bộ luật mang tính bước ngoặt trong việc bảo vệ quyền của nạn nhân bạo lực tình dục.

Từ những hoạt động xã hội đấu tranh vì quyền của nữ giới đến không gian rộng lớn bên ngoài Trái đất, chị Amanda Nguyễn không ngừng mở rộng chân trời mới cho những khả năng của phụ nữ Việt, nơi những điều từng được xem là không thể dần trở thành hiện thực.

Cơ trưởng Huỳnh Lý Đông Phương

Trong ngành hàng không, nơi tiêu chuẩn hoạt động luôn được đặt ở mức khắt khe và áp lực tâm lý luôn ở ngưỡng cực cao, hình ảnh một nữ cơ trưởng từng là điều hiếm gặp. Trong bối cảnh đó, chị Huỳnh Lý Đông Phương (sinh năm 1987) đã trở thành nữ cơ trưởng đầu tiên của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam Vietnam Airlines trên dòng máy bay thương mại Airbus A321.

Sinh năm 1987 tại Bỉ, chị Huỳnh Lý Đông Phương lớn lên giữa châu Âu nhưng luôn mang trong mình tình yêu với quê nhà và niềm đam mê to lớn với bầu trời. Những lần về quê nhà ở Tuy Hòa, Phú Yên (nay thuộc tỉnh Đắk Lắk), ngước nhìn máy bay lướt qua nền trời xanh, cô sớm nuôi ước mơ trở thành phi công, một lựa chọn không dễ dàng ở thời điểm ấy. Sau khi hoàn thành chương trình học tại ESMA Aviation Academy (Pháp), một trong những ngôi trường đào tạo phi công hàng đầu thế giới. chị từ chối cơ hội ở lại giảng dạy để trở về Việt Nam và gia nhập Vietnam Airlines vào năm 2011. Chỉ bốn năm sau, ở tuổi 27, Huỳnh Lý Đông Phương trở thành nữ cơ trưởng đầu tiên của Việt Nam trên dòng máy bay Airbus A321, đánh dấu một cột mốc đặc biệt của ngành hàng không trong nước.

Ở độ cao hàng chục nghìn mét, nơi mọi định kiến dường như trở nên vô nghĩa, chị cùng những nam cơ trưởng, phi công khác cầm lái chuyến bay với sự chính xác cao độ, bản lĩnh vững vàng và một tinh thần bình tĩnh tuyệt đối. Từ không gian ấy, hình ảnh của chị dần vượt ra khỏi buồng lái, trở thành dấu mốc của một người phụ nữ đầu tiên bước qua những giới hạn cũ.

NGND.GS.TS Phan Thị Tươi

Là nữ giáo sư đầu tiên trong ngành Công nghệ thông tin tại Việt Nam, đồng thời giữ vị trí nữ hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Bách khoa TP.HCM nói riêng và của Đại học Quốc gia TP.HCM nói chung trong gần một thập kỷ, Nhà giáo Nhân dân, GS.TS Phan Thị Tươi (sinh năm 1953) đã mở ra không gian cho những thế hệ sinh viên phía sau tiếp bước.

Trong giai đoạn mà công nghệ thông tin vẫn còn là một lĩnh vực mới và phần lớn bị chi phối bởi nam giới, việc một người phụ nữ bước vào, trụ vững và dẫn dắt một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu cả nước là một điều mang tính đột phá. Nhưng điều quan trọng hơn nằm ở di sản bà để lại, một hệ sinh thái học thuật nơi phụ nữ có thể nhìn thấy chính mình trong tương lai.

Vai trò của bà vì thế không chỉ dừng lại ở danh hiệu “nữ hiệu trưởng “đầu tiên” mà còn ở việc tái định nghĩa ai có quyền tiếp cận tri thức công nghệ và ai có thể dẫn dắt nó.

PGS.TS. Hà Thị Thanh Hương

PGS.TS Hà Thị Thanh Hương (sinh năm 1989) là nhà khoa học Việt Nam đầu tiên và là một trong 15 nhà nghiên cứu trẻ trên thế giới nhận giải Early Career Award của Tổ chức Nghiên cứu não quốc tế (IBRO - có trụ sở tại Pháp) vào năm 2020. Giải thưởng này ghi nhận những phát hiện và đóng góp nổi bật của cô trong lĩnh vực khoa học thần kinh, đồng thời hỗ trợ nghiên cứu phát triển các công cụ chẩn đoán sớm bệnh Alzheimer. Với đam mê về ngành khoa học thần kinh, tiến sĩ Hương đã theo đuổi ngành này từ sau đại học. Cô từng nhận học bổng nghiên cứu sinh tại Đại học Stanford trước khi trở về Việt Nam xây dựng nhóm nghiên cứu và phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán sớm các bệnh lý liên quan đến não bộ.

Trong những năm gần đây, cô liên tiếp được vinh danh với các giải thưởng như L’Oréal - UNESCO For Women in Science 2022, Women of the Future Southeast Asia 2023 và Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam 2024, khẳng định ảnh hưởng của cô trong cộng đồng khoa học trẻ trong nước và khu vực. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi trong hành trình của cô nằm ở định hướng nghiên cứu: ứng dụng AI và công nghệ sinh học để phát hiện sớm Alzheimer thông qua xét nghiệm máu, mở ra hướng tiếp cận mới từ phát hiện muộn sang can thiệp sớm. Hiện nay, tiến sĩ Hương là Trưởng bộ môn Kỹ thuật mô và y học tái tạo tại Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP.HCM.